ЧӨЛӨӨТ АГУУЛГА

ТАГТАН ДЭЭР ГАР


2015 оны 11 сарын 30, 12:29

12314621_10153847619088854_2767940449283079237_oХарвардын их сургуульд аливаа асуултад хариулах хамгийн түгээмэл хэллэг бол “it depends…” буюу асуудлын уг чанар ямраас хамаарч өөр өөр байх боломжтойг эхлээд хүлээн зөвшөөрдөг. Шууд зөв харилут, нэг мөр байр суурь баримтлахаас өмнө монголчуудын хэлдгээр “Долоо хэмжиж, нэг огтлох”-ыг илүүд үздэг.

Энэ нь ерөнхийлсөн, бөөрхөнхийлсөн мэт сонсогдох ч хөндөж буй асуудлынхаа олон талт учир шалтгааныг уулганч хариулахаас урьтаж, нэгийг бодож, хоёрыг тунгаах бололцоо олгодог. “Бушуу туулайн үлгэр”-ийн гол дүр болохгүйн тулд илүү бод, илүү тунгаа, илүү сэтгэ, гаргасан шийдвэрээ жинтэй байлгах санаа.

Дараагийн нэг чухал хэллэг бол “Go to balcony” буюу “Тагтан дээр гар”. Үүнийг ихэнх профессорууд хэлж байхыг сонссон. Хүн л юм болхоор асуудлаас асуудлын хооронд бүдрэнэ, мэдлэг дутна, туршлага дутна, арга зам эрэлхийлэхдээ самгардана. Нэг асуудлыг барьж авлаа гэхэд түүний эс мөн чанарт нь шигдээд уул сэдвээ “томоор харах”, “ерөнхий зургаар нь ойлгох”, “юуны төлөө, яагаад шийдэх ёстой”-г алхах тутамдаа өөртөө сануулж байх учиртай. Тагтан дээр гарах шалтгаан нь аливааг том зургаар нь харах ур чадвар буюу өөрийн явцуу байр суурь, ашиг сонирхлыг зөрчил, эрх ашгийн эрэмбээ үндэслэлтэй таних боломж олгоно.

Хүн бүр тагтан дээр гарч өөрт тулгарсан асуудалд, шийдэл гаргахын өмнө зөв буруугаа эрүүл ухаан, саруул бодлоор хэмжиж байх учиртай. Хуумгай гаргасан шийдвэр, тэвдэж хэлсэн үгс хожим сайн үр дүн авчрахгүй. Шийдвэртэй, мундаг байна гээд бодлогогүй, яаран хөдөлж болохгүй. Ялангуяа удирдагч хүн олны хувь заяанд нэг мөр нөлөөлөх шийдвэр гаргах гэж байгаа бол асуудлыг амьдралтай, онолтой, алс хэтийнх нь үр дагавартай нь хамт бодож тунгаах үүрэгтэй.

Чингис хаан томоохон үйл хэргийн өмнө уулын тагтад гарч Нууц товчоонд өгүүлдгээр “гурван өдөр, гурван шөнө Мөнх тэнгэр эцэгтай, этүгэн газар эхтэй” хэлэлцэж гардаг. Энэ бол шүтлэг биширлийн зан үйлийн зэрэгцээ “тагтан дээр гарч” асуудлыг бүх талаас нь эрэмблэн ухаарч, шийдвэр гаргалтаа бодож боловруулах боломж олгож байсан гэж боддог. Хамгийн хүнд цагуудад тэрээр ийм байдлаар тагтан дээр гарч, “тэнгэр газар эетэлдэх” ухааныг олж байсан. Анх Гурван мэргидэд гэргийгээ булаалгаад, Бурхан халдунаа гарснаас хойш их бага аян дайн, үхэх сэхэхийн торгон мөчид ийнхүү санаа бодлоо цэгцэлж, оюун ухаанаа хурцалж байсан.

Уламжлалаар бол Монгол эр хүн бүр өглөө бүр тагтан дээр гардаг. Тэд үүрийн таван жингээр эртлэн босч адуундаа мордохоос эхлэн өндөр уул, алсыг хараалах асгад гарч дуран тавингаа орчны шинжилгээг нэг бүрчлэн хийнэ. Тэнгэрийн байдал, цаг уурын хувьсал, ойрын таамаг, мал ахуйн зураглал, өвсний гарцаас эхлэн бүгдийг шинжинэ.

