ЧӨЛӨӨТ АГУУЛГА

Н.Жанцанноров: Морин хуураа “өлгөөтэй бурхан” болгох ёсгүй


2015 оны 02 сарын 21, 18:16

Ийгл телевизийн “Бадарчийн Жаргалмаа” нэвтрүүлгийн сар шинийн дугаарын зочны хойморьт Төрийн хошой шагналт, Ардын жүжигчин, хөгжмийн зохиолч Н.Жанцанноровыг урин оролцуулсан юм.

-Урилгыг маань хүлээн авч, хүрэлцэн ирсэн танд баярлалаа. Сар шинэдээ сайхан шинэлэв үү?

-Сайхан шинэллээ. Монголчуудын хувьд өнөтэй сайхан жил боллоо. Ер нь цас л гэж айдастай олон жил байдаг байсан. Энэ жилийн хувьд ихэнх нутгаар сайхан цасгүйдэх маягтай жил болж өнгөрлөө.

-Би тантай ардын өв уламжлалын талаар болон бид ёс заншлаа хэр дээдэлж байгаа талаар хөөрөлдье гэсэн юм. Тантай хөөрөлдөхгүй бол өөр хөөрөлдөх хүнгүй болоод байх шиг байна. Бид энэхүү уламжлалаа хэр авч явж, үр хойчдоо өвлүүлж байна гэж боддог вэ?

-Ер нь надаас өөр өв уламжлалын талаар ярих хүмүүс бол олон бий. Яг би өв уламжлалын талаар мэргэшсэн хүн биш ч Монгол Улсын нэг иргэний хувьд өөртөө байгаа өв уламжлалаа хүмүүс түгээн дэлгэрүүлэх, өөрийнхөө боломжоороо түүнийг сахих, хамгаалах явдал юм. Монгол Улс бол дэлхийд нээлттэй орон. Бусад улс гүрний хүмүүс манайд их зорчдог, Монгол Улсыг их сонирхдог, мэдэхийг хүсдэг. Ийм үед нэг талаас эерэгээр монголчуудынхаа уламжлал, зан заншлыг тэдэнд хүргэх, байгаагаараа байж чадах юм бол бие биенээсээ илүү хүндлэл хүлээх талаасаа ёс заншил их чухал юм. Яагаад ёс заншлыг чухалд тооцоод байна гэхээр ер нь хөгжил гээч нь яваад байхаар үндэстнүүд хоорондоо ойролцоо шинэ зан заншилтай болчихдог юм байна. Жишээ нь дэлхий даяар хавдартай тэмцэх өдөр, утга зохиолын өдөр гэх мэт дэлхийн өдрүүд хуваагдаад түүнийгээ дэлхий даяараа нэг ойролцоо маягаар тэмдэглэхээр дэлхий нийтийн хэв шинжтэй уламжлалууд үүсч тогтоод байх юм. Тэр дотроос үндэсний соёлоо авч үлдэхийн тулд өөрсдөө бид үнэнээр нь буюу уламжлалаар нь дагаж мөрдөж байвал бидэнд их хэрэгтэй байгаа юм. Уламжлалын тухайд манай ихэнх уламжлал нүүдэлчин ахуй амьдралтайгаа холбоотой байдаг. Одоо манайх хотожсон, үйлдвэржсэн орон болж байдаг. Цагаан сараа бол хүн амын 70-аад хувь нь суурин газар тэмдэглэж эхэлсэн шүү дээ. Тэгэхээр энэ суурин соёл иргэншил бол цаашдаа яваад байх учраас нүүдэлчин соёл, уламжлалаа яаж хэвээр авч үлдэх үү, яаж энэ суурьшсан соёлд зохи цуулах уу, эсвэл хуучин уламжлалт соёлоос юуг нь орхиод шинэ маягт тааруулах уу гэдэг асуудлууд бодлого, хүч хичээл зүтгэл гаргагүй бол өө тэгдэг юм гээд байх юм бол уламжлал хатуу, хуучнаараа явахад хэцүү юм байна.

