ЧӨЛӨӨТ АГУУЛГА

Өвөрмонгол эмч залуу Монголын хошин урлагийнханд хандаж ингэж хэллээ


2015 оны 03 сарын 08, 21:44

c3c5c16af2b9dd560848477c95e85f6b

Би бол Өвөр Монголын энгийн нэгэн эмч хүн юм. Хүмүүний бие махбодыг зовоодог өвчин зовлонг эмчлэх тангарагтай хүн. Миний хувьд уран бүтээлч урлагийн хүнийг бол оюун санааны эмч гэж үздэг. Одоо хүмүүс оюун санааны хүнд өвчинд нэрвэгдсэн, шуналын сэтгэл, хувиа хичээх сэтгэл, атхаг дүүрсэн энэхүү цөвүүн цагт урлагийнхны дуу хоолой бол ард түмний оюун санааны өвчнийг засах эм байх ёстой гэж бодож явдаг.

Ардчилал бадарсан Монгол улсад адилхан эмч мэргэжилтэн гэж үздэг Монгол улсын хошин шогийнхонд хэдэн үг хэлэхэд буруутгахгүй байлгүй дээ.

M.Баярмагнай тэргүүтэй Монгол шогчид оо… та нараас би хэдэн зүйл асууя? “Эмэгтэйчүүдийн салтаа байцаах газар” гэсэн үүдний хаягийг Өвөр Монголын аль эмнэлэгт үзэв ээ? Өвөр Монголд бол үүдний хаягийг тусгай хянах албан газраас зөв бурууг нь хянаж үзээд Монгол бичгийг нь дээд талд нь Хятад бичгийг нь доод талд нь бичиж хаддаг хуультай юм. Төвдөд бол төвд үсгийг нь дээд талд нь гэх мэт дундад улсад үндэстэн орон нутгийн хууль гэж байдаг юм. Энэ хуулийг ямар нэгэн байгууллага зөрчихөд хүрвэл үйл ажиллагааны эрхийг хасаж үүдийг хаадаг юм.

Монгол уламжлалт эмнэлэгт анагаах ухааны есөн мод гэж байдаг. Энэ нь 9 модноос 47 салаа гарч 224 навч, 2 цэцэг 3 үр ургаснаар зүйрлэж хэдэн зуун жилийн турш манай дээдэс Монгол анагаах ухааныг эрүүл бие оношлох ухаан эмчлэх аргатай нь энэхүү 9 модоор зүйрлэж заан сургах арга зүйгээ уламжласаар ирсэн билээ. Иймээс Өвөр Монголд эмнэлгээ нэг мод гэж үзээд доторх тасгуудыг салаа гэж нэрлэдэг юм. Жишээ нь: Таван эрхтний салаа, эмэгтэйчүүдийн салаа, хүүхдийн салаа гэх мэт хэрвээ та нар нүдээрээ үзсэн бол салаа гэсэн монгол үсгийг салтаа гэж буруу уншсан байна.

Бас та нарын хэлдэг зайрмагийг “мөсөн мөлжүүр гэнэ” гэдэг чинь мөсийг яс мөлжихтэй адил мөлжихийг хэлж байгаа юм бишээ “мөсмөлж” гэсэн үг ээ… мөс арай болоогүй байгаа үеийг хэлдэг юм. Харин зайрмаг гэдэг чинь усны дээгүүр өрөм шиг юм тогтож зайр суухыг хэлдэг юм биш үү… Тиймээс зайрмаг гэдэг үг чинь гадуураа мөсөөр хучигдсан дотроо шингэнтэй юм уу эсхүл дээгүүрээ өрөм сууж хөлдсөн усыг хэлэх юм шиг санагдана. Хоёр хэрээ нэгнийхээ харийг гайхав гэдэг шиг мэдэхгүй юм даа… Монгол үгэнд мөсмөлжтэй адилхан үг олон байдаг.

Бас бялууг Өвөр Монголчууд насан баярын боов гэдэг гээд их инээлдэцгээх юм даа… Өвөр Монголд бялууг зөөхийтэй боов гэдэг юмаа, ер нь боов гэдэг чинь боожгойг хэлж байгаа юм биш ээ… түүхээс аваад бүлдэгийг боов гэж бичсэн ном судар байдаггүй юм. Боов иддэг боовоороо … … одоо болсон. Харин та нар чинь бүлдэгээ иддэг боовоороо нэрлэчихээд хүнийг элэглэдэг чинь хачин санагдана.

