ЧӨЛӨӨТ АГУУЛГА

МОНГОЛЧУУД 1947 ОНД “ӨВЛИЙН ӨВӨӨ”-ТЭЙ “УУЛЗЖЭЭ”.


2016 оны 01 сарын 13, 17:06
Өвлийн өвгөний түүх: Өвлийн өвгөн буюу Дед морознь Оросын Вологодскийн нэгэн эртний тосгон Устюг-т амьдардаг гэх бөгөөд 1870 оны үед Оросын ард түмний шинэ жилийн бэлгэдэл болжээ. Славчууд анх МЭӨ XY зууныг хүртэл Юллианы тооллын дагуу жил бүрийн 3-р сарын 1-нд тэмдэглэж байгаад 1348 оноос Москва хотод 9-р сард тэмдэглэдэг болжээ. XYIII зуунд европчууд католик шашинтай болж Григорын тоололд шилжсэний дараа оросууд 1919 оноос эхлэн Григорийн тооллоор шинэ жил тэмдэглэх болж “С Новым годом” хэмээн мэндчилэх болжээ.

 

Домгоор бол, Хүмүүс эхлээд өвлийн өвгөнд бэлэг өгдөг заншилтай байжээ. Хүмүүсийн ядуу зүдүү, өлмөн зэлмэн амьдрал нь өвөг дээдэс, бурхан шүтээн, лус савдагт өргөл барьц өгөөгүйгээс болсон гэж үзэж байв. Тиймээс лус савдгаа аргадахын тулд мал адгуусны арьсаар муухай зүстэй мануухай босгон Өвгөн савдаг хэмээн нэрлээд өмнө нь өргөл барьц өргөдөг байжээ. Өвгөн савдагийн зан авир ширүүн байдаг ч сайхан сэтгэлтэй, сайн хүмүүсийг ивээлдээ авч муу муухай сэтгэл агуулсан хүнийг шидэт амьсгалаараа үлээгээд л хөлдөөчихдөг гэж итгэж иржээ. Цаг хугацаа он жилүүд өнгөрсөөр өвгөн савдагийн нэр аажимдаа өөрчлөгдөн Улаан хамарт өвөө, Цагаан өвөө, Өвлийн өвөө гэх мэтээр нэрлэгдсэн аж. Өвгөний арьсан хувцас газар шүргэм урт цагаан нэхий дээлээр солигдон, сахал нь шулуун өтгөн ургаж,  дугуй бариултай таван хошуу бүхий урт таяг тулдаг болж, эсгий цагаан гутал өмсөж, гурвалсан цагаан морьд хөлөглөн ирж, айл бүрийн хаалга үүдээр морилон орж ирдэг болж гэнэ.


 

Шинэ жилийн гацуурыг Скандиновын орнуудаас үүсэлтэй гэж үздэг ба Европын орнуудад 150 жилийн өмнөөс  12-р сарын 25-нд хотын гудамжинд болон гэртээ засаж, тоглоомоор чимэглэн гэрэл асаадаг болжээ.  Шинэ жилийн баярын ширээнд заавал оргилуун дарс, бялуу тавьж, ногооны салад, жимсээр таваг засдаг уламжлал тогтож, тухайн орны Ерөнхийлөгч нь 12-р сарын 31-ны 00 цагт ард түмэндээ хандан үг хэлж, баярын хонх дуугаргадаг болжээ.

 

Монголчуудын хувьд, Шинэ жилийн баярын цэнгүүний хамгийн хүндтэй зочин Өвлийн өвөө нь Монголд хамгийн анх 1947 онд “иржээ”. Өвлийн өвгөний дүрд МУ-ын Ардын жүжигчин Г.Гомбосүрэн гуай 28 настай байхдаа “тогложээ”. Түүнээс хойш тасралтгүй 50 гаруй жил өвлийн өвгөний дүрд хувирч үе үеийн хүүхдүүдэд баргил сайхан хоолойгоороо мэндчилгээ дэвшүүлэн амтат чихэр, алим жүржийн бэлэг түгээсээр иржээ. Г.Гомбосүрэн гуайгаас хойш Монгол өвлийн өвгөний дүрийг МУ-ын Ардын жүжигчин Д.Жаргалсайхан, МУ-ын Гавъяат жүжигчин З.Жарантав, Б.Жаргалсайхан нар “албан ёсоор” амилуулжээ. Жил бүрийн төгсгөлд цасан охидоо дагуулан ирж тухайн жилд сурсан мэдсэн бүхнээрээ шалгарсан шилдэг тэргүүний хүүхэд багачууд, ажилтан ажилчдад бэлэг гардуулан урамшуулж “Шинэ жилийн мэнд” хэмээн мэндчилдэг ёсон тогтжээ.

