МЭДЭЭ

Ерөнхийлөгчийн багш, Харвардын ИС-ын Профессор Дийн Уиллиамс Монгол залууст "ЖИНХЭНЭ МАНЛАЙЛАЛ" сэдвээр лекц уншлаа


2016 оны 03 сарын 14, 15:35

12799346_10153454187601334_500734000856000462_n
JCI Монгол ТБ Байгууллагын Үндэсний ерөнхийлөгчийн нэрэмжит XIV академи өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд /гуравдугаар сарын 12-13/ Бэст Вестэрн Примерь ТУУШИН зочид буудалд болж өнгөрлөө.
Жэй Си Ай Монгол ТББ нь АНУ-д төвтэй, дэлхийн120 гаруй оронд  
5,000 орчим салбар байгууллагын 18-40 насны 200,000 гаруй идэвхтэй гишүүдтэй олон улсын, залуучуудын тэргүүлэх зэргийн байгууллага юм. Тус байгууллагын гишүүн бус ч дэлхий даяар тэдний үйл ажиллагаанд оролцдог, дэмждэг 1,000,000/нэг сая/ илүү дэмжигч гишүүд байдаг.
Тэд Идэвхтэй, эерэг залуу удирдагчид, ажил хэрэгч хүмүүсээр эгнээгээ тэлсэн сайн дурын байгууллага бөгөөд маш олон төсөл хөтөлбөрийг нийгэмд чиглэн зохион байгуулж, хэрэгжүүлдэг. Байнгын үйл ажиллагаатай байж НҮБ-тай хамтран Саммит зохион байгуулж, Ази-Номхон далай, Африк, Европ, Америк гэсэн дөрвөн бүсийн чуулган, Дэлхийн чуулганыг зохион байгуулж, залуус өөрсдийн нийгэмд тулгамдсан асуудалд шийдэл хайдаг, ярилцдаг, төсөл хөтөлбөрөөр дамжуулан тухайн асуудлыг шийдвэрлэдэг, шийдвэрлэхэд гар бие оролцдог байгууллага юм. Тус байгууллага нь 1992 онд анх Монгол улсад салбар нь байгуулагдаж байсан бөгөөд түүнээс хойш 25 жилийн ойгоо угтаж буй  JCI Монгол байгууллага нь өдгөө 13 салбартай, 700 гаруй гишүүнтэй үйл ажиллагаагаа явуулж байна.

Уламжлал болон зохиогддог энэ удаагийн XIV Академид энэ жил нэгэн хүндтэй зочин ирсэн нь Харвардын их сургуулийн Кеннедигийн сургуулийн профессор Дийн Виллиамс юм. Тэрээр дэлхийд манлайллын чиглэлээр шинэ онол боловсруулсан нэр хүндтэй эрхэм юм.

Тэрбээр хоёр өдрийн турш JCI-ийн гишүүдэд манлайллын тухай сонирхолтой хичээл зааж, оюуны хөрөнгө оруулалт хийлээ. Арга хэмжээний үеэр бид түүнтэй уулзаж манлайлал, Монгол орны хөгжлийн гарцын талаар яриа өрнүүлснээ танд хүргэж байна.


-Харвардын тэргүүлэх зэргийн профессор учраас таныг урьж хичээл заалгах сонирхолтой газрууд олон байх. Яагаад Монголыг сонгож, зорьж ирэх болсон бэ?

-Юуны түрүүнд энэ академид багшлахаар уригдсан. Гэхдээ 2002 онд миний нэг шавь Монгол хүн байсан. Тэрээр одоогийн Монгол улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж. Тэгээд би Монголд ирж үзье гэж боддог байлаа. Энэ удаад завшаан гарсан учраас ирсэн байгаа.

-Та хоёр өдрийн сургалт хийж байгаа юм байна. Эхний өдрийн хичээл нь жинхэнэ манлайллын талаар байсан. Жинхэнэ манлайлал, хуурамч манлайлал гэж юу вэ?

-Жинхэнэ манлайлал гэдэг нь аливаа асуудал үүсэх юм бол түүнийг гаргаж ирж, шийдэх тал дээр бүтээлчээр хандаж ажиллахыг хэлж байгаа юм.  Эсрэг буюу хуурамч манлайлал нь асуудлыг нуун дарагдуулах хандлагатай байдаг. Гол ялгаа нь энэ.

