ЧӨЛӨӨТ АГУУЛГА

ТАГТАН ДЭЭР ГАР


2015 оны 11 сарын 30, 12:29

12314621_10153847619088854_2767940449283079237_oХарвардын их сургуульд аливаа асуултад хариулах хамгийн түгээмэл хэллэг бол “it depends…” буюу асуудлын уг чанар ямраас хамаарч өөр өөр байх боломжтойг эхлээд хүлээн зөвшөөрдөг. Шууд зөв харилут, нэг мөр байр суурь баримтлахаас өмнө монголчуудын хэлдгээр “Долоо хэмжиж, нэг огтлох”-ыг илүүд үздэг.

Энэ нь ерөнхийлсөн, бөөрхөнхийлсөн мэт сонсогдох ч хөндөж буй асуудлынхаа олон талт учир шалтгааныг уулганч хариулахаас урьтаж, нэгийг бодож, хоёрыг тунгаах бололцоо олгодог. “Бушуу туулайн үлгэр”-ийн гол дүр болохгүйн тулд илүү бод, илүү тунгаа, илүү сэтгэ, гаргасан шийдвэрээ жинтэй байлгах санаа.

Дараагийн нэг чухал хэллэг бол “Go to balcony” буюу “Тагтан дээр гар”. Үүнийг ихэнх профессорууд хэлж байхыг сонссон. Хүн л юм болхоор асуудлаас асуудлын хооронд бүдрэнэ, мэдлэг дутна, туршлага дутна, арга зам эрэлхийлэхдээ самгардана. Нэг асуудлыг барьж авлаа гэхэд түүний эс мөн чанарт нь шигдээд уул сэдвээ “томоор харах”, “ерөнхий зургаар нь ойлгох”, “юуны төлөө, яагаад шийдэх ёстой”-г алхах тутамдаа өөртөө сануулж байх учиртай. Тагтан дээр гарах шалтгаан нь аливааг том зургаар нь харах ур чадвар буюу өөрийн явцуу байр суурь, ашиг сонирхлыг зөрчил, эрх ашгийн эрэмбээ үндэслэлтэй таних боломж олгоно.

Хүн бүр тагтан дээр гарч өөрт тулгарсан асуудалд, шийдэл гаргахын өмнө зөв буруугаа эрүүл ухаан, саруул бодлоор хэмжиж байх учиртай. Хуумгай гаргасан шийдвэр, тэвдэж хэлсэн үгс хожим сайн үр дүн авчрахгүй. Шийдвэртэй, мундаг байна гээд бодлогогүй, яаран хөдөлж болохгүй. Ялангуяа удирдагч хүн олны хувь заяанд нэг мөр нөлөөлөх шийдвэр гаргах гэж байгаа бол асуудлыг амьдралтай, онолтой, алс хэтийнх нь үр дагавартай нь хамт бодож тунгаах үүрэгтэй.

Чингис хаан томоохон үйл хэргийн өмнө уулын тагтад гарч Нууц товчоонд өгүүлдгээр “гурван өдөр, гурван шөнө Мөнх тэнгэр эцэгтай, этүгэн газар эхтэй” хэлэлцэж гардаг. Энэ бол шүтлэг биширлийн зан үйлийн зэрэгцээ “тагтан дээр гарч” асуудлыг бүх талаас нь эрэмблэн ухаарч, шийдвэр гаргалтаа бодож боловруулах боломж олгож байсан гэж боддог. Хамгийн хүнд цагуудад тэрээр ийм байдлаар тагтан дээр гарч, “тэнгэр газар эетэлдэх” ухааныг олж байсан. Анх Гурван мэргидэд гэргийгээ булаалгаад, Бурхан халдунаа гарснаас хойш их бага аян дайн, үхэх сэхэхийн торгон мөчид ийнхүү санаа бодлоо цэгцэлж, оюун ухаанаа хурцалж байсан.

Уламжлалаар бол Монгол эр хүн бүр өглөө бүр тагтан дээр гардаг. Тэд үүрийн таван жингээр эртлэн босч адуундаа мордохоос эхлэн өндөр уул, алсыг хараалах асгад гарч дуран тавингаа орчны шинжилгээг нэг бүрчлэн хийнэ. Тэнгэрийн байдал, цаг уурын хувьсал, ойрын таамаг, мал ахуйн зураглал, өвсний гарцаас эхлэн бүгдийг шинжинэ.