Хэрэв та нар дээрх үгүүдийг хүнээс сонссон бол лав Цэвэр Монгол хүнээс сонсоогүй байх. Монгол хүн бол арай тэгж өөрийн үндэстэндээ оргүй юм хэлэхгүй байхаа. Өөр үндэстний нэг нөхөр юм уу эсхүл нөгөө эрлийз хурлийз нь өвөр, ар хоёр Монголын дунд яс хаясныг олж аваад нэг их юм болгоод хошин шог зохиогоод алаг махны тасархай алтан ясны хэлтэрхийгээ муулж улсаараа үзээд инээлцэж суух нь зохисгүй ээ? Одоо бол дэлхийд тархсан монголчууд нэг нэгнээсээ үгүй дутуугаа нөхөж эв дүнжинтэй байх нь чухал болохоос хамаг Монголыг хагацуулан салгах үг яриа үйл ажиллагаа явуулж байгаа хүмүүсийг бол миний хувьд монголчуудыг эвлэрэн нийлэхээс айдаг хүний үйл ажиллагаа боддог. Монгол үгэнд бичгийн үг, хар ярианы үг гэж байдаг юмаа. Монгол хэл баялаг шүү дээ…

Өвөр Монголд бол та нарын хэлдэг боов гэдгийг чинь гэхэд хар ярианы үгэнд, хүүхэд үед нь мөнжөө, боожгой, бөөсөг, боов, чавга, үзэм, насма /хамрын тамхи гэсэн төвд үг/, шомбог, хувалз гэх мэтээр өхөөрдөн хэлдэг. Том хүн болоход нь халдаг, бүлдэг, шодой, балдага гэдэг. Өтөлсөн хүнийхийг бол муу мах, уруу царайт, нөгөөдөх гэх мэтээр зөвхөн эр бэлгийг хүртэл ийм олон янзаар насыг тааруулан, үйл ажиллагаанд тохируулан нэрлэдэг боловч бичигт бичихдээ эр бэлэг буюу бэлэг эрхтэн гэж бичдэг. Боов гэдэг чинь эр бэлгийн тогтоосон нэр биш шүү. … боов гэж хэлбэл иддэг боов … байх ёстой. Харин хүүхдэд боовыг чинь авна гэвэл бөөсгийг чинь авна гэж хүүхдийг айлгасан үг болж мэднэ.

Монгол улс бол халх ястнаар гол болсон болохоор зарим газрын хүмүүс Монгол улсыг халх улс гэдэг юм. Халх Монгол ах дүү нар минь ээ… оюуны эмч байх ёстой Монгол уран бүтээлч, хошин шогийнхон минь… та нар бол дэлхийн Монголчуудын дуриалал байх ёстой. Та нар бол Монголчуудын голомт нь дээр байгаа хүмүүс шүү. Та нарыг дэлхийн бүх Монголчууд харж байгаа. Та нараас их юм сурч оюун тархиа зөв байлгаж Монгол хүн Монголоороо байх дархлааг дэлхийн өнцөг буланд дэлүү шиг наалдсан Монгол хүмүүс Та нараас … сурахыг хичээдэг шүү.

Та нар минь Монгол бичиг, түүх, ёс заншлаа сайн уншихгүйгээр крилл бичигтэй, хэдхэн хар ярианы үгтэй байж болохгүй ээ, Монгол үг баялаг шүү… хар ярианы үг … … нэг юмыг олон … хэлдэг юмаа. Бидний түүх зан үйл шашин шүтлэг эм эмнэлэг бүхий юмаа Монгол бичиг дээрээ Монгол бичгийн хэлээр боловсон сайхан хэллэгээр бичээстэй буй. Та нар адаглаад Монгол бичгээрээ Монголын түүх, дээр үеийн уран зохиолуудыг унших хэрэгтэй байна. Тэгвэл та нарын хэлээд байгаа хэлний ядуурал чинь үндэснээсээ эмчлэгдэнэ. Тийм үгүйгээр салаа салтааг хоёрыг ялгахгүй байж Монгол бичгийг язгуур үндэс дагавартай нь өсөх наснаасаа сурсан, Монгол түүхээ уул эх бичгээр нь уншсан Өвөр Монгол ах дүү нараа доош хийж элдвээр муулж оргүй худал үгүүд зохиож хошин шог гаргаад улсаараа инээлдэж суугааг хажуугаас чинь харийнхан хараад өмдгүй нь өвдөг цоорхойгоо элэглэв гэж хэлэх вий дээ.