-Таны өнөөдрийн сургалт ямар сэдэвтэй байв?

-Өнөөдрийн нийгэм манлайлагчдыг өөрчлөлтийн төлөөлөгчид байх шаардлага тавьдаг. Учир нь өнөөгийн нийгэмд манлайлагч хүн аливаа засаг захиргааны нэгж, компанид ямар ч албан тушаал харгалзалгүй манлайллыг үзүүлэх бололцоотой.

Жишээ нь JCI Монгол манлайлагч залуусаас бүрдсэн байгууллага юм. Эд нийгмийн аль ч давхаргад манлайлал үзүүлдэг залуус байдаг юм байна. Ардчилсан нийгэмд үүнийг аль болох дэмжиж байх ёстой.

10477093_939470562773745_8458782433724532630_n_1Ерөнхийдөө хоорондоо уялдаа холбоотой нийгэмд ашиг сонирхлын бүлгүүдийн дундах зааг ялгааг эвдэж, бие биенээ ойлголцож, харилцаа холбооны гүүрийг барьж байх хэрэгтэй. Манлайлагч хүнээс ийм чадвар шаарддаг болсон. Өнөөдрийн сэдэв бол үүнийг хэрхэн, яаж хийх ёстой вэ гэдгийг ойлгуулах зорилготой.

-Таныг олон улсын засгийн газар, томоохон корпорациуд, боловсролын системд судалгаа хийж манлайллын тухай өөрийнхөө шинэ онолыг хөгжүүлсэн гэж сонссон. Та энэхүү онолынхоо тухай мэдээлэл өгөөч. Гол санаа нь юу вэ?

-Аливаа компани, засаг захиргааны байгууллагад удирдагч хүн, манлайлагч хүн хоёрыг нэг ойлголт гэж үздэг. Манлайлагч хүн байна гэдэг манлайллын үйлдэлтэй байхыг хэлнэ. Үүнээс биш захиран захиргаадах эрх мэдэлтэй хүн манлайлагч биш. Эхний суурь ойлголт нь энэ.

Хоёр дахь ойлголт нь хуучны манлайллын арга барил нь өөрийгөө бусдаар дагуулах, хүсэж байгаа зүйлээ хийлгэх байсан бол орчин үед үүний эсрэгээр буюу хүмүүсийг сэдэлжүүлэх, хүсэл эрмэлзлэлийг нь төрүүлэхэд орчин цагийн манлайлал оршино.

Хүүхдээр жишээ авахад та тэднийг бие даасан, чадварлаг болоосой гэж боддогтой адил багийнхнаа тийм байдлаар манлайлах хэрэгтэй.

Одоогийн нийгэмд тулгараад байгаа асуудлууд нэг хүний бүтээлч сэтгэлгээн дээр тулгуурлах боломжгүй. Харин байгууллагаас, нийгмээс, системээс гарсан бүтээлч сэтгэлгээ асуудлуудыг шийдэж чадна. Манлайлна гэдэг нь хүмүүсийн төлөө үйлдэл хийх биш хүмүүстэй хамт хийх юм.

Гурав дахь санаа нь хуучны манлайллын арга нь тухайн хүн өөрийнхөө бүлэг, багийг удирдаад аваад явах байсан бол өнөөдрийн нийгэмд тулгамдаж буй асуудлууд хоорондоо уялдаа холбоотой, нэг бүлэг хүмүүсээс даваад гарчихсан. Тийм учраас зөвхөн өөрийн бүлэгтээ биш бүлэг хооронд манлайлах шаардлага гарч байна.

Зарим асуудлууд нэг улс орныг бус олон улс орныг, магадгүй хүн төрөлхтний шийдэж чадахгүй асуудал байдаг. Тэгвэл хүмүүс шийдлийг нь олоход, бүтээлч байхад манлайлагч хүн туслах хэрэгтэй болсон.

Мөн орчин үед ихэнх тохиолдолд манлайлагч хүн дэлхий нийтийн өөрчлөлтийн зохицуулагч байх шаардлагатай болж байна. Дэлхий маш хурдацтай өөрчлөгдөж байгаа. Тиймээс манлайлагч хүн зөвхөн өөрийнхөө, багийнхаа асуудалд анхаарал хандуулахаас гадна дэлхий нийтийн өөрчлөлтөнд мэдрэмжтэй хандах хэрэгтэй.

