ЧӨЛӨӨТ АГУУЛГА

Өвөрмонгол эмч залуу Монголын хошин урлагийнханд хандаж ингэж хэллээ


2015 оны 03 сарын 08, 21:44

c3c5c16af2b9dd560848477c95e85f6b

Би бол Өвөр Монголын энгийн нэгэн эмч хүн юм. Хүмүүний бие махбодыг зовоодог өвчин зовлонг эмчлэх тангарагтай хүн. Миний хувьд уран бүтээлч урлагийн хүнийг бол оюун санааны эмч гэж үздэг. Одоо хүмүүс оюун санааны хүнд өвчинд нэрвэгдсэн, шуналын сэтгэл, хувиа хичээх сэтгэл, атхаг дүүрсэн энэхүү цөвүүн цагт урлагийнхны дуу хоолой бол ард түмний оюун санааны өвчнийг засах эм байх ёстой гэж бодож явдаг.

Ардчилал бадарсан Монгол улсад адилхан эмч мэргэжилтэн гэж үздэг Монгол улсын хошин шогийнхонд хэдэн үг хэлэхэд буруутгахгүй байлгүй дээ.

M.Баярмагнай тэргүүтэй Монгол шогчид оо… та нараас би хэдэн зүйл асууя? “Эмэгтэйчүүдийн салтаа байцаах газар” гэсэн үүдний хаягийг Өвөр Монголын аль эмнэлэгт үзэв ээ? Өвөр Монголд бол үүдний хаягийг тусгай хянах албан газраас зөв бурууг нь хянаж үзээд Монгол бичгийг нь дээд талд нь Хятад бичгийг нь доод талд нь бичиж хаддаг хуультай юм. Төвдөд бол төвд үсгийг нь дээд талд нь гэх мэт дундад улсад үндэстэн орон нутгийн хууль гэж байдаг юм. Энэ хуулийг ямар нэгэн байгууллага зөрчихөд хүрвэл үйл ажиллагааны эрхийг хасаж үүдийг хаадаг юм.

Монгол уламжлалт эмнэлэгт анагаах ухааны есөн мод гэж байдаг. Энэ нь 9 модноос 47 салаа гарч 224 навч, 2 цэцэг 3 үр ургаснаар зүйрлэж хэдэн зуун жилийн турш манай дээдэс Монгол анагаах ухааныг эрүүл бие оношлох ухаан эмчлэх аргатай нь энэхүү 9 модоор зүйрлэж заан сургах арга зүйгээ уламжласаар ирсэн билээ. Иймээс Өвөр Монголд эмнэлгээ нэг мод гэж үзээд доторх тасгуудыг салаа гэж нэрлэдэг юм. Жишээ нь: Таван эрхтний салаа, эмэгтэйчүүдийн салаа, хүүхдийн салаа гэх мэт хэрвээ та нар нүдээрээ үзсэн бол салаа гэсэн монгол үсгийг салтаа гэж буруу уншсан байна.

Бас та нарын хэлдэг зайрмагийг “мөсөн мөлжүүр гэнэ” гэдэг чинь мөсийг яс мөлжихтэй адил мөлжихийг хэлж байгаа юм бишээ “мөсмөлж” гэсэн үг ээ… мөс арай болоогүй байгаа үеийг хэлдэг юм. Харин зайрмаг гэдэг чинь усны дээгүүр өрөм шиг юм тогтож зайр суухыг хэлдэг юм биш үү… Тиймээс зайрмаг гэдэг үг чинь гадуураа мөсөөр хучигдсан дотроо шингэнтэй юм уу эсхүл дээгүүрээ өрөм сууж хөлдсөн усыг хэлэх юм шиг санагдана. Хоёр хэрээ нэгнийхээ харийг гайхав гэдэг шиг мэдэхгүй юм даа… Монгол үгэнд мөсмөлжтэй адилхан үг олон байдаг.

