ЧӨЛӨӨТ АГУУЛГА

СОНОМ ӨВГӨНИЙ ХҮҮХДҮҮД


2014 оны 11 сарын 18, 11:12
avliga-mongol1Намрын өглөө... Машины дугуйн хий багасчихаж. Хүүхдээ албанд нь хүргэж өгчихөөд, ойр хавьд дугуй засвар байхгүй тул дугуйгаа нөхүүлэхээр явлаа.

“Дугуй засвар” гэсэн бичигтэй хашааны гадна очиход хижээл насны ах гарч ирээд учир байдлыг сонсоод ажлаа эхлэв. Гудамжинд явж байсан нэгэн залуу, засварчин ахыг таньдаг бололтой мэнд мэдэн, хоорондоо үг солилцлоо.

-Хорооны тодорхойлолт авах гэсэн чинь өгөхгүй гээд хэд хонохоор нь нөгөө компанитай чинь гэрээ байгуулчихлаа ш дээ. Сургууль соёлд хүүхдээ өгөх гэсэн чинь тэр тодорхойлолт чинь заавал хэрэгтэй юм байна. Эхнэр үглээд ер болсонгүй. Тэгээд гэрээ байгуулж байж, тодорхойлолтоо авлаа. Офицеруудын ордны тийшээ хоёр өрөө байраар манай хашааг солино гэнэ. Хэзээ ч орох юм бүү мэд гэнэ. Засварчин ах:

-Ахынх нь хүүхдүүд бүгд том болчихсон юм чинь, шинээр сургуульд орох хүүхэд байхгүй ээ. Ах нь жаахан харзнанаа. Хотын төвөөс тэр хол юугаа хийж нүүхэв дээ. Тэгээд ч хоёр өрөө байраар юугаа ч хийхэв гэв. Залуу:

-Уг нь ч тийм л дээ. Тэглээ гээд яахав дээ. Хүүхдүүд нэгдүгээр ангид ороод л цэцэг энэ тэр бариад явахаар чинь муу охиноо өрөвдөөд болсонгүй. Хүний амьдралд чинь нэгдүгээр ангид орох гэдэг ганц л тохиолдоно биз дээ гэлээ.

Удалгүй өөр нэгэн залуу хамар хашаанаас гарч ирэн бидэнтэй нэгдэж, мань хоёрын ярианд оролцов.

-Үхсэн-нн. Ер нь эд чинь ингээд дээрэмдээд дуусгаж байгаам биш үү. Хоёулхнаа үлдчихээд зурагт мурагтаар гарч нүд болохвий дээ. Аайн гэж хэлэнгээ засварчин ах руу хөгжилтэйгээр зальжин харц шидлэв.

Дугуйгаа ч данхраадаад, тайлаад авчихлаа. Засварчин ах:

-Нөгөө улаан хацарт дарга чинь хойшоо зуслан руу тавьж байсан зам дээр нүүлгүй үлдсэн өвгөнийг зурагтынхантай ирж загнасныг чи яриад байна уу? гээд инээвхийлснээ:

-Үр хүүхдээ бодвол тэр зурагтаар гарах ч яамай байнаа л гэж байна. Энэ үед би ярианд оролцож юу болсон энэ тэрийг лавлалаа. Нэг нь над руу анхааралтай харж байснаа:

-Өөрөө юу билээ. Шүүгч билүү. Эртээд зурагтаар гараад байлуу гэж байна.

-Үгүй ээ, үгүй. Би шүүгч биш. Би зүгээр л хуульч. Та нарын яриад байгааг чинь харина би мэдэх юм байна шүү гээд ярих өвчин хөдөлж, нөгөө гуравтаа “лекц” уншив аа гэж... Хэхэ.

Мань гурвын газар бол хувийн өмчийн газар юм байна. Зүгээр нэг эзэмших эрхийн гэрчилгээтэй биш. Тиймээс газарт орох, шинэ хороолол барих нэрийдлээр хувийн өмчийн газрыг төр болон барилгын компани хамтран ийнхүү “дээрэмдэж” авах ямар ч хууль зүйн үндэслэл байхгүй юм. Хувийн хэвшлийн барилгын компани бол мэдээж ашиг олох зорилгоор ажиллаж, бизнесийн ухаанаа шавхаж, иргэдтэй аль болох өөрт ашигтай байдлаар гэрээ байгуулах нь зүйн хэрэг. Энэ бол зах зээлийн жам.