Хуучны манлайлал нь илүүтэй овог аймгийн шинэ чанартай, тухайн бүлгийнхнээ хооллох ундлах, аюулгүй, ашиг орлоготой байлгах гэдэгт анхаарлаа хандуулдаг байсан бол одоо зөвхөн өөрийн бүлгийн асуудалд анхаарлаа хандуулаад яваад байх юм бол тэднийг хамгаалж, тэжээж чадахгүй.

10606113_1124983397546020_8312848933419417076_n"Хөгжил дэвшил бол аль нэг хүний шийдэх ёстой асуудал биш олон манлайлагчдын шийдэх асуудал"

-Монголчууд энэ цаг үед хөгжлийн гарцаа хайж байна. Биднийг хөгжлийн гол саад бэрхшээл нь юу гэж та харж байгаа вэ. Мөн бидэнд ямар манлайлагчид хэрэгтэй вэ?

-Бэрхшээлийг эхлээд томъёолох хэрэгтэй. Ер нь бол дараах зургаан бэрхшээл аль ч улс орон, байгууллага, албан газарт тохиолддог. Үүнийг шийдсэнээр хөгжлийн үүд нээгддэг.

Нэг дэх нь Хөгжил, дэвшлийн бэрхшээл:  Энэ үед үүссэн асуудлыг тухайн бүлэг хүн шийдэх чадвартай болтол нь хөгжүүлэх ёстой. Энэ хөгжүүлэлтийг хийх хүн, баг, хамт олонд энэ төрлийн бэрхшээл байнга тохиолдож байдаг.

Хоёр дахь нь Шилжилтийн бэрхшээл: Хүмүүс хөгжиж дэвшихийн тулд аливаа хуучин арга барил, дадал зуршлаа хаях, магадгүй үнэт зүйлсээ өөрчлөх, сэтгэлгээний арга барилаа солих шаардлага гарна. Энэ нь маш хэцүү үе юм. Монгол Улс он удаан жил нүүдэлчин амьдарсан ард түмэн. Одоо орчин үед хот суурин газарт шилжин амьдрах болсон тул зарим нэг үнэт зүйлс, соёл, дадал зуршлаа хаях шаардлагатай.

Гурав дахь нь Хадгалах хамгаалах бэрхшээл: Зарим чухал зүйлсийг хадгалж, авч үлдэх шаардлагатай байдаг. Монгол Улс эртний түүх соёлтой ард түмэн. Нэг өдөр сэрэхэд л хамаг зүйлээ хаяад, өөрсдийгөө хэн болохыг мартчихсан байх вий. Тийм болохоор хадгалан хамгаалах бэрхшээлийг даван туулахын тулд юуг авч үлдэх ёстойгоо сайн мэдэх хэрэгтэй.

Дөрөв дэх нь Идэвхтний бэрхшээл: Аливаа асуудлыг гаргаж ирж, шийдэх талаар ярилцах, зоригтой дуугардаг байх хэрэгцээ бий. Хөгжихийн тулд энэ заавал хийгдэх ёстой.

Тав дахь нь Хямралын бэрхшээл: Дэлхийн өөр нэг буланд ямар нэг хямрал болоход бидний өдөр тутмын амьдралд нөлөөлдөг болчихсон. Үүнээс болж хүмүүс сэтгэл санаагаар унадаг, гутардаг. Энэ гутралыг даван туулах, хүмүүсийн сэтгэл санааг засах, завь гэж үзвэл завин дээр нь авч үлдэхэд нэг төрлийн манлайлал шаардлагатай.

Зургаа дахь бэрхшээл нь Бүтээлч сэтгэлгээний бэрхшээл: Монгол Улс хөгжихөд маш их бүтээлч сэтгэлгээ шаардлагатай. Үүнд сэтгэн бодох, төсөөлөх, турших чадварууд хэрэгтэй. Мөн аливаа алдаагаа даван туулах чадвар ч чухал юм.

Энэ зургаан төрлийн бэрхшээлийг бүгдийг нь шийддэг хүн байна гэдэг боломжгүй зүйл. Дээрх асуудлыг шийдэхэд зургаан өөр төрлийн манлайлал хэрэгтэй.