Бас бялууг Өвөр Монголчууд насан баярын боов гэдэг гээд их инээлдэцгээх юм даа… Өвөр Монголд бялууг зөөхийтэй боов гэдэг юмаа, ер нь боов гэдэг чинь боожгойг хэлж байгаа юм биш ээ… түүхээс аваад бүлдэгийг боов гэж бичсэн ном судар байдаггүй юм. Боов иддэг боовоороо … … одоо болсон. Харин та нар чинь бүлдэгээ иддэг боовоороо нэрлэчихээд хүнийг элэглэдэг чинь хачин санагдана.

Хэрэв та нар дээрх үгүүдийг хүнээс сонссон бол лав Цэвэр Монгол хүнээс сонсоогүй байх. Монгол хүн бол арай тэгж өөрийн үндэстэндээ оргүй юм хэлэхгүй байхаа. Өөр үндэстний нэг нөхөр юм уу эсхүл нөгөө эрлийз хурлийз нь өвөр, ар хоёр Монголын дунд яс хаясныг олж аваад нэг их юм болгоод хошин шог зохиогоод алаг махны тасархай алтан ясны хэлтэрхийгээ муулж улсаараа үзээд инээлцэж суух нь зохисгүй ээ? Одоо бол дэлхийд тархсан монголчууд нэг нэгнээсээ үгүй дутуугаа нөхөж эв дүнжинтэй байх нь чухал болохоос хамаг Монголыг хагацуулан салгах үг яриа үйл ажиллагаа явуулж байгаа хүмүүсийг бол миний хувьд монголчуудыг эвлэрэн нийлэхээс айдаг хүний үйл ажиллагаа боддог. Монгол үгэнд бичгийн үг, хар ярианы үг гэж байдаг юмаа. Монгол хэл баялаг шүү дээ…

Өвөр Монголд бол та нарын хэлдэг боов гэдгийг чинь гэхэд хар ярианы үгэнд, хүүхэд үед нь мөнжөө, боожгой, бөөсөг, боов, чавга, үзэм, насма /хамрын тамхи гэсэн төвд үг/, шомбог, хувалз гэх мэтээр өхөөрдөн хэлдэг. Том хүн болоход нь халдаг, бүлдэг, шодой, балдага гэдэг. Өтөлсөн хүнийхийг бол муу мах, уруу царайт, нөгөөдөх гэх мэтээр зөвхөн эр бэлгийг хүртэл ийм олон янзаар насыг тааруулан, үйл ажиллагаанд тохируулан нэрлэдэг боловч бичигт бичихдээ эр бэлэг буюу бэлэг эрхтэн гэж бичдэг. Боов гэдэг чинь эр бэлгийн тогтоосон нэр биш шүү. … боов гэж хэлбэл иддэг боов … байх ёстой. Харин хүүхдэд боовыг чинь авна гэвэл бөөсгийг чинь авна гэж хүүхдийг айлгасан үг болж мэднэ.

Монгол улс бол халх ястнаар гол болсон болохоор зарим газрын хүмүүс Монгол улсыг халх улс гэдэг юм. Халх Монгол ах дүү нар минь ээ… оюуны эмч байх ёстой Монгол уран бүтээлч, хошин шогийнхон минь… та нар бол дэлхийн Монголчуудын дуриалал байх ёстой. Та нар бол Монголчуудын голомт нь дээр байгаа хүмүүс шүү. Та нарыг дэлхийн бүх Монголчууд харж байгаа. Та нараас их юм сурч оюун тархиа зөв байлгаж Монгол хүн Монголоороо байх дархлааг дэлхийн өнцөг буланд дэлүү шиг наалдсан Монгол хүмүүс Та нараас … сурахыг хичээдэг шүү.

