ЧӨЛӨӨТ АГУУЛГА

Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн тухай иргэний бодол


2015 оны 11 сарын 17, 10:45

12246694_1638211693087830_5732170902521515310_nҮндсэн хуулийг өөрчлөн сайжруулах дээр санал нэг байна. Гэхдээ ийм улс төрийн орчин, нөхцөл, сонирхлын зөрчил, ийм алсын хараа, мэдлэгийн түвшинд, ийм давчуу хэн нэгний жижиг төлөвлөгөөний дагуу яавч биш.

Үндэсний хөгжлийн алсын хараа, Монгол Улс дэлхийд хэн болох, ямар үзэгдэхийг хүсэж байгаагаа, мөн өөрсдийн нөхцөл орчноо тодорхойлж байгаад, түүндээ тохируулан нийгмийн суурь болох Үндсэн хуулиа засаж, сайжруулдаг ёстой. Яг энэ ёсны дагуу 1992 онд одоогийн Үндсэн хуулийг олноороо яарч давчдалгүй хэлэлцэж, зөвшилцөн баталж, Монгол Улс, монголчууд хэн байхыг хүсэж байгаагаа тодорхойлсон билээ.

Иймдээ ч Үндсэн хууль бол зүгээр нэг хууль биш, үндэсний нэгдэл, үндэстний хүсэл, нийгмийн зөвшилцлийг агуулж байдаг нийгмийн гэрээ юм. Зүйрлэх юм бол байшингийн суурь фундам нь. Байшинг яаж ч шинэчлэн засаж барьж, хана, цонх нэмж хасаж, будаж өнгөлж болно, харин суурь фундамыг тэр бүр өөрчлөх боломжгүй, суурийг өөрчлөх бол байшингийн загвар өөрчлөгдөж, байшинг нурааж шинээр барихтай ижил зүйл болно.

1992 онд баталсан Үндсэн хууль ямар ч байсан өнгөрсөн 23 жилийн бужигнааныг зөөллөж, бусдын нөлөөнд оруулчихгүй шиг, хэн нэг шуналтан, тэнэгийн гарт улсыг атгуулчихгүй шиг, бусдад худалдагдчихгүй шиг, үндэсний эв нэгдлийг ханган, аажим ч гэсэн урагшлах боломжийг олгосон сайн хууль, зөв цутгасан суурь гэдэгт би лав эргэлзэхгүй байна. Энэ зөв цутгасан бат бэх суурийн ачаар дотор нь хөгшин залуугүй гэнэдэж, тэнэгтэж, хувьчилж, худалдаж, ухаж төнхөж, шуналтаж, шидэлцэж, жагсаж, алалдаж, цэцэрхэж, бужигнаж, гэр доторхоо бусниулсан ч байшин маань харин гажсангүй, нурсангүй, гаднаас хулгай зэлгий, дээрэм танхай ч их орж ирсэнгүй, улс гэр, байшинтайгаа эсэн мэнд байцгаана. Ойлгомжгүй ч юм шиг хирнээ цаг үедээ тохирсон суурь хууль байгаагүй бол бид ингээд тогтвортой, нам тайван сууж байхгүй ч байж мэдэх юм шүү. Анзаарахгүй байгаа боловч энэ Үндсэн хуулийн ач гавьяа, гүйцэтгэсэн үүрэг асар их. Дэлхийн хөгжиж буй улс орнуудыг, ялангуяа ижил төсөөтэй шилжилт хийсэн хуучин социалист улс орнуудыг жишээд хараарай, тэдний эдийн засаг, нийгмийн хөгжил, улс төр, гадны оролцоо, болсон үйл явдал, үр хөврөл, одоо асуудал нь, эрсдэл нь, шийдэл нь, байгаа боломж нь гэх мэт. Судлаад, бодоод үзвэл 'хуулиа өөрчилье, болохгүй байна" гэхээс өмнө "өөрсдөө өөрчлөгдье, чадахгүй байна" гэсэн өөр бодол, дүгнэлт төрөх болно.

Одоо тэгвэл 23 жилийн өмнө цутгасан нийгмийн энэ суурь фундамаа өөрчлөх гадаад дотоод орчин бүрэлдэж, бидний, ялангуяа одоогийн лидерүүдийн мэдлэг, алсын хараа, туршлага, ёс зүй тэгширч бэлэн болсон уу? Амьдарч буй улс байшингийнхаа суурийг шинээр цутгаж, байшингийн загвараа өөрчилж, цоо шинээр барих нь байна шүү дээ. Монголчууд бид бэлэн үү?

