МЭДЭЭ

ТҮҮХЭН ФОТО: Монголчуудын УНД


2015 оны 02 сарын 09, 08:25

Монголчууд хэзээ ч түүхий ус уудаггүй. Тоосгон хэлбэрийн дөрвөлжин цайг (дугуй булант гэж тэд нэрлэдэг) хутгаар юм уу ямар нэг зүйлээр холтлон нүдэж, усанд бага багаар хийж буцалган, идээшмэгц сүүгээр сүлж, цайны хатуу амтыг зөөлрүүлэн, бас бага зэрэг давс хийж, амт оруулна. Ийнхүү цай цаг үргэлж уух унд нь болдог. 1910 аад оны үед “Монголчууд ноёнгүйгээр байж болно. Цайгүйгээр байж үл чадна” гэдэг байв.

Давс шүүж, хужир хамж байгаа нь

МАЛ АЖ АХУЙ БОЛ МОНГОЛЧУУДЫН АМЬ ЗУУЛГА

Монголчуудын амьжиргааны нэг эх үүсвэр, үндсэн ажил бол мал аж ахуй. Малын тоо нь тэр хүний болон өрхийн хэр зэрэг баян болохыг илтгэн харуулна. Нүүдэлчин Монголчууд хонийг хамгийн ихээр, удаад нь адуу, тэмээ, үхрийг өсгөдөг. Харин ямааг хамгийн цөөн байлгадаг.

Энэ бол сүргийн бүтцээ бэлчээрийн нөхцөлдөө уялдуулж ирсэн нарийн ухаан юм. Сайн тэмээ Халх Монголд олон байжээ. Харин цахарууд адууг олноор үржүүлж, Алашаагийн Монголчууд ямаа, Хөх нуурын Монголчууд үхэр сүрэг голлон өсгөхийг хичээдэг. Хонь, адууг халуун хошуут мал хэмээн дээдэлдэг бол тэмээ, үхрийг хүйтэн хошуутай хэмээн үздэг.

Амаржсан эхэд хонины шинэ шөл уулгаж тэнхрүүлдэг. Даахийг нь үргээсэн хүүхэд, шинэ айл гэр болж буй хосод зөвхөн халуун хошуутай мал бэлэглэдэг.

Ааруул тавьж байгаа нь
Сарлаг, хайнагийг унаа хөсөгт ашигладаг
Хонь ноосолж буй нь
Морь, үхэр тэрэгтэй хөсөг

ҮНДЭСНИЙ ХУВЦАС

ХХ зууны эхэн үед Монгол дээлийг босоо захтай, дөрвөлжин зөв энгэртэй, нударга бүхий урт ханцуйтай ба зах, энгэр, ханцуйн ирмэгийг нь эмжсэн, бөс даавуу болон нэхий, илгээр хийдэг байв.

Эрэгтэй хүний дээл баруун Монголд энгэр, зах, сум хормойгоороо өргөн эмжээртэй байхад буриад, дархадад энгэр нь олон өнгийн эмжээр, тоногтой байдаг онцлогтой.

Захчин
Ноёны унааг юүлэв

Эх сурвалж: Монголчууд XX зууны эхэнд /ЗУРАГТ ТҮҮХ/ ном

Зуу гаруй жилийн тэртээ Монголчууд бид юу идэж ууж, өмсөж, хэрэглэж, ямар гэрт амьдарч, энэ ертөнцийн хүмүүсийн амьдралыг хэрхэн ойлгож, нүүдэлчин уламжлал, удам соёлоо хэрхэн хадгалан амьдарч байв гэдгийг энэхүү номонд түүхэн гэрэл зургаар өгүүлэх юм.

Мөн XX зууны эхээр хоёр зуу гаруй жил Манжийн эрхшээл дор, “Мөхөж буй үндэстэн” хэмээгдэж байсан Монголчууд хэрхэн туурга тусгаар улс болж, төр улсаа сэргээн төвхнүүлж байсан үйл явдлыг тодорхой харуулах болно.

Энэ бүхэнтэй уншиж танилцсанаар та Монгол хүний авхаалж самбаа, эелдэг сайхан сэтгэлийг гадаадынхан хэрхэн үнэлсэн хийгээд Монгол хүмүүс ямар саваагүй, сониуч зантай байсныг мэдэж болохоос гадна эх болсон байгаль дэлхийгээ хайрладаг хүнлэг, энэрэнгүй нүүдэлчин түмний эгэл амьдралын үнэн дүр төрхийг харах боломжтой аж.