Та нар минь Монгол бичиг, түүх, ёс заншлаа сайн уншихгүйгээр крилл бичигтэй, хэдхэн хар ярианы үгтэй байж болохгүй ээ, Монгол үг баялаг шүү… хар ярианы үг … … нэг юмыг олон … хэлдэг юмаа. Бидний түүх зан үйл шашин шүтлэг эм эмнэлэг бүхий юмаа Монгол бичиг дээрээ Монгол бичгийн хэлээр боловсон сайхан хэллэгээр бичээстэй буй. Та нар адаглаад Монгол бичгээрээ Монголын түүх, дээр үеийн уран зохиолуудыг унших хэрэгтэй байна. Тэгвэл та нарын хэлээд байгаа хэлний ядуурал чинь үндэснээсээ эмчлэгдэнэ. Тийм үгүйгээр салаа салтааг хоёрыг ялгахгүй байж Монгол бичгийг язгуур үндэс дагавартай нь өсөх наснаасаа сурсан, Монгол түүхээ уул эх бичгээр нь уншсан Өвөр Монгол ах дүү нараа доош хийж элдвээр муулж оргүй худал үгүүд зохиож хошин шог гаргаад улсаараа инээлдэж суугааг хажуугаас чинь харийнхан хараад өмдгүй нь өвдөг цоорхойгоо элэглэв гэж хэлэх вий дээ.

Өвөр Монголын эмч З. Сүхээ 

 