Өвөр Монголын эмч З. Сүхээ 

 

Эх сурвалж: http://www.sharsonin.com

САНАЛ БОЛГОХ НИЙТЛЭЛ

  • 1965-2015
  • Аялал бол ердийн нэг зугаа биш
          Аяллыг ердийн нэг зугаа цэнгэл мэт ойлгох нь бий. Аялал  хөгжилтэй байхаас   гадна  олон сайн нөлөөг үзүүлдэг. Аялах дуртай хүмүүст тун таатай мэдээг Elite Daily-ийн сэтгүүлч Chris Riotta хүргэжээ.           Аяласнаар стресс тайлагдаж, гэр бүлийн харилцаа сайжирч мөн таныг илүү бүтээлч болгодог ажээ. Ердөө ...
  • Хамгийн сонирхолтой нэрийн хуудасны загварууд
    Гоо сайхны хагалгаа хийдэг эмнэлгийн нэрийн хуудас  Иогийн багшийн нэрийн хуудас Бяслаг үрэгч үйлдвэрлэгчийн нэрийн хуудас  Гэр бүлийн салалт хариуцсан хуульчийн нэрийн хуудас Иогийн гудас үйлдвэрлэгчийн нэрийн хуудас Фитнессийн багшийн нэрийн хуудас Цэцэгчний нэрийн хуудас  Зурагчны нэрийн хуудас Шүдний эмчийн нэрийн хуудас...
  • Мундаг хүүхэд асрагч байна даа :)
    Бяцхан хүүг харж, хөгжөөх хөгжилтэй нохойны хөөрхөн бичлэгийг үзэж сонирхоорой.
  • ЗӨВ ХООЛЛОЛТЫН ЦАГААН ТОЛГОЙ
    Бүтээгдэхүүний найрлага дахь тос ямар ач холбогдолтой вэ?• Сүү, сүүн бүтээгдэхүүн – бүх тоснуудаас хүний эрүүл мэндэд хамгийн тустай тосыг агуулна. Сүүний найрлагад тосны жагсаалтын хүчлээс 100 гаруй нь агуулагдана.Сүү, сүүн бүтээгдэхүүнийг өдөр тутам хэрэглэдэг хүнд зүрхний шигдээс өвчин тусах эрсдэл хэд дахин буурдаг бөгөөд учир нь сүүний тос судас бөглөрүүлдэггүй. ...
  • 31 насны зөрүү ямар байх бол?
    Би 23 настай гэнэн итгэмтгий байх тэр үед  нөхөр минь 54 настай, Европ зүстэй гайхалтай нэгэн байв. Тэр намайг хамтдаа гадуур гарахыг уйгагүй ятгаж байсан ч надад зөвшөөрөхгүй байх хэдэн шалтгаан байсан юм. Нэг удаа тэр "Чи үнэхээр  нөхөртөө хайртай бол би ахиж чамд саад болохгүй" гэж шийдэмгий хэлсэнд нөхрөөсөө салсан байсан тул би түүнтэй уулзахаар шийдэж билээ. Би...
  • Антарктидын гайхалтай зургууд
  • Хэрэв та захирал бол: ТАНЫ БИЗНЕСТ ТУЛГАРЧ БУЙ АСУУДЛУУД
    Бидний цувралаар хүргэж буй "Энэ бол захирлын ажил" номны дараагийн хэсэг ---------------------------------------------------------------------------------------------- Энэ номыг бичигч би вээр лекц, удирдлагын түвшний сургалтан дээр “Танай компаний асуудал нь юунд байна вэ? Захирлыгаа муулсан ч болно, юу ч хамаагүй бичээрэй” гэж цаас тарааж, бичүүлж авдаг. Тэгээ...
  • Өнгөрсөн ба одоо үеийн ялгаа
  • Хүн бүхэнд боломж бий!
          Сергей Кутов дөнгөж 17 настайдаа ослын улмаас нэг хөлөө алджээ. Эмнэлэгт байх хугацаандаа тэр 110кг болтлоо жин нэмсэн хэдий ч бууж өгөхийг хүссэнгүй.  Спортоор хичээллэж 2 жилийн дотор өөрийгөө эрс өөрчилж чадсан байна. "Би урьд нь  бүх л юмыг иддэг байсан, өөрийгөө ямар ч хүчгүй, зүгээр л нэг хэсэг  өөх" гэж боддог байсан гэ...