Эх сурвалж, нийтлэл бүтнээр: Ikon.mn

САНАЛ БОЛГОХ НИЙТЛЭЛ

  • Фэйсбүүк хуудаснаасаа устгах ёстой 12 мэдээлэл
    Сүүлийн сар орчим хугацаанд Фэйсбүүкийн хэрэглэгчийн хувийн мэдээлэл эзнийх нь зөвшөөрөлгүйгээр бусдад ашиглагдаж байсан гэх дуулиан тараад байна. Үүнээс болоод зарим хүмүүс фэйсбүүкээ устгах хөдөлгөөн өрнүүлсэн юм. Гэхдээ 2 тэрбум орчим хүн хэрэглэдэг хамгийн том сошиал сүлжээг бүрмөсөн орхих амаргүй. Бүрмөсөн хаяхаасаа өмнө...
  • Байгаль хамгаалагчид туйлын мөсөн уулан дээр Трампын нүүрийг сийлнэ
    Цаг уурын өөрчлөлтийн гамшгийг АНУ-ын ерөнхийлөгчид мэдрүүлэхийн тулд хэсэг байгаль хамгаалагчид хойд туйлын мөсөн уулан дээр Дональд Трампын нүүрийг сийлэхээр болжээ. Финландын “Melting Ice” байгууллагын тэргүүлсэн хөдөлгөөнийхөн “Project Trumpmore” гэж нэрлэж байгаа төсөлдөө хагас сая ам.доллар босгож, Трампын 35 метр өндөр нү...
  • Ф.Мэйвейзер Конор Макгрегортой бокс-холимог тулааны дундын дүрмээр тулалдана
    Мэргэжлийн боксын агуу аваргуудын нэг Флойд Мэйвейзер дэвжээндээ эргэн гарахаар болжээ. Гэхдээ боксын рингэнд биш, холимог тулааны найман талт дэвжээнд гарч, холимог тулааны нэр тамирчин Конор Макгрегортой тулалдахаар болсон байна. “Dantani” компанийг үүсгэн байгуулагч Омар аль Раиси Твиттер хуудсандаа энэ талаар мэдээллээ. Тэд UFC-ийн дүрмээс арай өөр, Флойд Мэйвейзерт арай ашигтай дүр...
  • ”САКУРА” сургууль 2300 хүүхэд сургах ШИНЭ БАЙРТАЙ боллоо
    Зөв монгол хүн болж төлөвшихөд суурь боловсрол хамгийн чухал. Ерөнхий боловсролын хувийн хэвшлийн шилдэг боловсон хүчинтэй “Сакура” олон улсын сургууль Монгол Улсын боловсролын салбарт, тэр дундаа бага, дунд боловсрол олгодог хувийн сургуулийн дунд нийгмийн үнэлэмж өндөр, чанартай боловсрол олгосоор багагүй хугацааг үдсэн билээ. Тус сургууль нь англи, япон хэл, математикий...
  • ЗХУ-ын сүүлчийн удирдагч нарын нэг Анатолий Лукьянов 88 насандаа таалал төгсжээ
    Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Улсын Дээд Зөвлөлийн сүүлийн дарга асан Анатолий Лукьянов 88 насандаа таалал төгссөн болохыг Лхагва гарагт ойрын эх сурвалжууд нь мэдээлжээ. 1980-аад оны үед Коммунист Намын дээд алба хашиж байсан тэрээр Михайл Горбачевын зөвлөх байсан юм. Тэд бие биеэ оюутан байхаасаа мэддэг байжээ. Г...
  • Элчин сайд Ж.Ж.Де Дардел Швейцарт Монгол Улсыг сонирхох хандлага нэмэгдэж байгааг онцлов
    Гадаад харилцааны сайд Д.Цогтбаатар Швейцарын Холбооны Улсаас тус улсад хавсран суугаа Элчин сайд Ж.Ж.Де Дарделийг бүрмөсөн буцахтай нь холбогдуулан нэгдүгээр сарын 25-ны өдөр Төрийн ордонд хүлээн авч уулзав. Сайд Д.Цогтбаатар Элчин сайд хоёр орны харилцаа, хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхийн төлөө идэвхтэй ажилласанд талархал илэрхи...
  • 10 жилийн зайтай сонгууль
    Ливан улс сүүлийн 10 жилд анхныхаа сонгуулийг хийж байна. Тус улсад Парламентын сонгуулийн санал хураалт өнөөдөр болж байгаа юм. Ливан улс хамгийн сүүлд 2009 онд парламентын сонгуулиа хийсэн. Хуулиндаа бол дөрвөн жил тутамд сонгуульдах ёстой ч хөрш зэргэлдээ Сири улсад иргэний дайн гарсантай холбоотойгоор дүрвэгсдийн усгалд нэрвэгдсэн зэрэг шалтгаанаар Парламентынхаа бүрэн эрхийн хугаца...