Эх сурвалж: http://www.sharsonin.com

САНАЛ БОЛГОХ НИЙТЛЭЛ

  • Бяцхан хүүхдүүд болон тэдний тоглоомууд
    Өхөөрдөм бяцхан хүүхдүүдийг харахад өөрийн эрхгүй хайр хүрч, тэдэнтэй хамт байхад энэ хорвоо дэлхий хэмжээлшгүй аз жаргалаар дүүрэн мэт санагддаг. Хэдийгээр хүүхдүүд тоглоом биш боловч заримдаа тэднийг бариад базчихмаар аль эсвэл хазчихмаар хүртэл санагдах тохиолдол байдаг бөгөөд та бүхэнд хүүхэлдэйнүүдтэйгээ усны дусал мэт адил өхөөрдөм хөөрхөн хүүхдүүдийн зургийг хүргэж байна. ...
  • АЛТАН ХАРААЦАЙН ҮЛГЭР
    Ерэн онд хэдэн хөөрхөн алтан хараацай гарч ирснээ, “Монголчууд бид дарга нэртэй мангасуудын захиргаадалтын дор, эрх чөлөөгүй, үгээгүй хоосон амьдарч байна. Хувьсгал хийцгээе!” гэж чанга хашгирсан. Хонхны дууг орон даяар хангинуулж, мангасуудын хойдохыг уншсан. “Чухам дарга нарыг л зайлуулах аваас монголчууд бид эрх чөлөөтэй, амар амгалан, баян цатгалан, эрүүл саруул амь...
  • Хамтад нь хэрэглэхэд зохицдог хүнснүүд - Цуврал 3: Сайхан арьстай болохын зэрэгцээ шарталтаас сэргийлэх нууц жор
    Согтууруулах ундаа ихээр хэрэглэсний маргааш өдөр шартаж байсан тохиолдол олон байх. Толгой өвдөх, дотор муухай оргих, бөөлжих гэх мэт шинж тэмдгүүд нь согтууруулах ундаанд агуулагддаг метилээс (methyl) болж илэрдэг байна. Харин илжгэн чихэнд агуулагддаг танин нь (tannin), метилийг эсэргүүцэх чадвартай байдаг ба танинд диурез буюу бөөрний шээс ялгаруулах үйл ажиллагааг хурдасгадаг бодисы...
  • Тун нь таарвал эм дуслаар илүүдэхэд л хор
    Эм гэж юу вэ? Эм гэдэг нь аливаа өвчнийг эмчлэх зорилгоор тодорхой тун хэмжээгээр хэрэглэдэг онцгой бүтээгдэхүүн. Эмийг зөв сонгож, зөв хэрэглэж байж л хүссэн үр дүндээ хүрч чадна. Эмийг зохистой хэрэглэхийн тулд та эмийн талаар мэдлэгтэй байх нь чухал.   Эмийн зохистой хэрэглээ гэж юу вэ? Эмийн зохистой гэдэг нь тухайн хүний нас, биеийн онцлог, өвчинд тохирох эмийг зохих ...
  • Гвинет Пелтроу ядуу өрхийн хүнсээр хооллож үзэв
    SNAP  бол Америк болон Англид бага орлоготой ядуу өрхүүдэд хямд үнэтэй хүнс худалдан авах талон олгодог тусламжийн хөтөлбөр хэрэгжүүлдэг байгууллага юм. Жүжигчин Гвинет эрүүл амьдралын хэв мачгийн тухай GOOP хөтөлбөрт оролцсон ба энэ талаараа блог бичжээ. 4 хоногийн дараа тэрээр тэсвэр алдсан ба 29ам. доллараас илүү үнэтэй шинэхэн жимс ногоо тэсгэлгүй идсэн аж. Тэрээр энэ програмд ...
  • Өндөр өсгийттэй эрчүүд бүжиглэхийг үзүүлж байна аа
  • Санхүүгийн эрх чөлөөнд хүрэх нь Бодо Шеффер [сонсох ном]
    Хүн бүр л мөнгөтэй болж, санхүүгийн эрх чөлөөнд хүрэхийг хүсдэг. Гэсэн ч энэ мэдээж санаснаар болохгүй л дээ. Бодо Шеффер хэмээх хүний бичсэн энэхүү сонирхолтой номыг сонсох хэлбэрээр хүргэж байна. Та амрах үедээ нэг удаа сонсоорой. Магадгүй танд шинэ санаа өгч, санхүүгийн эрх чөлөөнд хүрэх мэдлэг, арга замыг зааж өгөх болно. Мөн та номын талаар сэтгэгдлээ манай энэ нийтлэлийн доор бичи...
  • Японы хүүхдийн цэцэрлэг ямар байдаг вэ?
    Японы Архитектор  Такахару Тезүка  та бүхний урьд өмнө нь харж байгаагүй хамгийн гайхалтай хүүхдийн цэцэрлэгийг бүтээжээ. Тэрээр хүүхдүүдэд зориулан  илүү байгальд өсөх, чөлөөтэй зайд хөгжих боломжийг олгох дизайнаар хийхийг хүссэн аж. Та бичлэгийг дуустал үзээрэй