Өнөө цагт бид “ухаалаг хэрэглээ”, өдөр шөнөгүй үргэлжлэх мэдээллийн давалгаанд хөл алдаж, улмаар өөрийгөө гээх хэмжээнд “иргэншсэн” аж. Тагтан дээр гарч, сайхан гүн амьсгал авч, бодож, тунгааж, “шинэ зориг” (Цаасан шувуунд хэлсэнчлэн) олж, цэнгэг сэтгэлгээг сорж авах нь амжилын үндэс, саруул ухааны дархлаа юм. Тагтан дээр гар.

Харвардын Их Сургуулийн оюутан С.Эрдэнэболд

САНАЛ БОЛГОХ НИЙТЛЭЛ

  • АЛДАРТ “ТОРГОНЫ ЗАМ”
    Марко Поло аав ах нарын хамт Торгоны замаар Монгол руу аялан ирсэн байдаг. 2000 гаруй жилийн өмнөөс ашиглаж байсан “Торгоны их зам” нь эртний Хятадын Хан улсын нийслэл Чанань (Иань) хотоос гараагаа эхэлж, Ганьсу муж, Синь цзя хотуудаар өртөөлөн Дундад Азийн улс орныг дамжин Энэтхэг, Перс, Араб, Газрын дундад тэнгис, Ром, Франц хүрдэг байжээ. Эрдэмтэн С.Н.Рубенко-гийн тэмдэглэ...
  • Стиг Ларссоны гурамсан зохиолын үргэлжлэл гарах уу
    Мянганы шилдэг гурамсан зохиолоор нэрлэгдээд буй Стиг Ларссоны "Луун шивээст охин" номын үргэлжлэлийг шүтэн бишрэгчид нь хүлээсээр ирсэн. Албан ёсоор гэрлээгүй ч түүнтэй 30 жил ханилсан Ева Габриэльссон өөрийн эрхийн талаар шүүхэд хүсэлт гаргаж, нөхрийнхөө номыг үргэлжлүүлэх зохиолчийг өөрсдөө сонгох эрхтэй болсон юм. Ийнхүү тэд спортын дурдатгал бичдэг алдарт зохиолч Дэв...
  • Канзас хот дахи Google Fiber
      Google-ын гаргаж буй өндөр хурдны интернэт цар хүрээгээ тэлсээр байна. Энгийн интернэтээс 10 дахин хурдан буюу секундэнд 1 гегабайт дата дамжуулдаг Google Fiber төхөөрөмжийг Texas-ийн Austin, Utah-ийн Provo хотуудад амжилттай байрлуулжээ. Энэ удаад Kansas хотод ашиглаж эхэлсэн байна. Google Fiber-ийн төлбөр 70 доллар, бусад үйлчилгээтэйгээ нийлээд 120 доллар байна. Fiber-ийг урьд...
  • Зөвхөн ганц хүсэл биелэх бол, юу хүсэх вэ?
         "Хэрэв зөвхөн ганц хүсэл тань биелэх бол юу хүсэх вэ?" гэсэн адилхан асуултыг ханаар тусгаарласан өрөөнд 2 хүнийг суулган асуужээ. Хэн хэн нь хананы цаана ямар хүн байгааг мэдэхгүй, гэхдээ зүүн талд сууж буй нь хорт хавдартай өвчтөн байв.  Асуулт №1 Таны ганц хүсэл биелэх бол, юу хүсэх вэ? Асуултыг эхэлж баруун гар талд сууж буй эрүүл хүм...
  • Жеки Чаны хүү ял сонслоо.
    Тулаант киноны од Жеки Чаны хүү 32 настай Жейси Чан хар тамхины хэрэгт холбогдож, 6 сарын хорих ял сонсоод байна. Өнөөдөр Жейси шүүхийн өмнө "бусдад  хар тамхи дамжуулсан" буруугаа хүлээсэн бөгөөд давхар 2000 юоань (320$ орчим)-ийн торгууль ногдуулжээ. Цагдаа нар түүний гэрийг нэгжиж, 100 граммаас илүү марихуан илрүүлсэн байна.
  • Монгол улсын байгаль орчин, гол мөрөн, ой мод, Үндэсний аюулгүй байдал аюулд орлоо
