ЧӨЛӨӨТ АГУУЛГА

СОНОМ ӨВГӨНИЙ ХҮҮХДҮҮД


2014 оны 11 сарын 18, 11:12
avliga-mongol1Намрын өглөө... Машины дугуйн хий багасчихаж. Хүүхдээ албанд нь хүргэж өгчихөөд, ойр хавьд дугуй засвар байхгүй тул дугуйгаа нөхүүлэхээр явлаа.

“Дугуй засвар” гэсэн бичигтэй хашааны гадна очиход хижээл насны ах гарч ирээд учир байдлыг сонсоод ажлаа эхлэв. Гудамжинд явж байсан нэгэн залуу, засварчин ахыг таньдаг бололтой мэнд мэдэн, хоорондоо үг солилцлоо.

-Хорооны тодорхойлолт авах гэсэн чинь өгөхгүй гээд хэд хонохоор нь нөгөө компанитай чинь гэрээ байгуулчихлаа ш дээ. Сургууль соёлд хүүхдээ өгөх гэсэн чинь тэр тодорхойлолт чинь заавал хэрэгтэй юм байна. Эхнэр үглээд ер болсонгүй. Тэгээд гэрээ байгуулж байж, тодорхойлолтоо авлаа. Офицеруудын ордны тийшээ хоёр өрөө байраар манай хашааг солино гэнэ. Хэзээ ч орох юм бүү мэд гэнэ. Засварчин ах:

-Ахынх нь хүүхдүүд бүгд том болчихсон юм чинь, шинээр сургуульд орох хүүхэд байхгүй ээ. Ах нь жаахан харзнанаа. Хотын төвөөс тэр хол юугаа хийж нүүхэв дээ. Тэгээд ч хоёр өрөө байраар юугаа ч хийхэв гэв. Залуу:

-Уг нь ч тийм л дээ. Тэглээ гээд яахав дээ. Хүүхдүүд нэгдүгээр ангид ороод л цэцэг энэ тэр бариад явахаар чинь муу охиноо өрөвдөөд болсонгүй. Хүний амьдралд чинь нэгдүгээр ангид орох гэдэг ганц л тохиолдоно биз дээ гэлээ.

Удалгүй өөр нэгэн залуу хамар хашаанаас гарч ирэн бидэнтэй нэгдэж, мань хоёрын ярианд оролцов.

-Үхсэн-нн. Ер нь эд чинь ингээд дээрэмдээд дуусгаж байгаам биш үү. Хоёулхнаа үлдчихээд зурагт мурагтаар гарч нүд болохвий дээ. Аайн гэж хэлэнгээ засварчин ах руу хөгжилтэйгээр зальжин харц шидлэв.

Дугуйгаа ч данхраадаад, тайлаад авчихлаа. Засварчин ах:

-Нөгөө улаан хацарт дарга чинь хойшоо зуслан руу тавьж байсан зам дээр нүүлгүй үлдсэн өвгөнийг зурагтынхантай ирж загнасныг чи яриад байна уу? гээд инээвхийлснээ:

-Үр хүүхдээ бодвол тэр зурагтаар гарах ч яамай байнаа л гэж байна. Энэ үед би ярианд оролцож юу болсон энэ тэрийг лавлалаа. Нэг нь над руу анхааралтай харж байснаа:

-Өөрөө юу билээ. Шүүгч билүү. Эртээд зурагтаар гараад байлуу гэж байна.

-Үгүй ээ, үгүй. Би шүүгч биш. Би зүгээр л хуульч. Та нарын яриад байгааг чинь харина би мэдэх юм байна шүү гээд ярих өвчин хөдөлж, нөгөө гуравтаа “лекц” уншив аа гэж... Хэхэ.