-Ер нь дэлхий даяаршиж, дэлхий нийт хоорондоо ойртож байна гэдэг нэг талаараа эерэг сайн боловч, үндэстэн мөхөх бусадтайгаа уусах эрсдэлтэй байж болзошгүй юм. Бид өнөөдөр уламжлалаа хадгалан үлдэж Монгол дээл хувцас, Монгол бичиг өв соёл, Монгол наадмаа ЮНЕСКО-д бүртгүүлээд бид дэлхий нийтэд данстай боллоо гэж байгаа боловч түүнийг тэр хэв шинжээр нь хадгалж чадаж байна уу үгүй юу гэдэгт анхаарах ёстой болоод байгаа юм даа?

-Энэ бол онцгой асуудал. Бид ЮНЕСКО-д бүртгүүллээ гээд ярьж байна. Ингээд бүртгүүлчихээд шагнуулчихаж байгаа юм шиг ойлгогдоод байх юм. Одоо энэ наадам, хөөмий, Монгол бичиг манайх болчихлоо ашгүй өөр улс орон бүртгүүлсэнгүй гэдэг ч юм уу. Манайх гэдгийг баталгуужуулчихлаа гэж байгаа байхгүй юу.

-Цаасан дээр тамгалж аваад нэг санаа амарчихаад байх шиг байгаа юм.

-Уг нь глобалчлал гэж байгаагүй бол ингэж баталгаажуулах нь ямар ч хэрэггүй зүйл байхгүй юу. Яагаад баталгаажуулаад байна гэхээр хүн төрөлхтөн явсаар ойролцоо болох юм байна. Эрдэмтэд үүнийг мэдээд байна шүү дээ. Тэгэхээр өөр өөрийн үндсэний юмыг авч хоцрохгүй бол энэ чинь болохоо болих юм байна. Тиймээс түүнийг нь бүртгэж байх ёстой юм байна. Бүртгэл гэдэг нь та тийм юмтай бол түүнийгээ хүн төрөлхтний өмнө уламжлан авч хариуцна, үеийн үедээ үлдээн дэлхийн хүмүүст түгээн дэлгэрүүлэх юм шүү гэсэн үүргийг хэлж байгаа болохоос шагнаж байгаа юм биш. Тэгж цаас өгснөөр манай юм болчихож байгаа ч юм биш. Үүнийг бүртгүүлэх гэж хөөцөлдсөн хэдэн хүмүүс юм уу, яам хөгүүлдэг ч эд биш. Бүгдээрээ л уламжлах ёстой. Жишээ нь морин хуураа хөгжүүлэх гээд Улаанбаатар телевиз “Хөхөө Намжил”-ыг хийж байгаа. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч хэдэн жилийн өмнө морин хуураа дээдлэн, хөгжүүлье гэж зарлиг гаргахад бид сэтгэл маш өндөр хүлээж авсан. Одоо бол бид морин хуураа дээдэлж чаддаг болсон. Айл бүр ханандаа өлгөж байна. Гэвч түүнийгээ дэлгэрүүлдэггүй “Өлгөөтэй бурхан” болгочихлоо.

-“Өлгөж дээдэлбэл үгүйрнэ хөглөж дээдэлбэл хөгжинө” гэсэн үг яваад байна.

-Тийм шүү. Цагаан сараар юм уу, наадмаар шороог нь нэг арчдаг л болоод байна. Монгол түмний нэг үндэстэн Казакууд л гэхэд тэд цөмөөрөө домбор хөгжмөө ток, ток хийлгээд байна. Тэнд Монгол хүн хуураа татах асуудал бол хэцүү биш. Заавал Батчулуун багш, Батсайхан, Жигжиддорж шиг тоглох албөагүй. Тэр бол мэргэжлийн асуудал. Цөмөөрөө морин хуураа татаад байх юм бол нэг муу доголон хуурын явдал татаад байгаа цагт дэлгэрүүллээ, хөгжүүллээ гэж ярьж болохоор байгаа юм.

-Үүнд бодлого хэрэгтэй юу эсвэл тухайн салбарынхны оролцоо хэрэгтэй юу. Сэтгэл дутаад байна уу?