Үндсэн хууль, тогтолцоо болохгүй байна, тэнд ингэдэг тэгдэг, өөрчилчихье ингэчихье тэгчихье гээд яараад байгаа гишүүдийн дунд сонгодог парламент ямар нөхцөлд ажилладаг, юу нь болдоггүй, манайд тохирох эсэх, эрсдэл юу байна, нуухаа авах гээд нүдээ сохлочихвий гэх мэт тооцож, үнэлсэн хүн байна уу? Ардчилалтай, сонгодог парламент ажилладаг гэх улсад очиж тухтай үзсэн, сурч судалсан, асуудлыг нь сонсож үзсэн хүн байна уу?

Өнгөрсөн 23 жилийн асуудал, алдаа нь бүтэхгүй Үндсэн хуульд байв уу, эсвэл мэдлэг, чадвар, сэтгэлгүй хүмүүст нь байв уу? Жишээ нь, давхар дээлийг тайлахад Үндсэн хууль саад болоод байна уу, сайд нь саад болоод байна уу?

Ямартаа ч энэ хууль бол УИХ-ын гишүүд найрч, шахаж, тохирч, түлхэж байгаад баталж, цуцалж л байдаг УИХ-ын зүгээр нэг тогтоол огт биш. Үндсэн хууль бол өнөөдрийн Монгол Улс, үндэстний зөвшилцлийг баттай агуулж буй ганц баримт бичиг юм шүү. Үүнээс өөр биднийг, монголчуудын хүслийг маргаангүй нэгтгэж буй баримт бичиг одоогоор өөр байхгүй. Үүнийг үндэсний хөгжлийн бодлого, алсын хараагаа тодорхойлж байж няхуур, зөв өөрчлөх ёстой, түүнээс биш цөөн хэдэн хүний ирэх ганц нэг сонгуулийн эрх ашиг, тооцоогоор яаран давчдаж биш.

Та амьдарч буй улс байшингийнхаа суурийг энэ УИХ-д итгэн цутгуулж, байшингаа шинээр бариулмаар байна уу? Эсвэл “би мэднэ, чадна, гялс” гээд байгаа энэ хэдэн "эмчээр" элэг шилжүүлэн суулгах хагалгаа хийлгэх үү? Тодрууулахад, энэ “би чадна” баг байшингийн суурь цутгах байтугай цонх шиллэж чадаагүй, элэг шилжүүлэх байтугай мухар олгойн хагалгаа амжилттай хийж үзээгүй баг юм.

Тун удахгүй танаас “шинэ байшинд ормоор байна уу?”, эсвэл “та эдгэмээр байна уу?” гэж санал асуух болно. Та "ТИЙМ" гэж хариулаад хагалгаанд орох уу, байшингаа нураалгаж бариулах уу?