Мань гурвын газар бол хувийн өмчийн газар юм байна. Зүгээр нэг эзэмших эрхийн гэрчилгээтэй биш. Тиймээс газарт орох, шинэ хороолол барих нэрийдлээр хувийн өмчийн газрыг төр болон барилгын компани хамтран ийнхүү “дээрэмдэж” авах ямар ч хууль зүйн үндэслэл байхгүй юм. Хувийн хэвшлийн барилгын компани бол мэдээж ашиг олох зорилгоор ажиллаж, бизнесийн ухаанаа шавхаж, иргэдтэй аль болох өөрт ашигтай байдлаар гэрээ байгуулах нь зүйн хэрэг. Энэ бол зах зээлийн жам.

Харин тэр хороо хорины тодорхойлолт өгөхгүй гэдэг нь юу вэ? Энэ иргэний үндсэн эрхэд халдсан тун бүдүүлэг үйлдэл мөн. Иргэн хувийн өмчөө захиран зарцуулахад хөндлөнгийн, тэр дундаа төрийн нэр барьсан ямар ч засаг дарга байж болохгүй юм. Иргэний эрхийг хамгаалах үүднээс хороо хорин ажиллах ёстой байтал харин ч иргэний үндсэн эрхийг уландаа гишгэж, шахалт дарамт үзүүлж байгаа нь Эрүүгийн хариуцлагад татагдах хүртэл онц ноцтой эрх зүйн зөрчил болно.

Манай Үндсэн хуулийн зарчим гэж байна. Иргэний үндсэн эрхэд орон байраар хангагдах, шударгаар олсон өмч хөрөнгөө хэний ч оролцоогүйгээр захиран зарцуулж амар тайван аж төрөх ёстой. Түүнийг төр баталгаажуулж бүх талаар дэмжих үүрэгтэй. Үндсэн хуулийн 16 дугаар зүйлд “хөдлөх, үл хөдлөх хөрөнгө шударгаар олж авах, эзэмших, өмчлөх, өв залгамжлуулах эрхтэй. Хувийн өмчийг хууль бусаар хураах, дайчлан авахыг хориглоно. Төр, түүний эрх бүхий байгууллага нь нийгмийн зайлшгүй хэрэгцээг үндэслэн хувийн өмчийн эд хөрөнгийг дайчлан авбал нөхөх олговор, үнийг төлнө” гэсэн байдаг.

Нөхөх олговортоо иргэд тун сэтгэл ханамжгүй байна. Хотын төвийн А зэрэглэлийн бүсийн хашаа байшингаа хотын зах руу хоёр өрөө байраар солихгүй гэж байгаа нь тэдний л сонголт. Нөхөн олговрын хувь хэмжээг зөвхөн хувийн өмчийн хувь эзэнтэй л тохирох бөгөөд нийт оршин суугчдын 70-аас дээш хувь нь зөвшөөрсөн учир гэж хүч түрэх нөхцөл байхгүй. Нөгөө талаас барилга барихад барилгын компанитай гэрээ байгуулж болохоос ямар нэгэн төр, түүний эрх бүхий байгууллага газрыг дайчлан аваад байгаа юм байхгүй.

Албадан нүүлгэхэд дайн болон онц байдал зарлаагүй л бол бусад ямар ч тохиолдолд хувийн өмчтэй байх, түүнийг өмчлөх эрхтэй. Бид социализмын үеийн Аман хуур киноны Соном өвгөний дүрийг ардчилсан нийгэмд шууд хуулбарлаж, “өвгөн ба түүний хүүхдүүд”-ийг шоолж ер болохгүй. Социализмын үед хувийн өмчийг хорьж байсан бол энэ нийгмийн үндсэн зарчмуудын нэг нь хувийн өмч мөн.