  • Хамтад нь хэрэглэхэд зохицдог хүнснүүд - Цуврал 1: Улаан лооль болон Оливийн тос
    Итали улсад улаан лооль болон оливийн тосыг хэрэглэж олон төрлийн спагетти хийдэг ба энэ нь Италийн хамгийн алдартай хоол юм. Улаан лоолинд “Lycopene” гэх будагч бодис агуулагддаг ба уг бодис нь хүчилд тэсвэртэй бөгөөд хөгшрөлт болон амьдралын муу зуршлуудаас шалтгаалан үүсдэг элдэв өвчнүүдээс сэргийлэх гэх мэт олон эерэг нөлөөтэй байдаг аж. “Lycopene” нь улаан л...
  • Хамгийн өндөр өртгөөр бүтсэн бүх цаг үеийн “Шилдэг - 10” кино
    Энэхүү жагсаалт мэдээллийг чөлөөт нэвтэрхий толь “Wikipedia” болон кино ертөнцийн мэдээ мэдээллийн “IMDb” сайтын нийтлэлээс харьцуулан толилуулж байна.10. $247.000.000 - “King Kong” (2005) / “Spider - Man 2” (2004) Одоогийн байдлаар хамгийн өндөр үнээр бүтсэн дэлгэцийн шилдэг кинонуудын №10 дугаарт “King Kong” (2005), &ldquo...
  • Оскарын шагнал гардуулах ёслолын дараах оддын хөрөг зураг
    1. Lady Gaga 2. Jennifer Aniston, Justin Theroux 3. Steve Martin 4. Оскарын 87 дахь шагнал гардуулах ёслолын шилдэг эрэгтэй дүрийн шагналт жүжигчин Eddie Redmayne 5. Oprah Winfrey 6. Оскарын 87 дахь шагнал гардуулах ёслолын шилдэг эрэгтэй туслах дүрийн шагналт J.K. Simmons 7. Rita Ora 8. Sacha Baron Cohen and Isla Fisher 9. Sofia Vergara ...
  • Сагсан бөмбөг сонирхогчдод: НБА ТОК
    Хойт Америкийн Үндэсний Сагсанбөмбөгийн холбооны улирлын тоглолт, тамирчид, тэдний тухай болон эргэн тойронд болж байгаа үйл явдлыг ярилцаж, цаашид улирал хэрхэн өрнөх, сонирхолтой байх талаар санал хуваалцдаг NBA TALK   нэвтрүүлгийн шинэ улирлын эхний дугаар гарсан байна.#СПОРТ, #‎NBATALK
  • Хаврын улирал айсуй, харин таны дархлаа үүнд бэлэн үү?
    Бидний дархлааны системийг дээд зэргээр дэмждэг ц витамин нь биеийн эд эсийн ургалтыг хэвийн байлгахад мөн ач холбогдолтой. Хүнсээр дамжуулж биед хэрэгтэй витамин С- г авах нь илүү үр дүнтэй ба та ногоо, жимс жимсгэнэ идэх хэрэгтэй юм. Тиймээс бид өдөр тутмын хэрэглээндээ амин дэмээр баялаг хүнсийг хэрэглэснээр эрүүл байх нөхцөл бүрдэнэ.Танд витамин С- гээр баялаг хүнсний бүтээгдэхүүнүүд...
  • Үнэхээр хөгжилтэй, мундаг залуус орсон инээдтэй гоё нэвтрүүлэг байна
    Түрүү жилийнхийг нь эргээд үзэхэд бас их хөгжилтэй юм байна. Заримаас нь та бүхэнд хүргэе. Монгол ардынхаа дууг шинэчлэн дуулж, хөгжилтэй байдлаар сэргээж байгаа нь бас их таалагдлаа. Хип хоп дуунууд магадгүй үнэнийг шулуухан, бас гоё хэлдэг, эрч хүч авдаг. Бас өвөрмөц гоё ремиксүүд үзэж сонирхоорой. Монгол түргэн хэллэгийг хип хопоор дуулсан чинь бас л зэвүүн сонсогдоод байгаа юм биш...
  • Бид эх дэлхийгээ ямар болгож байна вэ?
    Индонези АНУ, Орегон Монгол улс, Шарын гол АНУ, Калифорниа Мексик Бангладеш Бразил Дэлхийн хамгийн том экскаватор Гана Испани Канад Оросын Мир уурхай. Дэлхийн хамгийн том алмазны ордод тооцогддог. Хайлж буй мөсөн уул
  • Хөсөгтөн хамтлаг финалд шалгарч чадлаа