Бадрах Найдалаа

САНАЛ БОЛГОХ НИЙТЛЭЛ

  • Майкл Жордан, Коби Брайнт хоёр
    Энэ хоёр одыг сагсан бөмбөг сонирхогчид хэзээ ч мартахгүй, бас үргэлж харьцуулж байх биз. Майкл хийдгээ хийчихсэн, гавьяаны амралт, гайхалтай бизнесээ хослуулж яваа. Харин Коби, тэр саяхан энэ улирлыг дуусгаад зодог тайлахаа мэдэгдсэн. Тэд үнэхээр тод од, сагсанбөмбөгийн түүхийг эргүүлэгчид. Мянган мянган залуус тэднийг л харж суралцдаг бол тэд, ялангуяа Коби ч бас Майклаас суралцдаг бай...
  • Хамгийн шилдэг хачиртай талхнууд
          Манга, анимэ зэргээрээ Япон улс дэлхийд танигдсан шигээ Бэнто буюу бэлдсэн хоолоороо мөн алдартай болжээ. Энэ удаа 7 дахь жилдээ зохион явагдсан " ОУ-ын шилдэг Бэнто шалгаруулах уралдаан" хачиртай талх буюу сэндвич гэсэн сэдвээр явагджээ.       Уг тэмцээнд Франц улсаас  оролцогчийн бүтээл тэргүүлсэн ба  түүний гү...
  • 10 жил болсон гэхэд хуучраагүй “гоё” дуунууд
    Oдоогоос 10-аад жилийн тэртээ буюу 2002 / 2003 онд та бидний хүртээл болсон ч хит хэвээрээ хуучраагүй “гайхалтай - 12” дууг зориулж байна. 50 Cent - “In Da Club” Энэ бол Америкийн реппэр 50 Сентийн анхны бие даасан “Get Rich or Die Trying” (2003) цомогт орсон “хит” синглүүдийн нэг юм. Продюсераар Dr. Dre а...
  • Н.Энхбаяр: Сонскуайн, сонскуайн
    Монгол төрийг нуруундаа үүрч явсан хоёр эр. За даа хутгаж ч явсан, хулгайлж ч явсан эрчүүд дээ. Харин хоёулаа шийтгэлгүй. Тэр цаг энэ байдлаараа мөдгүй ээ. Харин яаж яваад энэ хоёр ингэчээд байгаам бүү мэд. Тас согтуу л байх шиг. Бие биедээ юм хэлээд ч байх шиг. Баяр нь Энхбаяртаа нэг юм хэлсэн бололтой. Харин Намбар гуайн хүү түүнийг нь сонсоогүй, сонсохыг ч хүсээгүй юм уу. Хариулт нь...
  • Японд Монгол гэртээ амьдардаг залуу
    Дэлхий даяарчлагдаж, бид хаана ч Монгол гэрээ барьж амьдрах боломжтой болжээ. Саяхан Монгол гэр үйлдвэрлэдэг компани Европруу экспортолдог тухай нэвтрүүлэг гарч байсан. Үүнийг бичигч би вээр ихэд бахархаж, алс холын Европ хүмүүс Монголоос гэр худалдан авч Монгол соёлыг түгээж байгаад баяртай байлаа. Гэтэл арлын Япон орны төвийн бүс болох Канто мужийн Ибараки хотод амьдардаг нэгэн Монгол ...
  • Дэлхий сүйрэх гэж байгаа юм шиг л амьдры л даа... далимдуулаад :Р
    12. 21-нд элдэв юм блхгүй гж хэлж бгаа ч гадуур энэ өдөр юу болох бол. ихэнх нь лаа бариад гэртээ сууж бх блву, эсвэл жирийн л нэг өдөр бх блву... энэ өдөр ёолктой юмсан миний үсийг засах үсчин, нүүрийг будах гоо сайханч олдох болуу... тэд гэртээ лаа бариад сууж байх болов уу... Гурван өдөр л харанхуй үргэлжлэнэ гдг цуу тараад байгаа... тэхээр гурван өдрийн дараагаас нар дахин мандаад а...
  • Өнгөрсөн үеийн бүсгүйчүүдийн гоо сайхны төлөөх аймшигт золиос
    Гоё сайхан харагдахын тулд эмэгтэй хүн их цаг, тэсвэр тэвчээр шаарддаг. Гэхдээ орчин үеийн энэ бүх хичээл зүтгэл урьд үеийнхтэй яаж дүйцэх билээ дээ. Корсет Эрчүүдэд юу хамгийн уйтгартай санагддаг гэдгийг мэдэх үү? Эрүүл чийрэг эмэгтэй хүний бие! 19-р зууны үед халимыг яагаад тийм ихээр хөнөөснийг мэдэх үү?Учир бүсгүйчүүд дотор эрхтэнээ гэмтээн барин, халимын сахлаар хийсэн корсет зүүхий...
