МЭДЭЭ

ТҮҮХЭН ФОТО: Монголчуудын УНД


2015 оны 02 сарын 09, 08:25

Монголчууд хэзээ ч түүхий ус уудаггүй. Тоосгон хэлбэрийн дөрвөлжин цайг (дугуй булант гэж тэд нэрлэдэг) хутгаар юм уу ямар нэг зүйлээр холтлон нүдэж, усанд бага багаар хийж буцалган, идээшмэгц сүүгээр сүлж, цайны хатуу амтыг зөөлрүүлэн, бас бага зэрэг давс хийж, амт оруулна. Ийнхүү цай цаг үргэлж уух унд нь болдог. 1910 аад оны үед “Монголчууд ноёнгүйгээр байж болно. Цайгүйгээр байж үл чадна” гэдэг байв.

Давс шүүж, хужир хамж байгаа нь

МАЛ АЖ АХУЙ БОЛ МОНГОЛЧУУДЫН АМЬ ЗУУЛГА

Монголчуудын амьжиргааны нэг эх үүсвэр, үндсэн ажил бол мал аж ахуй. Малын тоо нь тэр хүний болон өрхийн хэр зэрэг баян болохыг илтгэн харуулна. Нүүдэлчин Монголчууд хонийг хамгийн ихээр, удаад нь адуу, тэмээ, үхрийг өсгөдөг. Харин ямааг хамгийн цөөн байлгадаг.

Энэ бол сүргийн бүтцээ бэлчээрийн нөхцөлдөө уялдуулж ирсэн нарийн ухаан юм. Сайн тэмээ Халх Монголд олон байжээ. Харин цахарууд адууг олноор үржүүлж, Алашаагийн Монголчууд ямаа, Хөх нуурын Монголчууд үхэр сүрэг голлон өсгөхийг хичээдэг. Хонь, адууг халуун хошуут мал хэмээн дээдэлдэг бол тэмээ, үхрийг хүйтэн хошуутай хэмээн үздэг.

Амаржсан эхэд хонины шинэ шөл уулгаж тэнхрүүлдэг. Даахийг нь үргээсэн хүүхэд, шинэ айл гэр болж буй хосод зөвхөн халуун хошуутай мал бэлэглэдэг.

Ааруул тавьж байгаа нь
Сарлаг, хайнагийг унаа хөсөгт ашигладаг
Хонь ноосолж буй нь
Морь, үхэр тэрэгтэй хөсөг

ҮНДЭСНИЙ ХУВЦАС

ХХ зууны эхэн үед Монгол дээлийг босоо захтай, дөрвөлжин зөв энгэртэй, нударга бүхий урт ханцуйтай ба зах, энгэр, ханцуйн ирмэгийг нь эмжсэн, бөс даавуу болон нэхий, илгээр хийдэг байв.

Эрэгтэй хүний дээл баруун Монголд энгэр, зах, сум хормойгоороо өргөн эмжээртэй байхад буриад, дархадад энгэр нь олон өнгийн эмжээр, тоногтой байдаг онцлогтой.

Захчин
Ноёны унааг юүлэв

Эх сурвалж: Монголчууд XX зууны эхэнд /ЗУРАГТ ТҮҮХ/ ном

Зуу гаруй жилийн тэртээ Монголчууд бид юу идэж ууж, өмсөж, хэрэглэж, ямар гэрт амьдарч, энэ ертөнцийн хүмүүсийн амьдралыг хэрхэн ойлгож, нүүдэлчин уламжлал, удам соёлоо хэрхэн хадгалан амьдарч байв гэдгийг энэхүү номонд түүхэн гэрэл зургаар өгүүлэх юм.

Мөн XX зууны эхээр хоёр зуу гаруй жил Манжийн эрхшээл дор, “Мөхөж буй үндэстэн” хэмээгдэж байсан Монголчууд хэрхэн туурга тусгаар улс болж, төр улсаа сэргээн төвхнүүлж байсан үйл явдлыг тодорхой харуулах болно.

Энэ бүхэнтэй уншиж танилцсанаар та Монгол хүний авхаалж самбаа, эелдэг сайхан сэтгэлийг гадаадынхан хэрхэн үнэлсэн хийгээд Монгол хүмүүс ямар саваагүй, сониуч зантай байсныг мэдэж болохоос гадна эх болсон байгаль дэлхийгээ хайрладаг хүнлэг, энэрэнгүй нүүдэлчин түмний эгэл амьдралын үнэн дүр төрхийг харах боломжтой аж.