  • Сонирхолтой сэтгэлзүйн сонжоо
    Нүд хамгийн нууцлаг, үзэсгэлэнтэй  хүний зан чанар, хүсэл зорилгыг илэрхийлдэг эрхтэн юм. Эхлээд дараах 9 нүднээс таалагдсан нэг буюу хэд хэдийг сонгоорой. Минийх бас  найзуудынх маань яг тохирч байна шүү.ХАРИУЛТ: 1. Та нээлттэй хүн бөгөөд та ямар ч хүнийг ойлгох чадвартай. Эргэн тойрныхноосоо өөрийгөө тусгаарлахаас илүүтэйгээр нээлттэй байж аз туршихыг илүүд үздэг. Мөн ай...
  • ГОО ҮЗЭСГЭЛЭНТ ФҮЖИ УУЛ
    Япончуудын шүтээн ФҮЖИ УУЛ. Япон арлын хамгийн өндөр буюу д.т.д 3776 м өргөгдсөн, идэвхтэй ГАЛТ УУЛ. Зун, намар энэ ууланд мянга мянган Япончууд, гадны жуулчид авирдаг. Тэд Япон улсын дээрээс МАНДАХ НАРАН харж, хийморь юугаа сэргээхийг хүсдэг. Галт уулын хүрмэн чулуун дунд, хөл алдан барин, шөнийн  цагаар оргил өөд дайралт хийнэ. Нар хэзээ мандахаас шалтгаалан тэд бүр...
  • БУДАА АГШААГЧ МИНЬ АМЬД
    Цагаан сараар ч бил үү? Шинэ жилээр ч бил үү? Ямар ч байсан өвөл байсан. Нэг баяр болоод .. Ээж маань нохойнд хоол гаргаад өг гээд будаа агшаагчны савтай юм өгөөд гаргасан юм.Тэгээд манай орцонд амьдардаг нохойндоо орцныхоо гадаа хоолыг нь тавьж өгчихөөд, орцондоо дулаахан зогсож байгаад гараад ирсэн чинь өөр нохой хоолыг нь булаагаад идэж байнаа. Ядаж байхад учиргүй том нохой. За я...
  • Мууранд хайртай өхөөрдөм үрс
  • Ноён хадагтай Смит киноны 10 жилийн ой тохиож байна
    Холливуудын хамгийн хүчирхэг хосуудын нэг болох Брэд Питт, Анжелина Жоли нарын хамтран тоглож хайр дурлалын харилцаагаа эхлүүлж байсан хайр дурлалын сэдэвтэй инээдмийн төрлийн кино болох Ноён хадагтай Смит буюу Mr. & Mrs. Smith кино нээлтээ хийснээс хойш аль хэдийн 10 жил өнгөрчээ. Тус кино яг одоогоос 10 жилийн өмнө буюу 2005 оны 6-р сарын 7-нд Лос Анжелес хотод нээлтээ хийж байсан...
  • 30 жил уулзаагүй хосууд нэг нэгнээ хараад яасан бэ?
    Хайр бол хорвоогийн хамгийн ээдрээтэй тодорхойлоход бэрх зүйл юм. Ялангуяа уран бүтээлчид нэг нэгэндээ дурлахад тэдний хайрын өнгө аяс  бусдаас онцгой байдаг мэт харагддаг. Марина Абрамович хэмээх уран бүтээлч эмэгтэй 1970-ад оны үед найз залуу Улейгээс салжээ. 30 гаруй жилийн дараа Марина нэгэн үзүүлбэр үзүүлэхээр болсон нь танхимын голд сууж, танихгүй хүмүүстэй 1 минутын турш&nbs...
  • Гвинет Пелтроу ядуу өрхийн хүнсээр хооллож үзэв
    SNAP  бол Америк болон Англид бага орлоготой ядуу өрхүүдэд хямд үнэтэй хүнс худалдан авах талон олгодог тусламжийн хөтөлбөр хэрэгжүүлдэг байгууллага юм. Жүжигчин Гвинет эрүүл амьдралын хэв мачгийн тухай GOOP хөтөлбөрт оролцсон ба энэ талаараа блог бичжээ. 4 хоногийн дараа тэрээр тэсвэр алдсан ба 29ам. доллараас илүү үнэтэй шинэхэн жимс ногоо тэсгэлгүй идсэн аж. Тэрээр энэ програмд ...