Эдгээр манлайлагчдыг Монгол Улс бий болгож чадаж байна уу гэдэг асуудал. Хөгжил дэвшил бол аль нэг хүний шийдэх ёстой асуудал биш олон манлайлагчдын шийдэх асуудал. Ингэж байж улс орны хөгжлийн гарц гарч ирнэ. 

-Ярилцсанд баярлалаа.

САНАЛ БОЛГОХ НИЙТЛЭЛ

  • Сонирхолтой сэтгэлзүйн сонжоо
    Нүд хамгийн нууцлаг, үзэсгэлэнтэй  хүний зан чанар, хүсэл зорилгыг илэрхийлдэг эрхтэн юм. Эхлээд дараах 9 нүднээс таалагдсан нэг буюу хэд хэдийг сонгоорой. Минийх бас  найзуудынх маань яг тохирч байна шүү.ХАРИУЛТ: 1. Та нээлттэй хүн бөгөөд та ямар ч хүнийг ойлгох чадвартай. Эргэн тойрныхноосоо өөрийгөө тусгаарлахаас илүүтэйгээр нээлттэй байж аз туршихыг илүүд үздэг. Мөн ай...
  • Дакото Жонсон олны анхаарал дунд байх болсон нь түүний найз залууд таалагдсангүй
    "Fifty Shades of Grey" кинонд тоглосноосоо хойш олны анхаарлыг ихэд татах болсон залуу жүжигчин Дакото Жонсоны гэнэтийн нэр алдар түүний найз залуу Downers хамтлагийн дуучин Мэттью Хиттэд таалагдаагүй бололтой түүнийг танилцуулгын үеэр орхиж явжээ. Учир нь "Fifty Shades of Grey" кинонд тоглох болсон цагаас эхлэн бүсгүйн амьдралд олон өөрчлөлт орж эхэлсэн юм. Түүнийг ...
  • ЯПОНЫ ГУДАМЖНЫ ХУВЦАС ЗАГВАР
    Япончуудын сэтгэлгээг зарим үед ойлгоход их хэцүү юм. Тэр нь хувцас загвар дээр ч илэрнэ. Бизнесийн хүрээнийхэн ялангуяа компаний ажилтнууд бол хар костюм хослол, цагаан цамц, зангиаг зүүх бичигдээгүй хуультай. Сүүлийн үед эрчим хүчний хэмнэлтийн горимд шилжиснээр хагас ханцуйтай цамц өмсөхийг уриалж, хэсэг бүлэг нь тийм болсон боловч олонх нь хар костюм, цагаан цамцтайгаа л явна. Гэтэл ...
  • “21-р зууны түүх өглөө бүтээгддэг”
      Та ажлын өдрүүдэд хэдэн цагт босдог вэ? Хотын төвөөс зайтай амьдарч, өглөө бүр ажилдаа 1 цагаас илүү хугацаа зарцуулж очдог бол 06:00 цаг орчимд босдог байх. Ихэнх хүмүүс өглөө “За, одоо 15-хан минут” гээд хөнжилдөө шургаж байх үед, алсын алс АНУ-д өглөө эрт 05:00 цагт боссон Найкын CEO/Гүйцэтгэх захирал/ Марк Паркер аль хэдийн нэг цагийн өглөөний дасгалаа дуусг...
  • 2016 оны Австралийн тэтгэлэгт хөтөлбөрийн чиглэл
    Монгол, Австралийн  хамтран хэрэгжүүлдэг сургалтын тэтгэлэгт хөтөлбөрийн 2016 оны чиглэл гарлаа. Австралийн их сургуулиудад магистр, докторын зэрэг олгох сургалтад жил бүр 43 тэтгэлэг олгодог. Энэ жил төрийн болон хувийн хэвшилд ажиллагсдад актуар судлал, хөрөнгийн менежмент, аудит, худалдааны эрх зүй, бизнесийн засаглал, эконометрикс, хөдөлмөрийн харилцаа, шүүх нягтлан бод...
  • Тоо цээжлэх үр дүнтэй арга
    Дэлхийн хөгжингүй орнуудад хүүхэддээ тоо заахдаа энэхүү аргыг хэрэглэдэг ба сэтгэн бодох чадварыг хөгжүүлдэг байна. Та бүхэн ч бас тоо цээжлэх энэ аргыг туршаад үзээрэй.
  • Жинхэнэ хайр байдаг гэдгийг батлан харуулж байгаа алдартнууд