-Ерөөсөө л сэтгэл дутаж байна. Нэг муу хэлдэг хүн байна аа даа. Дамдины Сүхбаатар гэж. Түүний нэг хэлдэг үг тархсан байдаг. “Хүн бүрийн хүчин зүтгэл хэрэгтэй” гэсэн үг байдаг. Манайх шиг цөөн хүн амтай том үндэстэнд эдийн засгийн өндөр хүчтэй бус оронд үндэсний соёлын асуудалд хүн бүрийн хүчин зүтгэл хэрэгтэй. Бид сүүлийн олон жил бодлого гаргачихаар болчихдог юм шиг бодоод байх юм. Бодлого гэвэл ингэж явбал зүйтэй гэсэн тоглоомын дүрмийн зарчмыг тодохойлоод тоглоцгоож эхэлж байгаа. Харин бодлого нь өөрөө тоглоомонд дүрэм, зарчим болж байгаа учраас оролцдоггүй, тоглох нь та бид болж байгаа юм. Мэдээж жаахан албадах хандлага зарим үед хэрэгтэй ч түүнийг зөв хийж зохицуулах ёстой.

-Та сая Д.Сүхбаатар хэцүү хүн гээд дурьдлаа. Түүхэнд үлдээсэн түүний сайн мууг баллуурдах хандлага их байдаг. Зөвхөн Сүхбаатар дээр ч биш, Ленин гээд л. Энэ хэр зөв үзэл вэ?

-Шулуухан хэлбэл буруу л даа. Яагаад гэдгийнхээ тухай бодох ёстой. Аливаа юм бол цаг, хугацаатай. Цаг хугацаа хэвээрээ байна гэж хэзээ ч байдаггүй. Тэгэхээр тухайн цагт бий болж, бүтээгдсэн зүйлүүд тухайн цагийнхаа харьцангуй үнэнд тулгуурлаж байгаа. Жинхэнэ үний асуудал бол хэцүү. Өөрийнхөө цагаар тэрхүү цаг үеийг шүүнэ гэдэг бол тун хэцүү. Асуудал энд л байгаа юм. Би энэ сайхан билэгт өдөр тэр тэгж, энэ ингэж гэж яриад баймааргүй байна. Бид эцэг эхийнхээ үлдээсэн хувцас, эдлэл бүгд л нандин байдаг шүү дээ. Чи алтан аягатай байсан ч аавын тань барьж байсан тагш түүнээс илүү үнэ цэнэтэй. Монгол хүн бол тийм хатуу, хэцүү үед байсан нөхөр байна билээ больё гэж буцахаасаа илүүтэй болбол түүний байранд дээр өөрөө очиж сурах хэрэгтэй. Тухайн цэаг үед яагаад Сүхбаатар гэж хүн ийм байр суурьтай байсан юм. Яагаад бусдыг нь ингэж онцгойлоогүй юм бэ гээд.

-Та бид хоёрын ярилцлага баярын билэгт сайн өдөрт ч гэсэн жаахан шүүмжлэх тал руугаа хандаад байна л даа. Өнөөдөр бодлогын хэмжээнд төр засгийн шийдвэр гаргадаг нөхдүүд алдаж байхад та, парламентад өмнө нь сууж байсан хүмүүс хэлэх ёстой. Яагаад би ингэж хэлэв гэхээр өнөөгийн төр засгийн нөхдүүдэд төрийн хүний шинж алдагдаад байна уу гэсэн бодол байдаг. Тэд түүх, соёл, уламжлалаа мэдэхгүйгээсээ алдаад байна уу, эсвэл санаатайгаар алдаад байна уу гэдэг зүйлийг бид өнөөдөр ярих ёстой юм шиг санагдаад байгаа юм?

-Ер нь төр гэдэг юм бол миний ухаарч байгаагаар бидний одоогийн хараад байгаагас арай өөр юм байна. Төр бол өөрөө монгол хүний талаар голч баримтлалтай, мянга мянган жилд эвдэгдэж болохгүй, нэг тийм гэрээр бол багана байж байдаг түүн дээр ямар ч бүрээс, юуг ч тавьж зузаалж байдг багана нь байгаа юм. Хэрвээ тэр багана ганхах юм бол хэцүү. Уран бүтээлчид уран бүтээлээрээ их хэлж, ярьдаг. Цагаан сараар гардаг “Мандухай Цэцэн хатан” кино байна. Тэр кинонд Батмөнх Даян хааныг өсгөж тийм том хаан болгодог Сатай сайд гээд байдаг. Тухайн үед тийм хүн байсан ч юм уу үгүй ч юм уу. Уран бүтээлчид бид төр бол багана байдаг. Тэр нь бэлтгэгддэг, тэр нь Ерөнхийлөгч, хаан, сайд болдоггүй, улс төр ярьдаггүй, сонгуульд ордоггүй төрийн төлөө явж байдаг бүлэг нөхдүүд байдаг. Бараг л шинэ Ерөнхийлөгч гарч ирэхэд тав юм уу арван тэдгээр хүмүүс хүлээж аваад тамгаа та авлаа. Одоо и нгэж явна, урд хойд хөрштэйгөө ийм байсан, дэлхийтэй ингэж явна, танай нам ингэж дэвшүүлсэн үүнийг ингэж тааруулна гээд л.