Эх сурвалж, нийтлэл бүтнээр: Ikon.mn

САНАЛ БОЛГОХ НИЙТЛЭЛ

  • Улсын хэмжээнд 44 хоногийн газрын тосны бүтээгдэхүүний нөөцтэй байна
    Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамнаас сар бүр зохион байгуулдаг “Ил тод, хариуцлагатай уул уурхай” хэвлэлийн бага хурал өнөөдөр боллоо. Хуралд УУХҮ-ийн сайд Д.Сумъяабазар, АМГТГ-ын дарга Х.Хэрлэн, орлогч дарга М.Энхжаргал болон яам агентлагийн газар хэлтсийн дарга нар оролцов. Хэвлэлийн бага хурлын үеэр 2018 оны хоёрдугаар сарын салбарын мэдээллийг хүргэж, сэтгүүлчдийн сонирхсон асуултад ...
  • “Зүүнбаян рэйфанери” компанийн удирдлагууд мэдээлэл хийж байна
    “Зүүнбаян рэйфанери” компанийн удирдлагууд цаг үеийн асуудлаар мэдээлэл хийж байна. Видеог ШУУД үзэх: https://www.facebook.com/iKonNews/videos/310761129602150/
  • ҮЙЛ ЯВДАЛ: Зүүн хойд Азийн хотуудын дарга нарын форум эхэлнэ
    Шангрила Их танхимд 09:00 цагт Зүүн хойд Азийн хотуудын дарга нарын форум зохион байгуулагдах гэж байна. Энэ удаагийн форум “Агаарын чанарыг сайжруулж, хүлэмжийн хийн ялгаралыг бууруулах нь” сэдвийн хүрээнд зохион байгуулагдана. Форумд 6 улсын 16 хотын дарга, удирдлагууд оролцоно. Тайваний Хүүхэд Гэр Бүлийг Дэмжих Сангийн Монгол Дахь Төлөөлөгчийн Газарт 10:00-13:00 цагт “Хүү...
  • Хамтад нь хэрэглэхэд зохицдог хүнснүүд - Цуврал 1: Улаан лооль болон Оливийн тос
    Итали улсад улаан лооль болон оливийн тосыг хэрэглэж олон төрлийн спагетти хийдэг ба энэ нь Италийн хамгийн алдартай хоол юм. Улаан лоолинд “Lycopene” гэх будагч бодис агуулагддаг ба уг бодис нь хүчилд тэсвэртэй бөгөөд хөгшрөлт болон амьдралын муу зуршлуудаас шалтгаалан үүсдэг элдэв өвчнүүдээс сэргийлэх гэх мэт олон эерэг нөлөөтэй байдаг аж. “Lycopene” нь улаан л...
  • “Бялуу чимэглэх ур чадварын уралдаан" болж байна
    Нийслэлийн Хүнс хөдөө аж ахуйн газар Монголын хүнсчдийн холбоотой хамтран “Бялуу чимэглэх ур чадварын уралдаан”-ыг Технологийн дээд сургуульд өнөөдөр зохион байгуулж байна. Уралдааны нээлтэд Нийслэлийн ХХААГ-ын дарга Д.Баянбат, Монголын хүнсчдийн холбооны гүйцэтгэх захирал М.Говьсайхан Технологийн дээд сургуулийн ерөнхий захирал Б.Бат-Эрдэнэ боло...
  • Энхийг дэмжих ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэж байгаа алба хаагчид мэндчилгээ ирүүллээ
    Бүгд Найрамдах Өмнөд Судан улсад явагдаж буй НҮБ-ын мандаттай Энхийг сахиулах ажиллагааны VIII ээлжинд үүрэг гүйцэтгэж байгаа Онцгой байдлын албаны алба хаагчид шинэ жилийн баяр мэндчилгээ ирүүлсэн байна. Тус мэндчилгээнд “Монгол Улсын Онцгой байдлын албанд бие сэтгэл, оюун ухаанаа зориулан зүтгэж буй генерал, офицер, ахлагч ажилтан алба хаагчид, чөлөөнд байгаа ахмад дайчи...
  • Монгол тамирчин “Алуурчин уул” гэгдэх К2 ууланд авирахаар явна
    Гэрэл зургийг mpa.mn МУГТ Б.Гангаамаа Пакистан улсын Спорт авиралтын хаан уул гэгддэг К2 ууланд авиралт хийхээр маргааш Монголоос ниснэ. Ууланд зургаадугаар сарын 18-ны өдрөөс авирч эхлэх бөгөөд нийтдээ хоёр сарын хугацаа зарцуулж, наймдугаар сарын 16-нд ирэх төлөвлөгөөтэй байгаа юм байна. К2 уул нь Пакистан у...