 

Өвлийн өвгөний хувцас цагаан байдаг нь ариун цагаан сэтгэл, уужим саруул ухаан, амар амгалан байдлыг илтгэдэг бол цагаан сахал нь урт насыг бэлгэддэг. Малгайных нь орой улаан сампин зангилаатай байдаг нь Улаан залаат монголчууд гэсэн утга ажээ.

 

...Цал буурал өвгөн аав нь цас мөсний их орноос цан хүүрэг татуулан, үүлтэй тэнгэрээс доогуур үзүүртэй модноос дээгүүр, цалин цагаан морио унаад, цасан охидоо дагуулан бүжсээр, Цадиг түүхийн алтан өлгий болсон, Амжилт бүтээлийн эзэд, Алдар гавъяаны ирээдүй Хүүхэд багачууд та нартайгаа уулзахад урамтай байна, баяртай байна... хэмээн мэндчилсээр орж ирдэг.

 

Монголын “Сүлд модны наадмын дуу” нь анх 1959 онд зохиогджээ. Төрийн шагналт хөгжмийн зохиолч С.Гончигсумлаа, Соёлын гавъяат зүтгэлтэн, яруу найрагч Ж.Бадраа нар зохиосноос хойш 56 жил улиран оджээ. “Цалин мөнгөн тэнгэртээ цасан угалз наадуулсан, Цагаан торгон өмсгөлдөө цацаг чимгээ сагсуулсан...” хэмээх энэ түүхэн дууг 1962 онд МУ-ын Ардын жүжигчин Б.Зангад гуай дуулж Монголын радиогийн алтан сан хөмрөгт бичүүлжээ. Мөн шинэ жилийн цэнгүүнийг “Уран хас” бүжгэн жүжгийн аягүйгээр төсөөлөх аргагүй бөгөөд монголчууд бид аль хэдийн “шинэ жилийн вальс” хэмээн нэрлэж заншжээ. Уран хас-ыг 1973 онд МУ-ын Төрийн шагналт, Ардын жүжигчин Э.Чулуун гуай зохиожээ.