Г.Даша

Эх сурвалж: Eagle.mn

САНАЛ БОЛГОХ НИЙТЛЭЛ

  • Аялах уу? Цуврал 2: Хятадын хамгийн үзэсгэлэнтэй 10 газар
    1. Анхуй аймаг, Хуаншань уул Та өмнө нь Хятадын тулаантай кино үзэж байсан бол үүнтэй ижил  уулан дээр бясалгал хийж дайтдаг хэсгүүд олноор гардаг. Хадан уулын эргэн тойронд ургасан модод сүрлэг байдлыг илүү үзэсгэлэнтэй харагдуулдаг байна. 2. Фүжиан аймаг,  Вүеий уул Дэлхийд хамгийн олон түгсэн Хятадын ил захидал дээр энэхүү уулын зураг хэвлэгдсэн байдаг. Сүүдэртэн хар...
  • Хүн нас барж үхсэний дараах 49 хоногт яадаг вэ?
    Хүний амьдрал, хойд нас, хойд төрөл, там, диваажин гээд заримдаа бодоод үзэхэд их сонирхолтой, мөн судлаад үзвэл үргэлж гайхан эргэлзэж байсан бодлынхоо хариуг олох мэт санагддаг. Тэдний нэг нь хүн нас барсны дараах 49 хоногийн тухай ойлголт. Монголчууд ч мөн нас барснаас хойших 49 хоногт буян үйлдэж зул өргөдөг заншилтай. Тэгвэл энэ тухай “Бардо тойдол” (Bardo Thodol - Bard...
  • Дэлхий сүйрэх гэж байгаа юм шиг л амьдры л даа... далимдуулаад :Р
    12. 21-нд элдэв юм блхгүй гж хэлж бгаа ч гадуур энэ өдөр юу болох бол. ихэнх нь лаа бариад гэртээ сууж бх блву, эсвэл жирийн л нэг өдөр бх блву... энэ өдөр ёолктой юмсан миний үсийг засах үсчин, нүүрийг будах гоо сайханч олдох болуу... тэд гэртээ лаа бариад сууж байх болов уу... Гурван өдөр л харанхуй үргэлжлэнэ гдг цуу тараад байгаа... тэхээр гурван өдрийн дараагаас нар дахин мандаад а...
  • "Hotel Transylvania 2" хүүхэлдэйн киноны трэйлэр гарчээ
    Энэ ангид ач хүүгээ хүмүүжүүлэх гэж оролдож байгаа Дракулагийн хөгжилтэй адал явдал гарах ба хүүхэлдэйн кино ирэх 9-р сарын 25-нд АНУ-д нээлтээ хийх юм байна.
  • Ирээдүйн компьютерын харуул зангиудад
    Өнөө үед Интернетийн сүлжээнд холбогдсон улс орон төдийгүй тухайн нэг компани, аж ахуйн нэгжүүд кибер аюулгүй байдлыг хангах буюу мэдээллийн аюулгүй байдлыг хамгаалах асуудалд ихээхэн анхаарах болж. Иймд энэ нийтлэлдээ мэргэжсэн боловсон хүчнийг хэрхэн бэлтгэх, сургах асуудлыг хөндлөө. Өндөр хөгжилтэй улс орнууд кибер аюулгүй байдлын чиглэлээр дараах үндсэн хоёр багаас бүрдсэн CSIRT(Com...
  • Нэг сарын турш өдөр бүр 10 кола уувал юу болох вэ?
          Сахарын хэт их хэрэглээ болон кола, пепси зэрэг  ундааны хор холбогдлын талаар эрдэмтэд хичнээн их сануулдаг билээ дээ.  Харин Америк залуу Жорж Приор өөрийн биеэр туршилт хийхээр шийджээ.  Туршилтын хувьд нэг их хугацаа шаардсангүй, нэг сарын хугацаанд өдөр бүр 10 лааз кола уужээ.  Түүний биеийн жин аажмаар нэмэгдсээр,анх 76кг ...
  • Урт нэртэй хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулсан нь юу нь буруу юм бэ? Яг ямар өөрчлөлт ороод байгаа юм бэ?