  • Японы иргэнийг Хойд Солонгост баривчилжээ
    Өнгөрсөн долоо хоногт Хойд Солонгост жуулчилж явсан Япон улсын иргэнийг баривчлан саатуулсан тухай мэдээлэл тарсан юм. Японы засгийн газар баривчлагдсан иргэний талаар мэдээлэл цуглуулж байгааг Ням гарагт албаны эх сурвалж мэдээлжээ. Уг иргэн нь Шига мужийн оршин суугч, 39 настай видео зураглаач байсныг тогтоосон байна. Тэрээ...
  • Утааны эсрэг маск зүүж эрүүл мэндээ хамгаалах аяныг эхлүүллээ
    Гэрэл зургийг mpa.mn Эрүүл мэндийн яамнаас утааны эсрэг маск зүүж эрүүл мэндээ хамгаалах аяныг эхлүүлж байгаа талаар мэдээлэл хийж байна. ШУУД ҮЗЭХ: https://www.facebook.com/iKonNews/videos/517238468782116/ Эрүүл мэндийн дэд сайд Л.Бямбасүрэн Улаанбаатар хотын агаарын бохирдол хүүхдийн эрүүл мэндэд хэрхэн...
  • Хоёр Солонгос хоорондын дээд түвшний уулзалт хийхээр тохирсныг Монгол Улс талархан хүлээн авч байна
    ГАДААД ХАРИЛЦААНЫ ЯАМНЫ ХЭВЛЭЛИЙН ТӨЛӨӨЛӨГЧИЙН МЭДЭГДЭЛ БНСУ-ын Ерөнхийлөгч Мүн Жэ Ин-ий тусгай элч тэргүүтэй төлөөлөгчдийг Солонгосын Хөдөлмөрийн намын дарга, БНАСАУ-ын Төрийн Зөвлөлийн дарга Ким Жон Ун энэ оны гуравдугаар сарын 5-нд хүлээн авч уулзан Солонгос хоорондын дээд түвшний уулзалт хийхээр тохирсныг Монгол Улс талархан...
  • Дэлхийн банкны “Улаанбаатар-Цэвэр агаар төсөл”-ийн багийнхантай уулзав
    Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч С.Батболд Дэлхийн банкны нэмэлт санхүүжилтын бэлтгэл, хяналт үнэлгээний ажлын хэсгийнхэнтэй өнөөдөр уулзлаа. Уулзалтад Нийслэлийн Засаг даргын Ногоон хөгжил, агаарын бохирдлын асуудал хариуцсан орлогч Ж.Батбаясгалан, НЗДТГ-ын Бодлого, төлөвлөлтийн хэлтсийн дарга Г.Өлзийбаяр, Төсөл хөтөлбөр...
  • Нисэх онгоцны буудал түшиглэсэн гаалийн баталгаат агуулах, чөлөөт бүсэд зочлов
    Бээжин хотод албан ёсны айлчлал хийж буй Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч С.Батболд тэргүүтэй төлөөлөгчид Олон улсын нисэх онгоцны буудалд түшиглэсэн гаалийн баталгаат агуулах, олон улсын буухиа шуудан, худалдааны чөлөөт бүс бүхий Шүнь-И дүүрэгт 10 дугаар сарын 24-ний өдөр зочлов. Шүнь-И нь Бээжин хотын зүүн хойд хэсэгт, ...
  • Берлиний кино наадамд Хятад найруулагчийн Монгол агуулгатай кино “Өндөг” өрсөлдөж байна
    Энэ өдрүүдэд үргэлжилж байгаа Берлиний кино наадамд Хятадын найруулагч Ван Чуананий “Öndög” (Өндөг) нэртэй кино өрсөлдөж байна. Уг киноны үйл явдал Монголын тал нутагт өрнөдөг юм байна. Ван Чуанань бол 2007 онд Өвөр Монголд зургийг нь авсан “Туяагийн хурим” киногоор Берлиний Алтан Баавгай шагналыг хүртэж байсан уран бүтээлч юм. ...
  • "Эрдэнэтийг ТӨҮГ болгох уу аж ахуйн тооцоотой үйлдвэр болгох уу гэдгийг Засгийн газрын хуралдаанаар шийднэ"