  • "the mongolz" Ази болон далайн орнуудын аварга шалгаруулах тэмцээнд орно
    Малайзын нийслэл Куала Лумпур хотод 2016 онд зохион байгуулагдсан “Rog masters” кибер спортын олон улсын тэмцээнд CS:GO төрөлд аваргалсан “The Mongolz” баг халаа сэлгээ хийсний улмаас өнгөрсөн онд төдийлөн амжилт гаргаагүй. И-спортын төрөлд Монгол Улсынхаа нэрийг олон улсад гаргадаг тус баг шинэ бүрэлдэхүүнээрээ Ази болон далайн ор...
  • “Эв нэгдэл”-ийн төлөө Дуатлоны УАШТ-д оролцохыг урьж байна
    Гүйлт-Дугуй хосолсон дуатлоны спорт манай оронд 2004 оноос эрчимтэй хөгжиж ирсэн боловч улсын аварга шалгаруулах тэмцээн явагдаж байгаагүй билээ. Тэгвэл Нийгмийн Ардчилал Монголын Залуучуудын Холбооноос санаачилж, Монголын Триатлоны холбоо, “Ironman Mongolia” клубууд хамтран Дуатлоны улсын аварга шалгаруулах анхдугаар тэмцээнийг зохион байгуулж байна. “Эв нэгдэл” уриан дор зохи...
  • Газрын үр шимээ хүртэж байгаа ч, БОДЛОГЫН үр шимийг хүртэж чадахгүй байна
    “Ардчилсан эмэгтэйчүүдийн холбоо”-ны бүх шатны тэргүүнийг сонгох сонгууль Өмнөговь, Дундговь, Дархан-Уул, Орхон, Сэлэнгэ, Булган, Хөвсгөл аймаг болон нийслэлийн Чингэлтэй, Сонгинохайрхан дүүрэгт үргэлжиллээ. Монгол Улсын нийт хүн амын талаас илүү хувийг бүрдүүлж буй охид, эмэгтэйчүүдийг сонсч, тулгамдаж буй бэрхшээл, санал, бодл...
  • ВИДЕО: Сенегалын багийн бие халаалт хамгийн урлагтай нь
    Хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцож байгаа Африк тивийн Сенегал улсын шигшээ баг гаргаж буй амжилтаараа төдийгүй, бүжгийн ур чадвараараа үзэгчдийг байлдан дагуулж байна. Тэд өчигдөр буюу Ням гарагт Японы шигшээ багтай хэсгийн хоёр дахь тоглолтоо хийж, 2:2 харьцаагаар тэнцсэн юм. Тэд өмнө нь Польшийн шигшээг буулгаж авсан. Сенегалчууд...
  • Дональд Трампаас “aerosmith”-ийн дууны зохиогчийн эрхийг хүндэтгэхийг шаарджээ
    Өнгөрсөн Мягмар гарагт Уэст Виржиниад болсон Дональд Трампын сонгогчидтой уулзах арга хэмжээний үеэр домогт Аэросмит хамтлагийн 1993 оны хит “Livin’ on the Edge” дууг тоглуулж байжээ. Үүний дараа тус хамтлагийн гоцлол дуучин Стивен Тайлер өмгөөлөгчөөрөө дамжуулан зохиогчийн эрхийг хүндэтгэж, Аэросмитийн дууг ашиглахгүй байхыг Тр...
  • С.Батболд: Нийслэлийн барилга, орон сууцны чиглэлд энэ жил сэргэлт гарна
    Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч С.Батболдтой энэ онд нийслэлд хийх бүтээн байгуулалтын талаар ярилцлаа. -Билгийн тооллын шинэ он гарлаа. Нохой жилд Улаанбаатар хот маань ямархуу өнгө зүс, бэл бэнчинтэй орж байна вэ? -Монгол Улсын хүн амын 47 хувь нь нийслэлд албан ёсоор амьдардаг. Албан бүртгэлтэй хүний тоо 2017 оны эцс...
  • Бельгид цөмийн зэвсгийн аюулаас хамгаалах бэлдмэл тарааж эхэлжээ