  • Сошиал сүлжээнд юу нийтэлж болохгүй вэ?
    Зарим нэг нь эдгээр машины мөрөөдөл болж байхад зарим нэг нь хог дээр гаргаж хаях аж. Сэтгэлийн бэлтгэлтэй байгаарай, доорх мэдээллийг үзээд нулимс тань өөрийн эрхгүй гарах вий. Үнэтэй машиныг хог дээр хаядгаараа Дубай хот дээгүүр бичигдэнэ Худалдаа наймааны гэрээ хэлцэл эсвэл үл хөдлөх эд хөрөнгийн хэлцэл нь ашиг орлого өгөлгүй бүтэлгүйтэж дампуурал зарласан гадаадын хөрөнгө оруул...
  • Ямар багш нар оюутнуудад таалагдав?
    1. Өглөөний 7 цагт унтлагынхаа хувцастай ирсэн багш 2. Сонирхолтой гэрийн даалгавар өгдөг багш Доорх зүйлсийг гэрийн даалгаварт хийж ирнэ үү. 1. Мастер Кунг-Фу 2. Шүтлэгээ нэг өдөр сольж үзэх 3. 24 цаг хиймэл сахал зүүх 4. Дэлхийн өлсгөлөнг зогсоох 5. Өөртөө өстэй хүний итгэлийг олж, дараа нь итгэлийг нь алд 6. Шүршүүрт орохдоо эхлээд ангижруулагчаар, дараа нь шампуниар угаагаад яа...
  • Онц сонирхолтой зургууд. Та мэдэхэд илүүдэхгүй
    Хятадын Шаньхайгуань  мужийн "Луугийн толгой" нэрт эргээс Цагаан хэрэм эхэлдэг "Google" компанийн дата төв Этиопт байх лаван нуур Хүний нурууны зураг. Эмчилгээний өмнө болон дараа нь Буд гаригийн хамгийн тод зураг Дэлхийн хамгийн том экскаватор Усан доторх холбооны кабель 14 сая жилийн өмнө унасан солирын тогоон дээр баригдсан Бовари нутаг 2кг өө...
  • Монголын цаатнуудын амьдралыг харуулсан зураг
    Монголын цаатангууд буюу Тува угсааны хүмүүсийн өдөр тутмын амьдралыг харуулсан зургийг  Хамид Сардар Афгами гэх эрдэмтэн цахим ертөнцөд нийтэлсэн нь хүмүүсийн анхаарлыг ихэд татаж буй бололтой.
  • Бид хэн нэгнийг үнэхээр санадаг уу? Эсвэл түүний дэргэд ямар байсныг үгүйлдэг үү?
          Хүмүүс дотроо хэн нэгнийг санаж үгүйлдэг. Гэхдээ үнэн хэрэгтээ тэр хүний тухай дурсамжийг бас боддог . Хоорондоо ялгаагүй адилхан зүйл мэт мөртлөө огт өөр ойлголтууд юм.  Бид бүгд хайрлаж дурладаг. Хүмүүсийн гаргасан ааш, үйлдлийг бид барагтай бол санадаггүй, гэхдээ мэдэрдэг. Энэ үед хүний  сэтгэл хүчтэй хөдөлж тэр хүний тухай дурсамж бий бол...
  • Аялах уу? Цуврал 2: Хятадын хамгийн үзэсгэлэнтэй 10 газар
    1. Анхуй аймаг, Хуаншань уул Та өмнө нь Хятадын тулаантай кино үзэж байсан бол үүнтэй ижил  уулан дээр бясалгал хийж дайтдаг хэсгүүд олноор гардаг. Хадан уулын эргэн тойронд ургасан модод сүрлэг байдлыг илүү үзэсгэлэнтэй харагдуулдаг байна. 2. Фүжиан аймаг,  Вүеий уул Дэлхийд хамгийн олон түгсэн Хятадын ил захидал дээр энэхүү уулын зураг хэвлэгдсэн байдаг. Сүүдэртэн хар...
  • DREAM BIG
    Хүсэл, Мөрөөдөл, Зорилго....эдгээр үгний ялгаа юунд байдаг вэ? Ерөнхийдөө бол томоохон нэг зүйлийг зааж байгаа байх. Харин хамгийн гол ялгаа нь тухайн зүйлийг тэр хэн хир их хүсэж, хир чухалчилж байгаагаараа, нэг үгээр бол хэмжээгээрээ ялгаатай байх бол уу? Хамгийн томоосоо жагсаавал Мөрөөдөл, Хүсэл Зорилго гэсэн байдлаар хэлж болох юм. Мэдээж хүн бүр өөрөөр л ойлгодог байх л даа. Хүн ...