    mpa.mn ЗГХЭГ-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнээс Эрдэнэт үйлдвэртэй холбоотой асуудлуудыг тодрууллаа. -Эрдэнэт үйлдвэрийн ерөнхий захирал Х.Бадамсүрэнг өөрчлөх гэж байгаа гэх мэдээлэл цацагдах боллоо. Энэ талаар тайлбар өгөөч? -Одоогоор албан ёсны мэдээлэл байхгүй. Тэр хүн ажлаа хйиж байгаа. Ажлаа богино хугацаанд ш...
  • Улаан-Үд хотын төлөөлөгчийн газар Улаанбаатар хотод нээгдэнэ
    Зүүн хойд Азийн хотуудын дарга нарын форумд оролцож байгаа ОХУ-ын Улаан-Үд хотын дарга А.М.Голковыг Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч С.Батболд хүлээн авч уулзлаа. Уулзалтын эхэнд Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч С.Батболд хэлэхдээ “Улаан-Үд хотын дарга тэргүүтэй төлөөлөгчдийг угтан авч, хоёр хотын...
  • Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж АТГ-т дуудагджээ
    Монгол Улсын Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж Авлигатай тэмцэх газарт дуудагджээ. Тэрбээр энэ тухай өөрийн твиттертээ "Ерөнхийлөгч Халтмаагийн Баттулгын хөөцөлдөн бүрдүүлж, гараараа Прокурорт биечлэн өгсөн Таван Толгойн асуудлаар АТГ-аас намайг дуудлаа. Зангиагаа зүүгээд, гутлаа тослоод гаръя даа. Монголчууд бид бол ардчилал, хүний ...
  • Япон улс анх удаа дэлхийн номер нэг теннисчинтэй боллоо
    Японы тамирчин Наоми Осака өчигдөр буюу Бямба гарагт “Australia Open” тэмцээнд түрүүлж, газрын теннисний эмэгтэй тамирчдын дэлхийн чансааг тэргүүллээ. Тэр Румыны Симона Халепаас дэлхийн номер нэг эмэгтэй теннисчний титмийг булааж байгаа юм. Одоо 21 настай Осака 2010 оноос хойш төрсөн хамгийн залуу шилдэг теннисчин болж байна. Мө...
  • Дайнд амь үрэгдсэн Америк цэргүүдийн шарилыг Хойд Солонгос АНУ-д хүлээлгэж өглөө
    Өчигдөр буюу Баасан гарагийн өглөө Хойд Солонгосын тал Солонгосын дайнд амь үрэгдсэн Америк цэргүүдийн шарилыг АНУ-ын талд хүлээлгэж өгчээ. АНУ-ын албаныхан шарилуудыг Хойд Солонгосын зүүн эргийн боомт хот Вонсанд хүлээж авсан байна. C-17 Globemaster армийн ачааны онгоц шарилуудыг тээвэрлэн нэг цаг орчим ниссэний дараа Өмнөд Сол...
  • Nasa-гийн судалгааны робот станц Ангарагт амжилттай газардлаа
    АНУ-ын сансар судлалын агентлаг NASA судалгааны шинэ робот станцаа өнгөрсөн шөнө Ангараг гарагт амжилттай газардууллаа. InSight нэртэй уг станц Ангараг гарагийн газрын гүнийг судлах бөгөөд ингэснээрээ дэлхийгээс гадна дотор талаа судлуулсан анхны гараг болох юм. InSight станц одоо тус гарагийн Elysium Planitia нэртэй, экватор...
  • Хөвсгөл аймгийн Засаг даргыг томилсон Ерөнхий сайдын захирамж Үндсэн хууль зөрчсөн эсэхийг тогтооно
    Гэрэл зургийг mpa.mn Монгол Улсын Ерөнхий сайд 2016 оны 7 дугаар сарын 20-ны өдрийн 12 дугаар захирамжаар Хөвсгөл аймгийн Засаг даргаар Л.Ганболдыг томилжээ. Засаг даргаар нэр дэвшигч нь төрийн албанд 3-аас доошгүй жил ажилласан байх гэсэн Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын ту...
Та соёлтой, боловсон, хуулийн хүрээнд сэтгэгдлээ үлдээгээрэй. Баярлалаа.
  • 500 тэмдэгт
  • болих
  • оруулах

Холбоо тогтоох

Та Like дарж манай мэдээллийг авч байгаарай.