    Бельги хэдийгээр цөмийн дайны аюулын эрсдэл бага орнуудын тоонд багтдаг ч эрх баригчид нь энэ төрлийн эрсдэл гарахыг үгүйсгэхгүй байна. Тиймээс Бельгийн эмийн сангуудад цөмийн сүйрлийн үеэр хэрэглэх йодтой эмийг үнэгүй тарааж эхэлжээ. Бельгийн эм үйлдвэрлэгчдийн эвсэл мэдээлснээс эш татан РИА "Новости" агентлаг энэ тухай мэдээлэв. Тус орны ямар ч иргэн эмийн санд очин ийм үнэгүй эм авч ...
  • Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөр 44.6 хувьтай байна
    Гэрэл зургийг mpa.mn - Засгийн газрын өнөөдрийн /2018.03.27/ хуралдаанаас гаргасан шийдвэрүүд - Засгийн газрын 2016-2020 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн хэрэгжилт 2017 оны эцсийн байдлаар 44.6 хувьтай гарчээ. Бодлогоор нь авч үзвэл: Эдийн засгийн хүндрэлийг даван туулах бодлого 53.9 Эдийн засгийн тог...
  • Трамп, Макрон нар Ираны цөмийн хэлэлцээрийг шинэчлэх тухай үг цухуйлгав
    АНУ-д гурван өдрийн айлчлал хийж байгаа Францын ерөнхийлөгч Эммануэл Макроны гол зорилго нь Дональд Трампыг 2015 онд байгуулсан Ираны цөмийн хэлэлцээрээс гаргахгүй байх явдал юм. 2015 онд АНУ, Европын Холбоо, ОХУ, Хятад, Герман улсууд Ираны цөмийн зэвсэг бүтээх хөтөлбөрийг зогсоосны хариуд эдийн засгийн хоригийг багасгах хэлэлцэ...
  • Трампын шийдвэр Өмнөд Солонгосын ерөнхийлөгчид хүнд цохилт болжээ
    Ким Жон Унтай хийхээр төлөвлөөд байсан дээд хэмжээний уулзалтыг цуцалж байгаагаа АНУ-ын ерөнхийлөгч өчигдөр зарласан билээ. Уг шийдвэрийг Өмнөд Солонгосын ерөнхийлөгч, түүний багийнхан хэрхэн хүлээж авч байгааг харуулсан гэрэл зургийг Хөх ордны захиргаа үзүүлжээ. Зураг дээр тус улсын ерөнхийлөгч Мүүн Жэ Иний царай нэлээд барг...
  • Тивийн аваргад барилдах бөхчүүдийн нэрс тодорлоо
    Чөлөөт бөхийн 2018 оны өсвөр үеийн Азийн аварга шалгаруулах тэмцээн тавдугаар сарын 10-13-нд Узбекистаны нийслэл Ташкентэд болно. Хөвгүүдийн 20, охидын 17 дахь удаагийн тэмцээнд оролцох Монголын баг тамирчдын нэрс тодорлоо. Ташкентийн дэвжээнд хөвгүүдийн 45 кг-ын жинд Б.Отгонбаатар (Баянхонгор), 48 кг-д Б.Мөнх-Эрдэнэ (Увс), 51 кг-д П.Дашцэрэн, 55 кг-д Н.Төгсжаргал (хоёул Дархан-Уул), 60...
  • Viii Богд Жавзандамба хутагтын дурсгалын цогцолборыг Богд хааны музейн орчимд байгуулахыг зарлиг болгожээ
    Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өнөөдөр “Наймдугаар Богд Жавзандамба хутагтын мэндэлсний 150 жилийн ойг тэмдэглэх тухай” зарлиг гаргасан юм. Зарлигт холбогдох байгууллагын төлөөлөгчдөд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн дээрх зарлигийг гардуулах ёслол өнөөдөр Богд хааны ордон музейд ёслол төгөлдөр болж өндөрлөлөө. Зарлиг гардуул...
  • Монголын Тэшүүрийн холбооны МЭДЭГДЭЛ
    Мэдээллийн төөрөгдөл арилгаж, бодит үнэнийг хүргэх тухай Манай улсын өвлийн ууган спортын нэг нь тэшүүрийн төрөл билээ. Монголын тэшүүрийн холбоо нь 1959 онд байгуулагдаж, 1960 онд Олон улсын тэшүүрийн холбоонд, 1961 онд Олон Улсын Олимпийн хорооны гишүүнээр тус тус элссэнээр олимп, дэлхийн аварга, олон улсын тэмцээнд оролцдог б...
Та соёлтой, боловсон, хуулийн хүрээнд сэтгэгдлээ үлдээгээрэй. Баярлалаа.
  • 500 тэмдэгт
  • болих
  • оруулах

Холбоо тогтоох

Та Like дарж манай мэдээллийг авч байгаарай.