Нөгөө талаас олон улсын эрх зүй гэж байна. Үндсэн хуулийн 10 дугаар зүйлд “Монгол Улс олон улсын гэрээгээр хүлээсэн үүргээ шударгаар сахин биелүүлнэ” гэсэн байдаг. Энэ нь бид НҮБ болон олон нийтийн хамтын нөхөрлөлийн өмнө иргэдийнхээ эрхийг хамгаална гэсэн үг. НҮБ-ын Эдийн засаг, нийгэм, соёлын эрхийн хорооноос гаргасан Ерөнхий зөвлөмж ¹7 (1997), Ерөнхий зөвлөмж ¹4 дүгээрт (1991) хүн бүр албадан нүүлгэх явдал, хүчирхийлэл, бусад аюул заналаас хуулиар хамгаалуулж орон байрны аюулгүй байдлаар хангагдах ёстой гэж заасан байдаг.

Хувийн өмч бол маргаашдаа итгэх бодит үнэмшлийг төрүүлж, жинхэнэ ёсоор хэнээс ч хараат биш амьдрах нөхцөлийг бүрдүүлдэг учраас хэн нэгэн нөхөр зурагт, хэвлэлийнхэн авчирч, загнавал шүүхэд өгөөрэй. Тэдний ямар нэгэн байдлаар дарамтлах үйлдэл нь өөрөө албадан нүүлгэх шинжийг илэрхийлдэг гэдгийг ойлгох нь зүйтэй. Тиймээс хувийн өмч мандтугай л гэж хэлье.

...Манай гурав их л хөөртэйгөөр миний яриаг сонссон бөлгөө.