    Би одоо 33 настай. Намайг 10 орчим настай байхад Туул гол ямар хэмжээний устай байсныг би тод санадаг. Манайхан санаж байна уу? Харин одоо ямар хэмжээтэй болсон билээ? Нутагт усанд нь газар нутгийг гамшиг болгож, амьдрах боломжгүй болсон, ширгэж, улаан шороогоороо эргэсэн байгаль, нутгаа харсан хүмүүс тэмцэж Урт нэртэй гэх хуулийг батлуулж, тэр дагуу хуулийн хэрэгжих талбайг тогтоон...
  • Тоо цээжлэх үр дүнтэй арга
    Дэлхийн хөгжингүй орнуудад хүүхэддээ тоо заахдаа энэхүү аргыг хэрэглэдэг ба сэтгэн бодох чадварыг хөгжүүлдэг байна. Та бүхэн ч бас тоо цээжлэх энэ аргыг туршаад үзээрэй.
  • Юуг ч хэзээ ч хийхэд оройтдоггүйг баталсан хүмүүс - Үргэлжлэл №2
    Нас бол зүгээр л тоо гэж ярьдаг хүмүүс олон байдаг. Түүнчлэн юуг ч хэзээ ч хийхэд оройтдоггүй гэж ч ярьцгаадаг. Харин эдгээр ярианууд үнэхээр үнэн болохыг баталсан Жеффри Лайф болон Андрей Чирков нарыг өмнөх дугаартаа танилцуулж байсан билээ. Тэд өөрсдийн амьдралд эрс өөрчлөлт шинэчлэлтийг хийгээд зогсохгүй бусдад ч гэсэн итгэл найдвар хайрласан гайхалтай хүмүүс бөгөөд энэ удаад ч ...
  • Аялах уу? Цуврал 3: Сөүлийг зорих 10 гайхалтай шалтгаан
    1. Букчон Ханнок тосгон Үндэсний хэв шинжийг агуулсан энэ газар яахын аргагүй сэтгэл татам бөгөөд тосгоноор явж үзэхэд эртний гурвалжин дээвэртэй байшингуудтай тааралдах ба  энд хуучны хэв маягаа хадгалсан "цайны газар", музей бий.    2. "Огтагон" "New Hilltop" зочид буудлын ойролцоо орших хотын хамгийн халуухан клуб болох "Огтагон&...
  • БИД ХОЁРЫН ОРОЙ /алгын чинээ өгүүллэг/
    “Аа, бас л гар явчихлаа...” Тэр агшинд ийн харамсан бодсон боловч хүүгийн минь царай аргагүй атиралдан уйлж гарав. Жаахан ч болохгүй юм хийгээгүй байхад нь. Эвий дээ. Өвдсөн байх даа? Өвдөлгүй яахав дээ. Хацар нь улайсан хүүгээ тэвэрч аван “Ээжийгээ уучил, уучил” гэж дахин давтан хэлнэ. Газар сөхрөн нулимс дуслуулах эхийгээ хүү минь нэг мэдсэн уйлахаа болиод, - Э...
  • Гудамжны хамгийн гайхалтай 3D зургууд
  • Хэрэгжүүлмээр Япон ухаан
    Япон улсад цэцэрлэг, бага дунд сургуулиас нь эхлэн хүүхдүүдэд аюул ослын нөхцөл хэрхэн өөрийн ба бусдын амь насыг хамгаалах аврах хичээлүүдийг маш сайн ордог юм байна. Жишээлбэл дээрх зураг дээр гэмтлийн анхан шатны тусламж үзүүлэх хичээлийг орж, хиймэл амьсгал, зүрхний массаж хүртэл заадаг юм байна. Ингэснээр хүн бүр ямар ч машин осол ба бусад үед нэг нэгэндээ тусалж амийг нь аврах, хо...
  • АМЬДРАЛЫГ ТЭТГЭГЧ ХӨХ ДЭЛХИЙ буюу ТА НҮБ-ын ИНДЭР ДЭЭР ЭХ ОРНОО ТӨЛӨӨЛНӨ