    Та бидний сонсож дуулснаар "Урт нэртэй хууль" хэмээх хууль, энэ хуульд цагаан сарын битүүний өөрчлөлт оруулсан нэмэлт өөрчлөлтийн талаар мэдээлэл хүргэе. Мөн Ноён уул гэх ганцхан уулын тухай яриа энэ биш юм шүү. Та Монгол хүн бол үүнийг заавал уншихыг танаас хүсэн гуйж байна.ГОЛ, МӨРНИЙ УРСАЦ БҮРЭЛДЭХ ЭХ, УСНЫ САН БҮХИЙ ГАЗРЫН ХАМГААЛАЛТЫН БҮС, ОЙН САН БҮХИЙ ГАЗАРТ АШИГТ МА...
  • Леди Гага ээж болохыг хүсэж байна
    Hollywood.com сайтад мэдээлснээр  Леди Гага сүйт залуу Тэйлор Киннитэй хүүхдийн асуудлаар "нохой муур мэт" маргалдаж байгаа гэнэ. Тэд Валентины өдрөөр сүй тавьсан ба Леди Гага зүгээр нэг ноход тэжээгээд явахыг хүссэнгүй ээж болох хүсэлтэйгээ хэлсэн ч найз залуу нь үүнд бэлэн биш байгаа бололтой. Үүнээсээ болж тэд ихэд муудалцах болсныг тэдний ойрын их сурвалжууд дурдсан б...
  • Тэд бидний дунд байхгүй ч орлого нь нэмэгдсээр байдаг
    Зарим алдартай одуу энэ орчлонгоос явсан ч тэдний хийсэн бүтээсэн зүйл бидний дунд оршиж, түгсээр байдаг. Нас барсан одуудын орлогыг жагсааж, түрийвчийг нь өнгийдөг сонин хэвлэлүүд бас бий. Тэднийхээр бол 2014 оны хамгийн орлоготой одод нь энэ хүснэгтэн дэх хүмүүс. Мэдээж алдарт Майкл Жексон тэднийг тэргүүлсэн байна. 2009 оноос хойш түүний бүтээлүүд зарагдсаар байгаа бөгөөд нийт орлого ...
  • ШИВЭР МОЛЦОГ ХАНДГАЙ (ALCES ALCES PFIZENMAYERI ZUKOWSKI, 1910)
    Баг. Туруутан - Artiodactyla Овог. Бугынхан - Cervidae Статус: Нэн ховор зүйл. ДБХХ-ны Улаан дансны ангилалын шалгуураар олон улсын хэмжээнд “анхааралд өртөхөөргүй”, бүс нутгийн хэмжээнд “устаж болзошгүй” хэмээн үнэлэгдсэн [1]. Таних шинж: Биеийн урт 300 см, сэрвээний өндөр 240 см, жин 570 кг хүрнэ [2]. Бие харьцангуй богино, том, лагс. Мөчид урт. Чих урт, сүүл...
  • Юуг ч хэзээ ч хийхэд оройтдоггүйг баталсан хүмүүс - Үргэлжлэл №2
    Нас бол зүгээр л тоо гэж ярьдаг хүмүүс олон байдаг. Түүнчлэн юуг ч хэзээ ч хийхэд оройтдоггүй гэж ч ярьцгаадаг. Харин эдгээр ярианууд үнэхээр үнэн болохыг баталсан Жеффри Лайф болон Андрей Чирков нарыг өмнөх дугаартаа танилцуулж байсан билээ. Тэд өөрсдийн амьдралд эрс өөрчлөлт шинэчлэлтийг хийгээд зогсохгүй бусдад ч гэсэн итгэл найдвар хайрласан гайхалтай хүмүүс бөгөөд энэ удаад ч ...
  • Бүгдээрээ үсэрсээр байгаад чадчихлаа шүү... Ёстой хөөрхөн
    Бяцхан дэгдээхэйнүүдийн үнэхээр хөөрхөн бичлэг. Оролдлого бүхэн амжилтанд хүргэдэггүй ч бууж өгөхгүй л бол саад бүрийг давж гарах боломж бий. Амьдралын хичээл боллоо. Маш хөөрхөн, хөгжилтэй бичлэг байна. :)
  • Оддын хар бараан амьдрал