Хуульч Б. Гүнбилэг




Эх сурвалж: http://gunbileg.blogmn.net/

САНАЛ БОЛГОХ НИЙТЛЭЛ

  • Хүн нас барж үхсэний дараах 49 хоногт яадаг вэ?
    Хүний амьдрал, хойд нас, хойд төрөл, там, диваажин гээд заримдаа бодоод үзэхэд их сонирхолтой, мөн судлаад үзвэл үргэлж гайхан эргэлзэж байсан бодлынхоо хариуг олох мэт санагддаг. Тэдний нэг нь хүн нас барсны дараах 49 хоногийн тухай ойлголт. Монголчууд ч мөн нас барснаас хойших 49 хоногт буян үйлдэж зул өргөдөг заншилтай. Тэгвэл энэ тухай “Бардо тойдол” (Bardo Thodol - Bard...
  • Халамцуу Борис Елцин
  • Зурагчин Dheera Venkatraman: Монголын өвөл
  • Google компаний ахлах програмист Б.Баттулгын ярилцлага
    “Монгол хүн Монголын баялаг” нэвтрүүлгээр Google компанийн ахлах програмист Б.Баттулгатай хийсэн ярилцлагыг хүргэж байна. Гүүгл компанийн соёл, ажиллагсдаа хэрхэн сонгон шалгаруулж авдаг, ямар шаардлага тавьдаг, ажлын ямар нөхцөл бүрдүүлж ажилладаг гээд чих сортойм сонирхолтой, үнэ цэнэтэй мэдээллээр дүүрэн ярилцлагаас дэлхийн дээвэрт яваа тэргүүний компани яаж ажилладаг баял...
  • Японд очсон гаднынханд сонин санагддаг зүйлс
          Хэн ч гэсэн өөр улс орноор аялах үедээ тухайн газар нутгийн соёлыг гайхшрах нь мэдээжийн хэрэг. Энэ удаа гаднын аялагчдын нүдэнд туссан Япон улсын сайтай муутай  сонин содонг хуваалцая. 1. Дэлхий нийтээрээ хэрэгжүүлэх хэрэгтэй биш гэж үү? Дэндүү ойлгомжтой тэмдэглэгээнүүд.  2. Маш аюулгүй, тайван. Кафед захиалга өгөхөөр босохдоо гар утсаа ши...
  • Бүгдээрээ үсэрсээр байгаад чадчихлаа шүү... Ёстой хөөрхөн
    Бяцхан дэгдээхэйнүүдийн үнэхээр хөөрхөн бичлэг. Оролдлого бүхэн амжилтанд хүргэдэггүй ч бууж өгөхгүй л бол саад бүрийг давж гарах боломж бий. Амьдралын хичээл боллоо. Маш хөөрхөн, хөгжилтэй бичлэг байна. :)
  • Канны кино наадмын зургууд
    Канны кино наадамд морилсон оддын зураг даруухан байсан ба зохион байгуулагчдын зүгээс селфи хийж цаг үрэхгүй байхыг анхааруулсан байна.
  • Өдөр бүр өөрөөсөө асуух 6 чухал асуулт
     “Хэрвээ та өөрийн бизнесээ илүү өндөр түвшинд  гаргахыг хүсвэл дараах асуултуудыг өөрийн өдөр тутмынхаа зарчимд оруулаарай.” Ихэнх чадварлаг, амжилттай яваа удирдагч нар бусдаас илүү нэг зүйлийг хийдэг. Тэд гол зорилгоосоо хазайхгүй, гярхай байхын тулд үргэлж өөрсдөөсөө асуулт асуудаг байна. Та ямар нэгэн компани, баг хамт олныг удирддаг, эсвэл эхлэх гэж байгаа з...
  • Бүсгүйчүүдэд буруу ойлголт төрүүлдэг эрчүүдийн 6 үйлдэл
         Найз залуугаа ойлгомжгүй санагдах үед өөрт нь хайргүй болчихож гэж бүсгүйчүүд шаналдаг. Гэхдээ эрчүүдийн гаргаж байгаа үйлдлийг эмэгтэйчүүд тэр бүр зөв ойлгодоггүй. Тиймээс бүсгүйчүүлд буруу ойлголт төрүүлдэг эрчүүдийн 6 үйлдлийг нэрлэе. 1. Зурвасанд хариу өгөхгүй удах. Гэнэт урдах шигээ зурвас илгээхээ больж, тоо нь огцом цөөрөхөд эмэгтэй хүн тайван бус бол...
  • Булчингийн үйл ажиллагаа сайных биш гэж үү?
  • ЗӨВ ХООЛЛОЛТЫН ЦАГААН ТОЛГОЙ
    Бүтээгдэхүүний найрлага дахь тос ямар ач холбогдолтой вэ?• Сүү, сүүн бүтээгдэхүүн – бүх тоснуудаас хүний эрүүл мэндэд хамгийн тустай тосыг агуулна. Сүүний найрлагад тосны жагсаалтын хүчлээс 100 гаруй нь агуулагдана.Сүү, сүүн бүтээгдэхүүнийг өдөр тутам хэрэглэдэг хүнд зүрхний шигдээс өвчин тусах эрсдэл хэд дахин буурдаг бөгөөд учир нь сүүний тос судас бөглөрүүлдэггүй. ...