Өнөө цагт бид “ухаалаг хэрэглээ”, өдөр шөнөгүй үргэлжлэх мэдээллийн давалгаанд хөл алдаж, улмаар өөрийгөө гээх хэмжээнд “иргэншсэн” аж. Тагтан дээр гарч, сайхан гүн амьсгал авч, бодож, тунгааж, “шинэ зориг” (Цаасан шувуунд хэлсэнчлэн) олж, цэнгэг сэтгэлгээг сорж авах нь амжилын үндэс, саруул ухааны дархлаа юм. Тагтан дээр гар.

Харвардын Их Сургуулийн оюутан С.Эрдэнэболд

САНАЛ БОЛГОХ НИЙТЛЭЛ

  • ОХИН /алгын чинээ өгүүллэг/
    - Ээж ээ, дандаа эмэгтэй хүн байна, тийм ээ? - Тийм байна аа, миний охин гэж хариулсны дараа охиныхоо хойно залуу хос сууж байхыг хараад, - Тэнд эрэгтэй хүн байна гэхэд “Өө, тийм байна” гэж охин минь хойшоо эргэж хараад хэлэв. Өөр энэ тэр болсонгүй. Би нөхрөөсөө салснаас хойш охиныхоо царайг байнга ажигладаг болсон байлаа. Өнөөдөр охин маань сайхан ааштай байна. Охинтойгоо г...
  • Киану Ривз " John Wick-2" киногоор эргэн ирнэ
    2014 онд хэсэг хугацаанд чимээгүй байсан жүжигчин Киану Ривз кино найруулагч Чад Стахелски болон Дэвида Лейтч нарын санал тавьсны дагуу "Жон Вик" триллер кинонд тоглож, кино 20 сая ам.долларын өртгөөр бүтсэн бол дэлхийн хэмжээнд 78 сая ам.долларын ашиг олсон юм. Тэдний ийнхүү ашиг олсон нь таалагдсан уу, ямартаа ч дараагийн ангийг бүтээхээр болсон ба өмнө нь гол дүрийг бүтээс...
  • Энэ амьтад эм уухгүй бололтой
    Хятадын амьтны хүрээлэнгийн панданууд эмээ уухгүй дүрсгүйтэж байна
  • Жуулчин эмэгтэй Ричард Гирыг тэнэмэл хүнтэй андуурчээ
    Франц эмэгтэй Карин Гомбо Нью-Иорк хотын гудамжаар алхаж явахдаа жүжигчин Ричард Гирийг танилгүй гэр оронгүй хүн байна хэмээн андуурч зүсэм пицца бага зэргийн хоолны хамт өгсөн байна. Эмэгтэй түүнд ууттай хоол өгөхөд "Уутан дотор юу байгаа юм бэ? гэж Ричард англиар асуусан ба тэрээр Франц болон Англи үг хольж "Хөрсөн пицца байгаа" гэж хариулахад "Таныг бурхан ивээх ...
  • Өөр ертөнцийн гэмээр газрууд
    Неведа, АНУ Тианьзи уул, Хятад Гэрэлт цохын агуй, Шинэ Зеланд Памуккль, Турк Байгаль нуурын мөс, Орос Венесуэль Гансу, Хятад Вьетнам, Сан Дуун агуй  "Луугийн цус" мод,  Иемен Умард Ирланд Гэрэлт Эрэг, Малдив Болив Мексик Улаан эрэг, Хятад Канада АНУ Португаль ...
  • Нууц үгээ хэрхэн хамгаалах вэ?
    Нууц үгээ алдахгүйн тулд та хэрхэн хакерууд, эсвэл хэн нэгэнд нууц үг, хувийн нууцыг тань хулгайлдаг талаар зарим мэдээлэлтэй байж сэргийлэх боломжтой. Хамгийн анхны дүрэм бол олон сайтад ижил нууц үг хийхгүй байх. Ялангуяа баталгаагүй сайтуудад. Баталгаатай сайтууд ч бас халдлагад өртөн таны мэдээллийг алдах боломжтой. Тиймээс сайтуудад адил нууц үг хийж болохгүй. Хэрхэн нэг нууд ...
  • Хэрхэн уучлалт гуйх вэ?