Харин тэр хороо хорины тодорхойлолт өгөхгүй гэдэг нь юу вэ? Энэ иргэний үндсэн эрхэд халдсан тун бүдүүлэг үйлдэл мөн. Иргэн хувийн өмчөө захиран зарцуулахад хөндлөнгийн, тэр дундаа төрийн нэр барьсан ямар ч засаг дарга байж болохгүй юм. Иргэний эрхийг хамгаалах үүднээс хороо хорин ажиллах ёстой байтал харин ч иргэний үндсэн эрхийг уландаа гишгэж, шахалт дарамт үзүүлж байгаа нь Эрүүгийн хариуцлагад татагдах хүртэл онц ноцтой эрх зүйн зөрчил болно.

Манай Үндсэн хуулийн зарчим гэж байна. Иргэний үндсэн эрхэд орон байраар хангагдах, шударгаар олсон өмч хөрөнгөө хэний ч оролцоогүйгээр захиран зарцуулж амар тайван аж төрөх ёстой. Түүнийг төр баталгаажуулж бүх талаар дэмжих үүрэгтэй. Үндсэн хуулийн 16 дугаар зүйлд “хөдлөх, үл хөдлөх хөрөнгө шударгаар олж авах, эзэмших, өмчлөх, өв залгамжлуулах эрхтэй. Хувийн өмчийг хууль бусаар хураах, дайчлан авахыг хориглоно. Төр, түүний эрх бүхий байгууллага нь нийгмийн зайлшгүй хэрэгцээг үндэслэн хувийн өмчийн эд хөрөнгийг дайчлан авбал нөхөх олговор, үнийг төлнө” гэсэн байдаг.

Нөхөх олговортоо иргэд тун сэтгэл ханамжгүй байна. Хотын төвийн А зэрэглэлийн бүсийн хашаа байшингаа хотын зах руу хоёр өрөө байраар солихгүй гэж байгаа нь тэдний л сонголт. Нөхөн олговрын хувь хэмжээг зөвхөн хувийн өмчийн хувь эзэнтэй л тохирох бөгөөд нийт оршин суугчдын 70-аас дээш хувь нь зөвшөөрсөн учир гэж хүч түрэх нөхцөл байхгүй. Нөгөө талаас барилга барихад барилгын компанитай гэрээ байгуулж болохоос ямар нэгэн төр, түүний эрх бүхий байгууллага газрыг дайчлан аваад байгаа юм байхгүй.

Албадан нүүлгэхэд дайн болон онц байдал зарлаагүй л бол бусад ямар ч тохиолдолд хувийн өмчтэй байх, түүнийг өмчлөх эрхтэй. Бид социализмын үеийн Аман хуур киноны Соном өвгөний дүрийг ардчилсан нийгэмд шууд хуулбарлаж, “өвгөн ба түүний хүүхдүүд”-ийг шоолж ер болохгүй. Социализмын үед хувийн өмчийг хорьж байсан бол энэ нийгмийн үндсэн зарчмуудын нэг нь хувийн өмч мөн.

Нөгөө талаас олон улсын эрх зүй гэж байна. Үндсэн хуулийн 10 дугаар зүйлд “Монгол Улс олон улсын гэрээгээр хүлээсэн үүргээ шударгаар сахин биелүүлнэ” гэсэн байдаг. Энэ нь бид НҮБ болон олон нийтийн хамтын нөхөрлөлийн өмнө иргэдийнхээ эрхийг хамгаална гэсэн үг. НҮБ-ын Эдийн засаг, нийгэм, соёлын эрхийн хорооноос гаргасан Ерөнхий зөвлөмж ¹7 (1997), Ерөнхий зөвлөмж ¹4 дүгээрт (1991) хүн бүр албадан нүүлгэх явдал, хүчирхийлэл, бусад аюул заналаас хуулиар хамгаалуулж орон байрны аюулгүй байдлаар хангагдах ёстой гэж заасан байдаг.