    Хүүхэд, залуус та бүхэнд "НҮБ-ын Индэр" дээр эх орноо төлөөлөн, байгаль орчин, ногоон хөгжлийн талаар өөрийн санаж боддог зүйл, санаа зовдог асуудлаа олон улсын тавцанд хуваалцах боломжийг "The Blue Star Of Life буюу АМЬДРАЛЫГ ТЭТГЭГЧ ХӨХ ДЭЛХИЙ" төсөл олгож байна.Энэхүү уралдаанд шалгаруулалт/төсөл/ нь 5 жилд нэг удаа болдог ба дэлхийн олон улс орны төлөөлөл бо...
  • Ээждээ хаягдсан NBA "Бүх од" Жимми Батлэр
    НБА-ийн ерөнхий менежер: "Миний урьд өмнө нь сонсож байсан зүйлсээс хамгийн гайхалтай нь түүний түүх. Түүний амьдралд сөхөрч болох олон шалтгаанууд гарч ирж байсан. Гэхдээ тэр болгонд Жимми бууж өгөөгүй. Түүнтэй энэ талаар ярих болгонд Жиммигийн хоолой зангирдаг юм" хэмээн 2011 онд хэлж байлаа.Түүнийг өлгийтэй байхад нь аав нь гэр бүлээ орхиод явсан юм. Харамсалтай нь түүн...
  • Хүнд суртал /2015 оны шинэ хошин шог/
    Х түцийн нэгэн шинэ хошин шог.
  • Өнгөний тухай
    Энэ удаа өнгөний тухай цухас мэдээлэл танилцуулахаар шийдлээ. Хорвоо дээр яг одоогоор хэдэн өнгө байгааг бүрэн судлаагүй л байна. Хүн бид энэ хязгааргүй олон өнгөнүүдийг мэдэрдэг нь байгалиас өгсөн гайхамшигт бэлэг юм. Мөн бид энэ олон өнгөнүүдийг өөр өөрөөр хүлээн авдаг нь сонирхолтой. Жишээ нь зураачид бол хүйтэн ба дулаан гэж 2 хувааж хардаг . Монголчууд эртнээс Молом өнгө, Тойм өнг...
  • Дакото Жонсон олны анхаарал дунд байх болсон нь түүний найз залууд таалагдсангүй
    "Fifty Shades of Grey" кинонд тоглосноосоо хойш олны анхаарлыг ихэд татах болсон залуу жүжигчин Дакото Жонсоны гэнэтийн нэр алдар түүний найз залуу Downers хамтлагийн дуучин Мэттью Хиттэд таалагдаагүй бололтой түүнийг танилцуулгын үеэр орхиж явжээ. Учир нь "Fifty Shades of Grey" кинонд тоглох болсон цагаас эхлэн бүсгүйн амьдралд олон өөрчлөлт орж эхэлсэн юм. Түүнийг ...
  • "Fast &Furious 8" 2017 оны 4-р сарын 17-нд гарахаар товлогджээ
    Жүжигчин Пол Валкерийг эцсийн замд нь үдсэнээс хойш "Галзуу Хурд" киноны цувралыг цаашид хийхгүй байх хэмээн кино сонирхогчид таамаглаж байсан. Тэгвэл тэдний таамаг буруу байсныг гэрчилж  Универсалын кино танилцуулгын үеэр 8 дахь цуврал гарах  болсон талаар жүжигчин Вин Дизель  "Та нарын урьд үзэж байгаагүй хамгийн шилдэг киног бид бүтээх болно" гэж сэт...
  • ЮМ /бяцхан өгүүллэг/
    Нэг дэхь эрдэмтэн хэлэв: - Би үүнийг эртний хүмүүсийн хэрэглэж байсан зэвсгийн төрлийн зүйл болов уу гэж бодож байна. Үүнийг гартаа бариад хүний хацар нүүр зэргийг алгадвал нэлээд хүнд цохилт болно. Мөн, нөгөө талын дайралтыг хорьж хамгаалахад ч гэсэн бүрэн дүүрэн ашиглаж болно. Балар эртний хүмүүс үүнийг бие хамгаалах зэвсэг болгон хэрэглэж байсан болов уу. Хоёр дахь эрдэмтэн босон ирэ...
Та соёлтой, боловсон, хуулийн хүрээнд сэтгэгдлээ үлдээгээрэй. Баярлалаа.
  • 500 тэмдэгт
  • болих
  • оруулах

Холбоо тогтоох

Та Like дарж манай мэдээллийг авч байгаарай.