    Та хэн нэгнийг гомдоогоод яахаа мэдэхгүй шаналж явна уу? Тэгвэл уучлалт гуйхдаа хэрхэн үр дүнд хүрэх талаар зөвлөгөө хүргэе. 1. Нүд рүү нь эгцлэн хар. Энэ нь таны хүндлэлийг харуулж мөн чин сэтгэлээсээ хэлж байгаа гэдэгт итгүүлэх болно. Та хир сайн сонсоно тэр хирээр таны боломж өсөх болно. Хэрвээ хайртай хүнээсээ уучлал эрэх гэж байгаа бол түүний гараас атгах юм уу мөрөөр тэврээрэй...
  • Үс /бяцхан өгүүллэг/
    Нэг охин үсээ янзлуулахаар явлаа. Уулын мухрын жижигхэн тосгон. Тэр охин үсчингийн газар очоод мэл гайхав. Тосгоны охид бүгд цугларсан ажээ. Унжийж, хэлбэрээ алдсан гүйлсэн цэцгэн үсний засалтаа толийсон, шинэхэн амьд цэцэг мэт дэлбээлүүлсэн тэр орой нэгэн цэргийн хороо тосгонд ирэв. Тосгоны захиргаанаас айл бүрт хуваагдан унтахаар болж, юутай ч нэг ч айл үлдэлгүй зочинтой болсон юмсанж....
  • 70 хүрсэн ч гайхалтай хэвээр байгаа одод
    Эдгээр одууд хэдийн 70 нас хүрсэн ч үзэгчид тэдний дараагийн кино, бүтээлийг тэсэн ядан хүлээсэн хэвээр байна. Тэднийг харах тусам амьдралын аливаа хүнд бэрх үед бууж өгөлгүй явах урам зориг хайрлах мэт... Клинт Иствуд, 85 настай Тэрээр виски хийх шинэ жорыг ашиглаж эхэлж байгаа ба түүхий эд нь шар айраг юм. Аль Пачино, 75 настай Патрик Стюарт, 74 настай Түүний тоглосон олон ангит...
  • 3-р ангийн хүүхдүүд багшийнхаа асуултанд хэрхэн хариулав?
    Колорадо мужид байх бага сургуулийн  Кайл Шварц гэх 3-р ангийн багш ангийнхаа хүүхдүүдийг илүү сайн ойлгодог болохын тулд Багш чинь та нарын тухай юу мэдээсэй гэж хүсэж байна? гэсэн асуулт асуужээ. Зарим хүүхдүүдийн хариулт үнэхээр анхаарал татсан байна. "Би багшийгаа надтай тоглох найз байхгүй гэдгийг мэдээсэй гэж хүсэж байна" "Заримдаа миний уншлагын бүртгэл ...
  • Хамтад нь хэрэглэхэд зохицдог хүнснүүд - Цуврал 2: Цагаан гаа болон Шарсан загас
    Шарсан загастай хамт идэхэд хамгийн тохиромжтой хүнс бол цагаан гаа юм. Учир нь цагаан гаа нь тостой загас идсэний дараагаар аманд сэнгэнэсэн мэдрэмжийг төрүүлдэг байна. Түүнчлэн шарсан загас болон цагаан гааг хамт хэрэглэвэл шим тэжээлээр баялаг төдийгүй хоолны төгс зохицол болдог байна. Загасны тос нь тархины мэдрэлийн эсийг идэвхжүүлж, хөгшрөлт болон сэтгэл мэдрэлийн өвчнөөс сэрги...
  • ГҮЙ, МЕЛОС! /өгүүллэг/
    "Сэтгэлд хоногшсон өгүүллэгүүд" /японы шилмэл зохиолын түүвэр/ номын эхнийх. Нөхөрлөлийн үнэ цэн. Үнэнч найзын тухай өгүүлэх япончуудын анд нөхөрлөлийн бэлгэ тэмдэг болсон зохиол. XX зууны Японы уран зохиолын том төлөөлөгч ДАЗАЙ ОСАМҮ-ийн тэртээх 1940 онд бичсэн өгүүллэг. Хүүхэд, залуучуудад нөхөрлөлийн үнэ цэнэ, сайхан бүхнийг ойлгоход тус болох өгүүллэг. ----------------...
  • УИХ-ын гишүүд хуруугүй болох байж
    Тэд үнэхээр хуруугүй байх л ёстой хүмүүс. Хулгай хийж, худал ярьсаар маныгаа залхааж байгаа нөхөддөө.
  • Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн тухай иргэний бодол