    Орчин үед аз жаргалаар дүүрэн, бат бөх харилцаа холбоотой гэр бүл тун ховорхон болсон. Ялангуяа нэр алдарт гарсан хүмүүсийн хувьд нэг хүнтэйгээ урт удаан хугацаанд тогтвортой амьдарна гэдэг бараг л гайхамшиг болж хувирсан цаг. Гэсэн хэдий ч хэчнээн цаг хугацаа улиран одсон ч бие биенээ гэх итгэл сэтгэлээ алдалгүй хайр сэтгэлээ хэвээр нь авч үлдэж хамтдаа он удаан жил аз жаргалаар дүүрэн...
  • Маш хялбар сонжоо: Танд хамгийн чухал нь юу вэ?
          Дараах асуултууданд бодолгүйгээр хамгийн түрүүнд толгойд бууснаараа хариулаарай. Энд ямар ч логик сэтгэлгээ хэрэггүй гэдгийг анхааруулья. 1. Та өөрийгөө хэн нэгэнтэй хамт ойд явж байна гэж төсөөл. Тэр хэн бэ? 2. Ойд нэг араатантай таарлаа. Тэр ямар амьтан байсан бэ? 3. Амьтантай таараад та ямар үйлдэл хийх вэ? 4. Та үргэлжлүүлэн явсаар ойн заха...
  • Японоос хуучин машин авахдаа анхаарах мэдээлэл
    Машины дуудлага худалдааны хуудас Япон автомашинтай цуг ирдэг дуудлага худалдааны буюу "аукционы" хуудаст хүмүүс төдийлөн ач холбогдол өгдөггүй. Энэ бол автомашиныг дуудлага худалдаанд оруулахын урьд тусгай мэргэжилтнүүд шалгаж үзээд бөглөдөг хуудас бөгөөд тухайн автомашины техникийн байдал, иж бүрдэл, нэмэлт хэрэгсэл болон түүний өө сэв, дутагдлын талаархи дэлгэрэнгүй мэдэ...
  • Эцэг, эхийгээ зарна
    Энэ явдал Япон улсад болжээ. Токиогийн нэгэн сонинд гарсан зарлал маш их шуугиан дэгдээжээ. Тэрхүү зарлалд “Эцэг эхийгээ зарна. Эцэг 70 настай, эх 65 настай. Үнэ 10000000 йен, доошоо байхгүй”. Ийм зар уншсан хүмүүс янз бүрээр дургүйцлээ илэрхийлж байлаа. “Ёстой хачин цаг үе ирж дээ. Хүүхдүүд нь эцэг эхээ зарж байх ч гэж”, “Ийм юм болж байхад төр засаг ю...
  • "Fast &Furious 8" 2017 оны 4-р сарын 17-нд гарахаар товлогджээ
    Жүжигчин Пол Валкерийг эцсийн замд нь үдсэнээс хойш "Галзуу Хурд" киноны цувралыг цаашид хийхгүй байх хэмээн кино сонирхогчид таамаглаж байсан. Тэгвэл тэдний таамаг буруу байсныг гэрчилж  Универсалын кино танилцуулгын үеэр 8 дахь цуврал гарах  болсон талаар жүжигчин Вин Дизель  "Та нарын урьд үзэж байгаагүй хамгийн шилдэг киног бид бүтээх болно" гэж сэт...
  • 2014 оны хамгийн гайхалтай хуримууд
    Улиран одох гэж буй 2014 оны хувьд жинхэнэ дэлхийн алдартнуудын хуримын хур буусан жил байсан гэхэд хилсдэхгүй. Учир нь бидний хуримаа хийхийг нь тэсэн ядан, хоног тоолон хүлээж байсан хосууд болох Брэд Питт, Анжелина Жоли нар 7 жил хамт амьдарсны эцэст гэрлэлтээ батлуулснаас гадна Ким Кардашн, Кание Уэст, жүжигчин Жорж Клууни гээд дэлхийн урлаг соёлын олон олон алдартнууд өөрсдийн хайр...
  • Өвөр Монголын Тухай үлгэр ба үнэн