    Хөсөгтөн хамтлагийн залуус маань "Авьяаслаг Азиуд" шоуны шилдэг 9-ийн нэгээр шалгарч Монголчууддаа дахин нэг баяртай мэдээг дуулгаж байна. Үзүүлбэр бүртээ шүүгчдээс өндөр үнэлгээ авсаар ирсэн тэдний хувьд улс орныхоо нэрийг өндөрт өргөж, Азийн 900 гаруй үзүүлбэрээс шилдэг 9-ийн нэгээр шалгарч чадсан нь аргагүй бахархмаар. Амжилт хүсье, Монголын Хөсөгтөн!
  • Viber тоглоомын аппликэйшнтэй болжээ
    Viber аппликэйшн аль хэдийн дэлхийн хамгийн алдартай мессэж бичиж, дүрстэй болон энгийн дуудлага хийдэг аппликэйшний нэг болсон. Харин тус аппликэйшн тоглоомын үйлчилгээтэй болсон бөгөөд эхний ээлжинд Viber Candy Mania, Viber Pop болон Wild Luck Casino гэх 3 тоглоомыг гаргасан байна. Энэхүү үйлчилгээ нь үндсэн Viber аппликэйшнээсээ тусдаа тоглоомын аппликэйшн болж гарсан хэдий ч хэрэглэ...
  • 10 жил хамтдаа амьдарсны эцэст Бэн Аффлек болон Женнифер Гарнер нар саллаа
    2005 оны 6-р сарын 20-нд  хуримлаж байсан хосууд 3 хүүхдийн эцэг эх болж хамгийн бага нь одоо 3 настай. Тэднийг салах гэж байгаа талаар өмнө нь хэвлэлүүд мэдээлж байсан ч албан ёсоор салсан гэдгээ мэдэгдэж байгаагүй юм. Харин энэ сарын 1-нд албан ёсоор салж буйгаа олон нийтэд зарлажээ. Тэдний хэлснээр " Бид найзын харилцаатай байж, хүүхдүүдээ өсгөх үүрэг хариуцлагаа ухамсарла...
  • Жаред Лето-гийн 3 сая долларын үнэтэй шинэ гэр
    Кино жүжигчин, хөгжимчин Оскарын шилдэг туслах дүрийн шагналт, 30 Seconds to Mars хамтлагийн гоцлол дуучин Жаред Лето 3,3сая долларын үнээр хуучин  цэргийн зориулалттай цогцолборыг худалдан авав. Лос-Анжелесын Laurel Canyon-д байрлах энэ цогцолборыг Lookout Mountain-ий агаарын хүчин лабораторийн зориулалтаар хэрэглэж байсан ч дараа нь цөмийн зэвсгийн тухай кино хийдэг маш нууц газа...
  • Гарааны зурхайгаас
    Орчин үед чинь бид морь уралдуулахаа байж, жийд уралдуулдаг болсон. Жийпээ мориор дагадаг гэж бодтол одоо бүр Хүн уралдуулдаг болох нь.
Та соёлтой, боловсон, хуулийн хүрээнд сэтгэгдлээ үлдээгээрэй. Баярлалаа.
  • 500 тэмдэгт
  • болих
  • оруулах
    • хариулах
(зочин)
Xyatadtai tsus xolildoxgyi bxiig zaluuchuuddaa surgaj bdagiig ta nar medexgyi. Getel ar mgld uvur mongolchuud iim tiim gej yaridag xymyys uursduu xytadiin erliiz bolood ar uvur mongoliig xoorond xol blgax gesen sanaag yrgel aguulj bdag bx gej bodoj bn.
    • хариулах
(зочин)
Er ni bol bi uvur mongolchuudiig umuurrch bn. Ted chin bidnii neg max tsusnii tasarxai. Tend yamarxuu aj turj aimdardagiig ta byxen medexgyi ldee ixenx ni. Uvur mongolchuud maani ter olon jil xyatadiin xariyand bxdaa yndes ugsaa mongoloo avch yldex gej temtsej bgaag ar mongold xen ni ch medexgyishdee.Ta nar xuduu nutgaar yagl sxn mongol ail amidarch bdagiig bas medexgyi.
    • хариулах
(зочин)
Zuv heljee ene hun. Jujigchin gej bolovsrol nimgen deer n hugshin nastai, ystan undesten doromjilj gutgej baidag heseg alia salbaadainuud. Odoogiin humuus ch gej tedentei taarchihsan yugiin n harj ineedgiim??? kkkkkkk Uzuulj bgaa n uzej bgaan ch adil salbadai yum daa.
    • хариулах
zochin (зочин)
sonirholtoi l yum odoo ovormongolchyydtai ug hellegeeree metgeltsej ehleh yum bh daa
    • хариулах
bat (зочин)
zov saihan medeelel b.na

Холбоо тогтоох

Та Like дарж манай мэдээллийг авч байгаарай.