    София Вергера Тэрээр өнөө үеийн хамгийн их ашиг орлоготой жүжигчний тоонд ордог ч түүний амьдрал дандаа сайхан байсангүй. 1990-д оны сүүлээр өөрийн 2 ах, ээжийн хамтаар Колумбаас арайхийн нүүж ирсэн түүний ахыг хэн нэгэн хороожээ. Нөгөө ах нь гэмт хэрэгт холбогдож, Колумб руу буцсан байна. 2. Рианна Рианна эцэгтээ тун сэтгэл дундуур явдаг байна. Тэр өсөж том болоод эцэг нь хүүхэм...
  • Game of Thrones кино цувралын зураг авалтуудыг хаана хийсэн бэ?
    1. Хорват 2. Умард Ирланд- Хар Ой 3. Доун цайз 4. Морокко 5. Малта 6. Исланд
  • Сайхан зураг дарахын тулд яахаас ч буцахгүй зурагчид
  • ТОКИО ДАХЬ МОНГОЛЫН ӨДРҮҮД
    ХАВРЫН БАЯР-2015: ЯПОН ДАХЬ МОНГОЛ ТҮМНИЙ БАЯР "Хүний хүч: Монголын Ирээдүй" Энэ бол Хаврын баярын энэ жилийн сэдэв, уриа юм. Хаврын баяр гэж юу вэ?        "Хаврын Баяр" нь жил бүрийн 5-дугаар сарын эхний амралтын өдрүүдэд Токио хотын Хикаригаока цэцэрлэгт хүрээлэнд Монгол түмэн цуглаж, Монгол түүх, ёс заншил, ахуй, соёл, үндэсний ...
  • Тууштайгаар амьтан тэжээгч эрхэм
    Токиод сонин хачин зүйлс элбэг тохиолддогоороо алдартай. Мөн энд байдаг хүмүүсийг амьтан тэжээхдээ тун тууштэй ханддаг гэдэг байна. Нэгэн настай эрхэм өөрийн тэжээвэр яст мэлхийг дагуулан хотын гудамжаар алхдаг аж. Тэд харваас хамтдаа урт удаан хугацааг туулжээ.
  • Эцэг, эхийгээ зарна
    Энэ явдал Япон улсад болжээ. Токиогийн нэгэн сонинд гарсан зарлал маш их шуугиан дэгдээжээ. Тэрхүү зарлалд “Эцэг эхийгээ зарна. Эцэг 70 настай, эх 65 настай. Үнэ 10000000 йен, доошоо байхгүй”. Ийм зар уншсан хүмүүс янз бүрээр дургүйцлээ илэрхийлж байлаа. “Ёстой хачин цаг үе ирж дээ. Хүүхдүүд нь эцэг эхээ зарж байх ч гэж”, “Ийм юм болж байхад төр засаг ю...
  • Дэлхийн хүмүүс
    “Хүн болгон адилгүй хүлэг болгон жороогүй” гэдэг ардын зүйр цэцэн үг байдаг. Энэ тун үнэн зүйл. Үнэхээр хүн болгон өөр өөр байдаг шүү дээ. Зарим нь хар арьстай байхад зарим нь цагаан, улаан, шар арьстай, зарим нь гүн ногоон нүдтэй байхад заримынх нь цэлмэг тэнгэр шиг цэнхэр, заримынх нь саарал. Зарим нь намхан, зарим нь өндөр, заримынх нь үс нь буржгар зарим нь шулуун гэх мэ...
  • Дотуур байрны махны хулгайч
    2006 онд Дархан Уул аймгийн Техникийн дээд сургуульд сурдаг байлаа. Жирийн л нэг дотуур байрны оюутан. Техникийн сургууль болохоор сургууль дээр ч тэр, дотуур байранд ч тэр дүүрэн банди нар. Эрэгтэй хүүхэд ихтэй болохоор хоол хийж байгаад тогоотой нь хүртэл алдчихна. Тэгээд үнэрлэж байгаал олоод ороход аль хэдийнээ түүхий байсан ч дуусчихсан байдаг болохоор их л өлсдөг байлаа. Т...
  • Мөрөөдлийн театр Гэрийн даалгавар хошин шог
    Татаадаг хошин шог үзээд сэтгэгдлээ бичээрэй :D
Та соёлтой, боловсон, хуулийн хүрээнд сэтгэгдлээ үлдээгээрэй. Баярлалаа.
  • 500 тэмдэгт
  • болих
  • оруулах

Холбоо тогтоох

Та Like дарж манай мэдээллийг авч байгаарай.