Хувийн өмч бол маргаашдаа итгэх бодит үнэмшлийг төрүүлж, жинхэнэ ёсоор хэнээс ч хараат биш амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлдэг учраас хэн нэгэн нөхөр зурагт, хэвлэлийнхэн авчирч, загнавал шүүхэд өгөөрэй. Тэдний ямар нэгэн байдлаар дарамтлах үйлдэл нь өөрөө албадан нүүлгэх шинжийг илэрхийлдэг гэдгийг ойлгох нь зүйтэй. Тиймээс хувийн өмч мандтугай л гэж хэлье.

...Манай гурав их л хөөртэйгөөр миний яриаг сонссон бөлгөө.

Хуульч Б. Гүнбилэг




Эх сурвалж: http://gunbileg.blogmn.net/

САНАЛ БОЛГОХ НИЙТЛЭЛ

  • Хамтад нь хэрэглэхэд зохицдог хүнснүүд - Цуврал 3: Сайхан арьстай болохын зэрэгцээ шарталтаас сэргийлэх нууц жор
    Согтууруулах ундаа ихээр хэрэглэсний маргааш өдөр шартаж байсан тохиолдол олон байх. Толгой өвдөх, дотор муухай оргих, бөөлжих гэх мэт шинж тэмдгүүд нь согтууруулах ундаанд агуулагддаг метилээс (methyl) болж илэрдэг байна. Харин илжгэн чихэнд агуулагддаг танин нь (tannin), метилийг эсэргүүцэх чадвартай байдаг ба танинд диурез буюу бөөрний шээс ялгаруулах үйл ажиллагааг хурдасгадаг бодисы...
  • Viber тоглоомын аппликэйшнтэй болжээ
    Viber аппликэйшн аль хэдийн дэлхийн хамгийн алдартай мессэж бичиж, дүрстэй болон энгийн дуудлага хийдэг аппликэйшний нэг болсон. Харин тус аппликэйшн тоглоомын үйлчилгээтэй болсон бөгөөд эхний ээлжинд Viber Candy Mania, Viber Pop болон Wild Luck Casino гэх 3 тоглоомыг гаргасан байна. Энэхүү үйлчилгээ нь үндсэн Viber аппликэйшнээсээ тусдаа тоглоомын аппликэйшн болж гарсан хэдий ч хэрэглэ...
  • Дуртай өнгө чинь таныг тодорхойлно
     Улаан бол эрч хүчний билэгдэл өнгө. Хүчтэй, эрүүл байхыг хүсдэг хүн энэ өнгөнд дурладаг. Ерөнхий төлөв.Эрч хүчтэй, идэвхтэй байхыг хичээдэг. Бусад хүмүүст сэтгэл гаргадаг ба тиймээс ч хүмүүс таниас тусламж хүсдэг. Шударга шулуун зантай ба бусдыг татах удирдагч чанартай. Заавал анхаарах хэрэгтэй зүйл бол эрч хүчтэйгээс боловч түргэн ууртай, юманд сэтгэл дундуур байх хандлагатай ту...
  • СУПЕР ОНИГОО
      ЭЛГЭЭ ХӨШТӨЛ ИНЭЭЦГЭЭЕ. За тэгээд яг үүн шиг панигтаад, мангартаад байцгаав даа.
  • Түүх өгүүлэх гэрэл зургууд
    Гэрэл зураг цаг үргэлж түүхийг хадгалан үлдээж байдаг ба архивын гэрэл зургууд үнэхээр үнэ цэнэтэйд тооцогддог байна. Учир нь тэдгээр гэрэл зургуудын тусламжтайгаар цаг хугацаагаар аялж, түүх болон үлдсэн зүйлсийг олж харах боломжтой байдаг аж. Танд хүргэж буй дараах гэрэл зургууд зүгээр нэг түүхийг өгүүлээд зогсохгүй манай гараг цаг хугацааны явцад хэрхэн өөрчлөгдөж шинэчлэгдсэнийг хар...
  • Нойрсож буй хүүхдүүдийн инээмсэглэл