  • Нохдыг цагаар хооллож сургахад 9 сар зарцуулжээ
  • Ken Block Drift
  • Шүдний эмчийн нэгэн зөвлөгөөнөөс хүргэж байна
    Таны шүдэнд нарийхан хар зураас, эсвэл цэгэн зураас харагдаж байна уу? Үүнийг анхааралтай уншаарай найзуудаа Шүдийг гадуур нь бүрхэх паалан бол хүний биеийн ясан дахь хамгийн хатуу эд бөгөөд анатомийн онцлогоосоо болоод шүд дотроосоо хөндий үүсч цоорч эхэлдэг гэж ойлгож болно. Яг л гурвалжин дүрсний орой нь танд цэгэн болон зураасан хар харагдана. Энэ паалангийн түвшинд мэдрэл с...
  • Зүгээр л инээцгэe!!
    Инээлгүй өнгөрүүлсэн өдөр бүрийг хамгийн үр ашиггүй өнгөрөөсөн өдөрт тооц гэсэн хэлц байдаг. Тийм ч учраас хуучин оноо үдэж шинэ оноо угтах энэ баярт сайхан өдөр танд инээд бэлэглэх дараах хөгжилтэй зургуудыг хүргэж байна. Эдгээр өхөөрдөм хөөрхөн зургуудыг Бангладеш улсын Manik N Ratan гэх уран бүтээлч бодит эд зүйлсийг, өөрийн зурсан гайхалтай зургуудтай хослуулснаар бүтээдэг аж. Түүн...
  • Инстаграмын хамгийн алдартай хос хуримлажээ
    Инстаграмын хамгийн алдартай хос болох Оросын зурагчин Мурад Осман болон түүний үзэсгэлэнт сүйт бүсгүй Наталья Захарова нар энэ сарын 6-нд хуримлажээ. Тэдний дэлхийг тойрсон онцгой шинэ сэдэл бүхий гэрэл зургууд цахим ертөнцөд алдартай болсон билээ. Осман өөрийн Инстаграм хуудаснаа "Бүхий л амьдралынхаа туршид өдөр бүр чинийхээ гараас атган хайртай гэдэг үгийг хэлж байх болно"...
  • Өвлийн гайхалтай дүр төрх
    Өнөөдөр буюу 12-р сарын 25-ны өдөр дэлхийн олон улс оронд Зул сарын баярын өдөр тохиож байна. Тийм ч учраас танд өвлийн улирал болон Зул сар, Шинэ жилийн баярын уур амьсгалыг мэдрүүлэх гайхалтай зургуудыг хүргэж байна. Мэдээж өвлийн улирлын хамгийн сайхан зүйл бол цас мөсөн гоёлоо өмссөн байгаль эхийн дүр төрх болоод өнгө өнгийн, янз янзын шилэн болон гэрлэн чимэглэлээ зүүсэн гацу...
Та соёлтой, боловсон, хуулийн хүрээнд сэтгэгдлээ үлдээгээрэй. Баярлалаа.
  • 500 тэмдэгт
  • болих
  • оруулах
    • хариулах
unshigch (зочин)
Erdenetiig chi zalgina bi zalgina gj bulaatsaldaad l turd bailgaj terbum terbumaar ni shahaani gazar heweer ni bailgahaar bolloo. Ug ni buruu argaar awsan nj togtoodon bol butsaagaad TENDER ZARLAAD ZUV HUVICHLAH / ZUVHUN MONGOL HVND/ ystoI bsan ym.
    • хариулах
unshigch (зочин)
Mongol ulsiig maani ene heweer ni bailgaj zalgihiig hvsegchid l oorchlohiig hvsehgvi bh da. Sain tungaaj bodoj gehdee AMJIJ hiihgvi bol bid teer door angaliin yroold unasan tsagtaa l ter ved hiihgvi yaw da geh wii de. Hedhen hanahaa .edhgvi mangasuud gadniihantai niileed 26 jil zalgilaa. Odoo vldseniig ni zalgih gd ALT HUTULBUR-2 gd l , 5-ntolgoi, noyn uul gd zalgihaar beldej bn da
    • хариулах
(зочин)
АРД ИРГЭДИЙН ЭРХИЙГ ХЯЗГААРЛАЖ ТӨРИЙН ЭРГЭЛТ ХИЙХ НАМУУДЫН ЭРХ МЭДЛИЙГ ХЭТ ӨРГӨТГӨХ ГЭСЭН ХЭСЭГ БҮЛЭГ ХҮМҮҮСИЙН Л ОРОЛДЛОГО ЮМ БОЛ УУ ДАА

Холбоо тогтоох

Та Like дарж манай мэдээллийг авч байгаарай.