    ХАЛХ МОНГОЛЧУУД бид Өвөр Монголын тухай үнэнийг хэлэхээсээн илүү үлгэр зохиож ярьдаг. Гэхдээ бид мэдлэггүй харанхуй хүмүүс биш. Мэдсээр байж буруу хэлэх худалч, хорон санаат хүмүүс ч биш. Тийм юм бол бид яагаад үлгэр, үнэн хоёрыг ялгаж чадахгүй болов? Үүнд учир бий. Гэхдээ эхлээд үлгэр, үнэн хоёроо ялгаж салгая, дараа нь учрыг тайлбарлая. Yлгэр: Дэлхий дээр 2.8 сая Монголчууд бай...
  • Юу ойлгож ядаад байгаам бэ, би хүнтэй суумаар байна новшоо
    Эмэгтэйчүүдээ гэж ойлгоход бас хэцүү шүү. Эрчүүд бид яахав. Нэг бүсгүй таалагдсан бол түүндээ очиж хэлээд, найрах гээд үзнэ. Харин чадахгүй бол, хаягдсан бол, тоогдоогүй бол жаахан үзнэ. Тэгээд бүр чадахгүй бол зүгээр л дараагийн хүнрүүгээ явна. Харин бүсгүйчүүд, охидууд маань дээх нь үед цэвэр ичимтгий Монгол бүсгүйн зангаараа өөрийгөө бүрэн илчилж чаддаггүй, нуугаад л , нөгөөхийгөө на...
  • Сексийн тухай 5 худал зүйл
    1. Секс байнга хийснээр их хэмжээний калори шатаана Үнэн хэрэгтээ: Мэргэжилтнүүдийн хийсэн судалгаагаар 30 минутын секс 85-150 калори шатаадаг. Онолын хувьд та биеийн жингээ хасах гэж байгаа бол дунджаар 3500 калори шатаах ёстой гэнэ. Тэгэхээр хэрэв хүн секс хийх бүрдээ 100 калори шатаадаг бол та 35 удаа хийж байж ойролцоогоор 500 гр хасах нь. Асуудлын гол нь хүн бүр 30 минутын турш сек...
  • Нэг дор 5 өөр размераар өөрчлөгддөг хүүхдийн гутал бүтээжээ
    Заримдаа жижиг зүйл хүртэл том зүйлийн эхлэлийг тавьж олон мянган хүний амьдралд тус болох нь бий. Нэгэн  буяны байгууллагын залуус Африкийн хөл нүцгэн 1 сая хүүхдүүдэд гутлаар тусалсан ба уг гутлын хэмжээг 5 удаа сунгаж 5 жил өмсөх боломжтой юм байна. Африкийн хүүхдүүд гуталгүйгээс болж хөлөө ихэд гэмтээдэг ч тэднийг жил бүр өсөх бүрт нь гутлаар хангах боломжгүй тул ийм гутал...
  • Мона Лизаг дахин загварчилвал...
  • ГОВИЙН МАХИР ХУРУУТ ГЕККОН
    Нохой гүрвэл гэж ч нэрлэдэг. Алтайн өвөр говийн шар хулсны баянбүрдүүд, Ногоон цав, Ингэн хөөврийн хоолой зэрэг цөлөрхөг, хадархаг нутгаар тархсан. Мөн Зулганайн гол, Хэрмэн цав, Бүгийн цавд тохиолддог. Их биеийн урт нь 5.8 сантиметр. Толгойн дээд тал жижиг мөхлөгөн хайрсаар хучигдсан, урт хөлтэй, өмнөд хөлийн урт нь хоншоортоо хүрдэг бол хойд хөлийн урт далнаасаа давж гардаг. Ер...
  • Digital хамтлаг эх орондоо ирлээ.
                      Монголын хип хоп урлагт томоохон байр суурь эзэлдэг Digital хамтлаг Европыг тойрон аялан тоглолт хийж гадаадад байдаг монголчууддаа томоохон бэлэг барьсан. Өнгөрсөн долоо хоногт тэд эх орондоо бууж, үнэнч Фенүүд нь "Гэртээ тавтай морил Digital" гэсээр Чингис хаан нисэх онгоцн...
  • АХЫГАА ХАЙСАН НЬ
    Хөөрхий энэ залууд туслаач. Шар айрагийнхан/пиво/-ныхон байна уу.
Та соёлтой, боловсон, хуулийн хүрээнд сэтгэгдлээ үлдээгээрэй. Баярлалаа.
  • 500 тэмдэгт
  • болих
  • оруулах

Холбоо тогтоох

Та Like дарж манай мэдээллийг авч байгаарай.