    Бяцхан сахиусан тэнгэрүүд нойрсож байхдаа ч хамгийн үзэсгэлэнтэй, ариухан харагдах аж. Бидний хайр тэднийг ийм хайр татам болгодог юм шүү.
  • Жизель Бюндхенийг тайзнаас үдлээ
    Сан Паулогийн загварын долоо хоногийн үеэр алдартай загвар өмсөгч Жизель Бюндхенийг албан ёсоор загварын тайзнаас үдлээ. Тэрээр өөрийн шүтэн бишрэгчидтэй үдэшлэг зохиож, анх 14 насандаа загвар өмссөн зургуудаа хуваалцаж, өөрийн гарын бэлгийг дурсгал болгон гардуулсан байна. Түүнийг "шинэхэн" амьдралаа хэрхэн эхлүүлэх нь талаар тодорхой мэдээл байхгүй байгаа ч  хувц...
  • БАЯРЛАЛАА
    Энэ жил илжгэн чих арвин элбэг ургаад уулын намар үзэсгэлэнтэй сайхан. Арлын хамгийн өмнө зүгийн нэгэн жижигхэн далайн боомт. Чихэр боов өрсөн боомтын хоёр давхрын хүлээх өрөөнөөс ягаан захтай шар цамцтай жолооч буун ирэв. Үүдэнд том улаан автобус ягаан дарцаг намируулан зогсоно. Эх чихэр, боовхон хийсэн цаасан уутны амыг хамхин босон ирэнгээ гутлынхаа үдээсийг цэмцийтэл үдэж буй жолоочи...
  • Плазма телевизийн төгсгөл
     Плазма телевизийн бизнес их бүрхэг байна.Илүү тод дүрс, нүдэнд тусах байдлаараа плазма дэлгэц олноос талархал хүлээсэн билээ. Гэвч зах зээл дэх эрэлт хэрэгцээнд өөрчлөлт орсон тул Samsung корпорац плазма зурагтны үйлдвэрлэлээ зогсоон, LED технологийн загвараа түлхүү гаргахаар болсоныг мэдэгдлээ. Хятадад байдаг цөөн тооны плазма зурагтын үйлдвэрүүд одоо ч үйл ажиллагаагаа явуулсаар ...
  • Аялалын шинэ жим - ЧИНГИС БОГД УУЛЫН ТАХИЛГА
    Тэртээ нэгэн цагт Монгол улсын нутаг байсан Өвөр Монголын нутагт байрлах Догшин хайрхан Чингис Богд уулын тахилга, энэ уулын тухай аяллын баримтат киног та бүхэндээ хүргэж байна.
  • Лордегийн жинхэнэ үерхэл
    Гэнэтийн нэр алдар хүнийг эвддэг хэдий ч поп дууны хар-гүнж гэгддэг Лорде бусад шиг алдрын ертөнцөд ухаанаа алдахыг хүсээгүй бололтой. 2 жилийн турш үерхэж байгаа найз залуу Жеймс Ловег дэмждэг болохоо харуулдаг дуучин 2 жилийн ойн баяраа хэрхэн тэмдэглэж буйгаа харуулсан зургаа инстаграмд: "2 жил, элсэн шуурга одод хүртэл миний нүдийг булааж чадаагүй" гэсэн тайлбартайгаар нийт...
  • Torrent гэж юу вэ? Яаж хүссэн юмаа амархан татаж авах вэ?
    Интернетээс ямар нэгэн програм, тоглоом, кино, дуу гээд хүссэн зүйлээ хэрхэн амархан олж, татаж авах вэ? Танд torrent туслах болно. Torrent буюу BitTorrent сүлжээ гэдэг нь p2p (peer to peer) төрлийн нэгэн сүлжээ юм. edonkey, kazaa гэх мэт ижил төрлийн сүлжээнүүд ч бас байдаг. Эдгээр нь ямар нэгэн серверээс биш шууд хүмүүс хоорондоо компьютераасаа файлаа хуваалцах боломж олгодог. Ану ...
  • Шил /бяцхан өгүүллэг/