Эх сурвалж:  www.touristinfocenter.mn

САНАЛ БОЛГОХ НИЙТЛЭЛ

  • ОНИГОО: ХӨГЖИЛТЭЙ ОНИГОО
  • Бүгдээрээ үсэрсээр байгаад чадчихлаа шүү... Ёстой хөөрхөн
    Бяцхан дэгдээхэйнүүдийн үнэхээр хөөрхөн бичлэг. Оролдлого бүхэн амжилтанд хүргэдэггүй ч бууж өгөхгүй л бол саад бүрийг давж гарах боломж бий. Амьдралын хичээл боллоо. Маш хөөрхөн, хөгжилтэй бичлэг байна. :)
  • Гадаад төрхөөрөө төгс биш ч нэрд гарсан эрэгтэй жүжигчид
          Эдгээр жүжигчид олон нийтийн хүлээн зөвшөөрдөг гоо сайхны стандартаас хол зөрүүтэй ч бурхнаас заяагдсан авьяас чадлаараа олонд хүндлэгдсэн билээ.  Дэнни Трехо  Энгийн нэг мексик залуу боловч,   шивээс бас мотоцикл, сэлэмтэйгээ байхад түүн шиг баатар үгүй. Бенедикт Камбербетч Түүний буржгар шар үс, том нүд, урт толгой, ихэмсэг инээмсэглэл нь я...
  • Чоно Сүлд номыг барууныхан хэрхэн хүлээж авсан талаар хэдэн үг хэлсү
    Номын клуб гэх сүржин нэр дор цуглардаг энд амьдардаг хэдэн гадаад эмэгтэйчүүд дунд Хятадын зохиолч Зян Рунгийн Чонон Сүлд номны хэлэлцүүлэг уржигдар (13.9.2013) болж, хүссэн хүсээгүй ганц монгол болохоор бибээр гол дүрд тоглов. Хөх Чино гэдэг эрийн Гоо Марал хэмээх эхнэрээс Батцагаан хүү төрсөн бөгөөд чухам энэ гэр бүл монголчуудын өвөг дээдэс хэмээх бараг домог болсон түүх байдаг. Ч...
  • Японд очсон гаднынханд сонин санагддаг зүйлс
          Хэн ч гэсэн өөр улс орноор аялах үедээ тухайн газар нутгийн соёлыг гайхшрах нь мэдээжийн хэрэг. Энэ удаа гаднын аялагчдын нүдэнд туссан Япон улсын сайтай муутай  сонин содонг хуваалцая. 1. Дэлхий нийтээрээ хэрэгжүүлэх хэрэгтэй биш гэж үү? Дэндүү ойлгомжтой тэмдэглэгээнүүд.  2. Маш аюулгүй, тайван. Кафед захиалга өгөхөөр босохдоо гар утсаа ши...
  • Эмэгтэйчүүдийн баярын мэндчилгээний үгс
    Анх 1911 онд гуравдугаар сарын 8-ны өдрийг олон улсын эмэгтэйчүүдийн баяр болгон тэмдэглэж байсан байна. 1975 оноос хойш гуравдугаар сарын 8-ны өдрийг жил болгон Олон улсын эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах баярын өдөр болгон дэлхийн өнцөг булан бүрд тэмдэглэсээр ирсэн түүхтэй.  Ингээд санаа авах болов уу хэмээн хэдэн мэндчилгээний үг орууллаа. Олон улсын эмэгтэйчүүдийн баяры...
  • Үхэл амьдралын тухай сонирхолтой бичлэг
  • Гүн гүнзгий утга агуулга бүхий гудамжны зургууд
    Гудамжны зургууд буюу Стрийт артууд аль хэдийн дан ганц хотын өнгө үзэмжийг нэмдэг граффити аль эсвэл хүмүүсийн харааг булаасан гайхалтай зургууд байхаа больж олон нийт болон нийгэмд янз бүрийн мессежийг хүргэсэн гүн гүнзгий утга агуулга бүхий урлагийн нэгэн төрөл болон хөгжөөд байгаа. Өөрөөр хэлбэл тухайн уран бүтээлч өөрийн уран бүтээлээрээ дамжуулан нийгэмд ямар нэгэн мессежийг өгдөг...
  • Хэний ч төсөөлөөгүй тэр үнэн бол БИ ЧАМД ХАЙРТАЙ!
    ...Үнэн бүхнийг урнаар илэрхийлэх гэж хичээсэнгүй ээ хайрт минь. Өөрийнхөө ертөнцөд чамдаа үнэн ч болохоор байгаа бүхэн минь энэ л хэвээрээ байна. Миний хүсэл бол чиний надад өгсөн тэр их итгэл гэдгийг би мэдэрдэг. Өнгөрсөн бүх цаг хугацаанд өөрөөрөө биш зөвхөн чи минь байгаа учираас би амьдарч байсан юм шиг. Чамаар л дутаж, чамайг л үгүйлж, чамруугаа л тэмүүлдэг байж. Учирсан хором мөч ...
  • БАЯРЛАЛАА
    Энэ жил илжгэн чих арвин элбэг ургаад уулын намар үзэсгэлэнтэй сайхан. Арлын хамгийн өмнө зүгийн нэгэн жижигхэн далайн боомт. Чихэр боов өрсөн боомтын хоёр давхрын хүлээх өрөөнөөс ягаан захтай шар цамцтай жолооч буун ирэв. Үүдэнд том улаан автобус ягаан дарцаг намируулан зогсоно. Эх чихэр, боовхон хийсэн цаасан уутны амыг хамхин босон ирэнгээ гутлынхаа үдээсийг цэмцийтэл үдэж буй жолоочи...