  • Юуг ч хамаагүй автоматчилахын тулд код бичдэг залуу
    Програмистууд өөрсдийн бичсэн төрөл бүрийн кодоо бусадтай хуваалцдаг Github сайтад тун сонирхолтой зүйл нийтлэгджээ. Narkoz нэрээрээ Github-ын орчинд танигдсан Нихад Аббасов гэх програмист залуу тун сонирхолтой хэдэн код нийтэлсэн юм. Түүний нийтэлсэн кодуудын нэршил нь бага зэрэг зохимжгүй хэдий ч таны сонирхлыг татах нь дамжиггүй. Narkoz-ын бичсэнээр дээрх кодуудыг хамт ажилладаг б...
  • Түүх өгүүлэх гэрэл зургууд
    Гэрэл зураг цаг үргэлж түүхийг хадгалан үлдээж байдаг ба архивын гэрэл зургууд үнэхээр үнэ цэнэтэйд тооцогддог байна. Учир нь тэдгээр гэрэл зургуудын тусламжтайгаар цаг хугацаагаар аялж, түүх болон үлдсэн зүйлсийг олж харах боломжтой байдаг аж. Танд хүргэж буй дараах гэрэл зургууд зүгээр нэг түүхийг өгүүлээд зогсохгүй манай гараг цаг хугацааны явцад хэрхэн өөрчлөгдөж шинэчлэгдсэнийг хар...
  • Энэ оны хамгийн хөгжилтэй гэрэл зургийн төслүүд
    Орчин үед хүмүүс бие биенийгээ элэглэж дууриан, янз бүрийн зураг авахуулахаас гадна төрөл бүрийн меменүүдийг зохиох болсон. Түүнчлэн фотошоп программын тусламжтайгаар олны танил хүмүүсийн зургийг янз янзаар өөрчилж бусдыг хөгжөөх болсон. Харин энэ оныг хөгжилтэй гэрэл зургуудын жил болж өнгөрсөн гэхэд буруудахгүй байх. Учир нь энэ жил олон олон бүтээлч хүмүүс фотошопыг ашиглан үнэхээр х...
  • Захиас /Өгүүллэг/
    Хар бага наснаасаа винайн ёсыг сахиж, буддын шашны хөлгүй их эрдмийн гүнд хүрсүгэй хэмээн нойр хоолоо хасч явсан нь нэг л өдөр Цэдэнжавт гай боллоо. Лам нэртэй хэнийг боловч хорьж цагддаг, зиндаа өндөртэйг нь алж хяддаг хатуу цаг ирж, эрдэм чадалтай хөгшчүүд толгой дараалан ачигдаж, усанд хаясан чулуу мэт сураггүй болоод, ар гэр ахан дүүс нь нус нулимсандаа хутгалдаж суухыг дэндүү олонт...
  • Нэг дор 5 өөр размераар өөрчлөгддөг хүүхдийн гутал бүтээжээ
    Заримдаа жижиг зүйл хүртэл том зүйлийн эхлэлийг тавьж олон мянган хүний амьдралд тус болох нь бий. Нэгэн  буяны байгууллагын залуус Африкийн хөл нүцгэн 1 сая хүүхдүүдэд гутлаар тусалсан ба уг гутлын хэмжээг 5 удаа сунгаж 5 жил өмсөх боломжтой юм байна. Африкийн хүүхдүүд гуталгүйгээс болж хөлөө ихэд гэмтээдэг ч тэднийг жил бүр өсөх бүрт нь гутлаар хангах боломжгүй тул ийм гутал...
  • Гудамжны хамгийн гайхалтай 3D зургууд
  • Японд амьдарч байхад нүдийг минь нээсэн 17 чухал хичээл
    1.Талархлаа үргэлж илэрхийлэх. Японд хэн нэгний хүргэсэн ач тусыг зүгээр л хүлээн авах бус, аль болох чадлынхаа хэрээр заавал хариу барьдгийг сурах болно. Бичээгүй талархлын захидлаа санаж байна уу? Худалдаж авчихаад илгээгээгүй төрсөн өдрийн мэндчилгээ юу? Ийм зүйл Японд хэзээ ч тохиолдохгүй. Хариу талархал илэрхийлнэ гэдэг сэвгүй харилцаанд тавигдах эн тэргүүний шаардлага. Магадгүй...
  • Муухан сэтгэсэн санаа
  • Тоо цээжлэх үр дүнтэй арга
    Дэлхийн хөгжингүй орнуудад хүүхэддээ тоо заахдаа энэхүү аргыг хэрэглэдэг ба сэтгэн бодох чадварыг хөгжүүлдэг байна. Та бүхэн ч бас тоо цээжлэх энэ аргыг туршаад үзээрэй.
Та соёлтой, боловсон, хуулийн хүрээнд сэтгэгдлээ үлдээгээрэй. Баярлалаа.
  • 500 тэмдэгт
  • болих
  • оруулах

Холбоо тогтоох

Та Like дарж манай мэдээллийг авч байгаарай.