  • Айдас хүрмээр бялуунууд
    Английн тогооч  Аннабел ди Виттен тун өвөрмөц эсвэл бүр айдас хүрэм гэмээр аргаар бялуугаа урладаг ба тэрээр "Та үүнийг анх хараад эвгүйрхэж, идэх дур хүрэхгүй боловч амсах тусмаа ахиж идмээр болох болно" гэж хэлжээ. Энэхүү эмэгтэй уран бүтээлийнхээ санааг аймшгийн кинонуудаас авдаг гэнэ.
  • ГОВИЙН МАХИР ХУРУУТ ГЕККОН
    Нохой гүрвэл гэж ч нэрлэдэг. Алтайн өвөр говийн шар хулсны баянбүрдүүд, Ногоон цав, Ингэн хөөврийн хоолой зэрэг цөлөрхөг, хадархаг нутгаар тархсан. Мөн Зулганайн гол, Хэрмэн цав, Бүгийн цавд тохиолддог. Их биеийн урт нь 5.8 сантиметр. Толгойн дээд тал жижиг мөхлөгөн хайрсаар хучигдсан, урт хөлтэй, өмнөд хөлийн урт нь хоншоортоо хүрдэг бол хойд хөлийн урт далнаасаа давж гардаг. Ер...
  • Алдарт жүжигчин Анжелина Жолигийн шинэ шивээсний талаар
    Австралид кино зураг авалтанд оролцож байхдаа жүжигчин бүсгүй шивээснийхээ тоог нэмсэн болохыг папарациуд анзаарсан ч ихэд нууц байдалд хийлгэсэн тул одоог хүртэл бүрэн утга санааг нь таамаглахад бэрх байгаа аж.Түүний баруун гарын шуунд Араб үсгээр “шийдвэр төгс байдал” гэх утгатай шивээс байдаг ба, энэ шивээснийхээ хажууд үл мэдэгдэх тэмдэг шивүүлсэн нь сүүлд хийлгэсэн хөх...
Та соёлтой, боловсон, хуулийн хүрээнд сэтгэгдлээ үлдээгээрэй. Баярлалаа.
  • 500 тэмдэгт
  • болих
  • оруулах
    • хариулах
(зочин)
Xyatadtai tsus xolildoxgyi bxiig zaluuchuuddaa surgaj bdagiig ta nar medexgyi. Getel ar mgld uvur mongolchuud iim tiim gej yaridag xymyys uursduu xytadiin erliiz bolood ar uvur mongoliig xoorond xol blgax gesen sanaag yrgel aguulj bdag bx gej bodoj bn.
    • хариулах
(зочин)
Er ni bol bi uvur mongolchuudiig umuurrch bn. Ted chin bidnii neg max tsusnii tasarxai. Tend yamarxuu aj turj aimdardagiig ta byxen medexgyi ldee ixenx ni. Uvur mongolchuud maani ter olon jil xyatadiin xariyand bxdaa yndes ugsaa mongoloo avch yldex gej temtsej bgaag ar mongold xen ni ch medexgyishdee.Ta nar xuduu nutgaar yagl sxn mongol ail amidarch bdagiig bas medexgyi.
    • хариулах
(зочин)
Zuv heljee ene hun. Jujigchin gej bolovsrol nimgen deer n hugshin nastai, ystan undesten doromjilj gutgej baidag heseg alia salbaadainuud. Odoogiin humuus ch gej tedentei taarchihsan yugiin n harj ineedgiim??? kkkkkkk Uzuulj bgaa n uzej bgaan ch adil salbadai yum daa.
    • хариулах
zochin (зочин)
sonirholtoi l yum odoo ovormongolchyydtai ug hellegeeree metgeltsej ehleh yum bh daa
    • хариулах
bat (зочин)
zov saihan medeelel b.na

Холбоо тогтоох

Та Like дарж манай мэдээллийг авч байгаарай.