  • Ким Кардашиан ахин хүүхэдтэй болохыг хүсэж байна
    Реалити шоуны од Ким Кардашиан охин Нортоо дүүтэй болгох "даалгавартай" байгаа гэдгээ олон нийтэд зарласан байна. "Кардашианыхантай цуг байгаарай" цуврал шоуны дараагийн хэсгийг танилцуулах үеэр Ким ахин хүүхэдтэй болохыг хүсэж байгаа мөн өндгөн эсээ олшруулж, жирэмслэх боломжоо нэмэгдүүлэх гэж эмчийн зөвлөгөөг дагаж байгаа талаараа дурджээ.Тэр хэлэхдээ: "Би баг...
  • Вилл Смитийн 75 сая ам.долларын үнэтэй гэр
  • 2014 оны шилдэг гэрэл зургууд
    Жилд мянга мянган зураг Үндэсний Газарзүйн сэтгүүлийн редакцад ирдэг бөгөөд эдгээр зураг илгээгчдийн цорын ганц зорилго нь тус сэтгүүлээс жил бүр зарладаг гэрэл зургийн уралдаанд түрүүлэх юм. Ялагч нь 10000 ам.доллараар шагнуулахын зэрэгцээ тус байгууллагын АНУ-ын Нью Йорк хотод байрлах төв байранд зочлох эрхтэй болдог байна. Тус уралдааны дүн хараахан гарах болоогүй хэдий ч энэ жилийн...
  • Юуг ч хэзээ ч хийхэд оройтдоггүйг баталсан хүмүүс - Үргэлжлэл №2
    Нас бол зүгээр л тоо гэж ярьдаг хүмүүс олон байдаг. Түүнчлэн юуг ч хэзээ ч хийхэд оройтдоггүй гэж ч ярьцгаадаг. Харин эдгээр ярианууд үнэхээр үнэн болохыг баталсан Жеффри Лайф болон Андрей Чирков нарыг өмнөх дугаартаа танилцуулж байсан билээ. Тэд өөрсдийн амьдралд эрс өөрчлөлт шинэчлэлтийг хийгээд зогсохгүй бусдад ч гэсэн итгэл найдвар хайрласан гайхалтай хүмүүс бөгөөд энэ удаад ч ...
  • "Uptown funk" дуунд 100 киноны шилдэг бүжигтэй хэсгийг оруулжээ
    Дуучин Bruno Mars, продюсер Mark Ronson нарын бүтээл Uptown Funk нь Billboardийн жагсаалтыг 14 долоо хоног тасралтгүй тэргүүлсэн билээ.
  • Will.i.Am 2NE1 хамтлагийн дуучин CL-д санал тавьжээ
    Америкийн рэппэр Will.i.am болон Солонгосын 2NE1хамтлагийн дуучин бүсгүй CL нар хамтран ажиллахаар болжээ. Энэ тухай Will.I.am анх өөрийн твиттер хуудсанд хамтран ажиллавал яасан юм бэ? гэсэн утгатай саналыг "жиргэснээр" уран бүтээлийн гараагаа эхлүүлж магадгүй болоод байгаа аж. Хэрвээ албан ёсоор хамтын ажиллагааг эхлүүлэх аваас Black Eyed Peas хамтлагийн 20 жилийн ойд зориулс...
  • ЯС ХӨНДӨХ /өгүүллэг/
    Уулын хөндийд хоёр нуур бий. Доод нуур нь мөнгийг хайлуулаад давтсан мэт гялтганан мэлтэлзэх атал дээд нуурын ус уулын бараан сүүдэрт дарагдаад үхмэл гүн ногоон авай. Миний нүүр хөлсөндөө зууралдана. Гэдрэг харвал гишгэж нугарсан өвс дэрсэн дээр улаан цус тусчээ. Тэрхүү цусны дуслууд гүйлдэн хөдлөх шиг. Дахиад хамраас бүлээн цус садран гарч ирлээ. Би сандран бүснийхээ үз...
  • Кинон дээр гардаг мангасуудын жинхэнэ дүр төрх
    Холливуудын олон алдартай кинонууд дээр гардаг аймшигт мангасууд болон хорон санаатнуудын дүрүүдийн жинхэнэ дүр төрх буюу эдгээр дүрүүдийг бүтээсэн жүжигчдийг танилцуулж байна. Магадгүй урьд өмнө нь та эдгээр дүрүүдийн заримыг зүгээр л бүгдийг нь компьютер графикаар бүтээдэг байх гэж боддог байсан байж болох юм. Харин яг үнэн хэрэгтээ эдгээр дүрүүдийг жинхэнэ жүжигчидийг тусгай баг, нүү...
  • Гайхамшгийг харуулсан 15 зураг
  • Рианнагийн тухай баримтат кино хийнэ
    Америкийн продюссер Петер Бэрг Барбадосийн гүнж Рианнагийн талаар баримтат кино хийхээр төлөвлөж байна. Энэхүү кинонд дуучны алдарт хүрсэн замнал, түүний амьдралын хүнд бэрх үеийг харуулах  бөгөөд  уг кино бусад хөгжмийн кинонуудаас огт өөр арга барилаар бүтэх нь. Рианнагийн 2012 онд тоглосон "Battleship" киноноос илүү  "тэсрэлт" хийж чадахуйц сонирхол...
Та соёлтой, боловсон, хуулийн хүрээнд сэтгэгдлээ үлдээгээрэй. Баярлалаа.
  • 500 тэмдэгт
  • болих
  • оруулах

Холбоо тогтоох

Та Like дарж манай мэдээллийг авч байгаарай.