    Арван тавтай сүй тавьсан Ёоко охин цонхийсон царайтай орж ирэв. - Толгой их өвдөж байна. Зүрх шимшрэм юм харлаа. Архины шил хийдэг гар үйлдвэрт шилчин хүү цусаар бөөлжин тэгээд аймаар түлэгдэн ухаан алдан унажээ. Түүнийг Ёоко харсан юм байж. Тэр ч гэсэн шилний үйлдвэрийг сайн мэднэ. Байшин дотор шатам халуун тул бараг жилийн турш цонх нь байнга онгорхой. Үргэлж хажуугаар өнгөрөгч хоёр, ...
  • Бөмбөлөгөн далай болж хувирсан музей
    Вашингтоны Барилгын музей 2014 оноос эхлэн хөгжилтэй, зочдыг татах арга хэмжээ зохион явуулах болсон ба энэ удаа мянга мянган пластик бөмбөлөгөөр далай үүсгэж, наран шарлагын газар мэтээр зохион байгуулалт хийсэн нь зочдын анхаарлыг ихэд татсан байна.
  • 2014 оны Шилдэг 10 дуу
    АНУ-ын алдарт Billboard сайтаас 2014 оны хамгийн шилдэг 10 дууг танилцуулсан байна. Энэ жилийн жагсаалтад дуучин Бейонсегийн "Flawless" дуунаас авахуулаад янз бүрийн төрөл жанрын дуунууд багтжээ. Эдгээр дуунуудыг шалгаруулахдаа хүмүүсийн хамгийн их сонссон дууг сонгож нийт ажилчдынхаа дунд санал асуулга явуулан шалгаруулсан байна. 10. 5 Seconds of Summer хамтлаг, “She L...
  • Бяцхан үрсийн өхөөрдөм шумбалт
  • Солонгос кино үзээд байсан чинь...
  • Та тэднийг таньж байна уу?
    Сүүлийн үед Диснейн хүүхэлдэйн киноны гол баатрууд болох үзэсгэлэнт гүнж болон ханхүү нарыг дүрийг янз бүрийн хувилбараар дүрслэх болсон. Хамгийн сүүлд л гэхэд тэднийг жинхэнэ хүнтэй жишин зурсан зургууд цахим ертөнцөд ихэд тархаж олон хүмүүст ч таалагдсан. Харин энэ удаад та бүхэнд эдгээр үзэсгэлэнт гүнжүүдийн үндэс угсааг өөрчилсөн сонирхолтой зургуудыг хүргэж байна. Элса Ариэл Ү...
  • Хийжүүлсэн ундааны аймшигт нууц
    Ганц лааз хийжүүлсэн ундаа хүний биед хичнээн хор хөнөөлтэйг Бразилийн Матто Гроссогийн их сургуулийн судлаачид тогтоожээ. Бразилыг 18 жил удирдсан Жетулиу Варгас эх нутагтаа "КОКА-КОЛА" худалдахыг хориглож байсан нь гайхахаар зүйл биш байсныг доорх байримтуудаас ойлгож болно. Сэнгэсэн хүйтэн ундаа юм уу шар айраг уусны дараах жаран минут буюу бүтэн цагийн хугацаанд бие тань хэ...
  • 10 жил болсон гэхэд хуучраагүй “гоё” дуунууд
    Oдоогоос 10-аад жилийн тэртээ буюу 2002 / 2003 онд та бидний хүртээл болсон ч хит хэвээрээ хуучраагүй “гайхалтай - 12” дууг зориулж байна. 50 Cent - “In Da Club” Энэ бол Америкийн реппэр 50 Сентийн анхны бие даасан “Get Rich or Die Trying” (2003) цомогт орсон “хит” синглүүдийн нэг юм. Продюсераар Dr. Dre а...
Та соёлтой, боловсон, хуулийн хүрээнд сэтгэгдлээ үлдээгээрэй. Баярлалаа.
  • 500 тэмдэгт
  • болих
  • оруулах

Холбоо тогтоох

Та Like дарж манай мэдээллийг авч байгаарай.