    Үндсэн хуулийг өөрчлөн сайжруулах дээр санал нэг байна. Гэхдээ ийм улс төрийн орчин, нөхцөл, сонирхлын зөрчил, ийм алсын хараа, мэдлэгийн түвшинд, ийм давчуу хэн нэгний жижиг төлөвлөгөөний дагуу яавч биш. Үндэсний хөгжлийн алсын хараа, Монгол Улс дэлхийд хэн болох, ямар үзэгдэхийг хүсэж байгаагаа, мөн өөрсдийн нөхцөл орчноо тодорхойлж байгаад, түүндээ тохируулан нийгмийн суурь боло...
  • Баатарлаг хархнууд хүний амь аврах боломжийг өсгөж байна
    Тэсрэх бөмбөг танигч хархны тусламжтайгаар мянга мянган  хүний амь аврах боломж бий гэж үзэж байна. 1997 оноос хойш Бельгийн APOPO  хэмээх байгууллагаас санхүүжүүлэн Африкийн аварга хархаар тэсрэх бөмбөг олуулж сургах ажлыг хэрэгжүүлэн явж байгаа ба тэдний хүсэл биелж харх 200м3 газарт 20 минутын дотор тэсрэх бөмбөг илрүүлдэг болсон байна. 2013 оноос хойш дунджаар миньтэй ...
  • Дэвид Бэкхамын амьдрал зургаар...
     Алдарт хөлбөмбөгчин, олон улсын загварын шүтээн болсон Дэвид Бэкхамын төрсөн өдөр 5-р сарын 2-ны өдөр тохиож, 40 нас хүрэв. Лондонгийн зүүн хэсэгт байх Leytenstone-с  гаралтай тэрээр багадаа Манчестерийг биширч өссөн гэдэг. Ridgeway Rovers-н баг, 1983 он 1993 онд Манчейстер Юнайтадын өсвөрийн багт байх үе Англи менежер Glenn Hoddle-н хамт  1996 ...
  • ИЛБЭНХ
    Нохдын овогт багтдаг илбэнх дунджаар 65 см орчим урттай, сүүл нь 20-25 см, 4-10 кг жинтэй,3-4 жил насалдаг холимог идэштэй, хөхтөн амьтан. Илбэнхийн сарвуу богинохон ч хуруунууд нь урт, салсан байдаг учраас мөр нь хүний алгатай төстэй харагддаг. Сүүлэн дээрээ 5-10 цагариган судалтай. Модонд авирахдаа яг л сармагчин шиг шаламгай, чадварлаг. Үүнд урт хумс нь нөлөөлдөг. Энэ амьтан тэн...
  • Шил /бяцхан өгүүллэг/
    Арван тавтай сүй тавьсан Ёоко охин цонхийсон царайтай орж ирэв. - Толгой их өвдөж байна. Зүрх шимшрэм юм харлаа. Архины шил хийдэг гар үйлдвэрт шилчин хүү цусаар бөөлжин тэгээд аймаар түлэгдэн ухаан алдан унажээ. Түүнийг Ёоко харсан юм байж. Тэр ч гэсэн шилний үйлдвэрийг сайн мэднэ. Байшин дотор шатам халуун тул бараг жилийн турш цонх нь байнга онгорхой. Үргэлж хажуугаар өнгөрөгч хоёр, ...
  • Үл бүтэх амьтад байна
  • Ким Кардашианы хойд эцэг Брюс Женнер эмэгтэй төрхөөрөө Vanity Fair сэтгүүлийн нүүрийг чимлээ
    Ким Кардашианы хойд эцэг байсан Брюс Женнер Америкийн хамгийн алдартай трансжендер хүн болоод байна. Олон жилийн туршид хүйсээ солиулж эмэгтэй болох үе шатаа үргэлжлүүлэн явсаар байгаа тэрээр 1976 оны зуны Олимпын 10 төрөлт тэмцээнээс алтан медаль авч байсан тамирчин төдийгүй сүүлийн жилүүдэд "Кардашианыхантай хамт" реалити шоугаар илүү олны анхаарлыг татах болсон.  2015...
Та соёлтой, боловсон, хуулийн хүрээнд сэтгэгдлээ үлдээгээрэй. Баярлалаа.
  • 500 тэмдэгт
  • болих
  • оруулах

Холбоо тогтоох

Та Like дарж манай мэдээллийг авч байгаарай.